ทหารเปิดปฏิบัติการใช้ “สุโขทัยโมเดล” เป็นต้นแบบแก้ปัญหาภัยแล้งและน้ำท่วมซ้ำซาก ในพื้นที่สุโขทัยและใกล้เคียง เปิดประตูระบายน้ำผันน้ำไปตามคลองสาขาต่างๆ เพื่อให้กักและเก็บน้ำใช้การเกษตรช่วงหน้าแล้ง และลดปริมาณน้ำในแม่น้ำยม เพื่อรองรับน้ำฝนและน้ำหลากป้องกันน้ำท่วม
วันที่ 16 ก.ย. ผู้สื่อข่าวรายงานว่า หลังจากสำรวจแก้ปัญหาภัยแล้งและน้ำท่วมตามนโยบาย นายกรัฐมนตรี พบว่า การจัดการระบายน้ำไม่เป็นระบบ การแก้ไขปัญหาน้ำท่วมและน้ำแล้งในพื้นที่ภาคเหนือ โดยใช้ “สุโขทัยโมเดล” เป็นแบบอย่างของจังหวัดนำร่องแก้ไขปัญหาครั้งนี้ พล.ต.ผดุง ยิ่งไพบูลย์สุข ผู้บังคับการจังหวัดทหารบกพิษณุโลก และผู้บังคับกองกำลังรักษาความสงบ จ.พิษณุโลก ผู้รับผิดชอบโครงการฯ เปิดเผย เมื่อวันที่ 16 ก.ย.ว่า จากกรณีที่ พล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชา นายกรัฐมนตรี และหัวหน้า คสช. ได้ไปตรวจพื้นที่ประสบภัยแล้งและน้ำท่วมในภาคเหนือ เมื่อกลางปี 2557 และพบว่า ในขณะที่บางจังหวัดเกิดน้ำท่วม แต่บางจังหวัดประสบภัยแล้ง จึงส่ังการให้กองทัพภาคที่ 3 ดำเนินการสำรวจและแก้ปัญหาแบบบูรณาการ ทางกองทัพภาคที่ 3 ได้มอบหมายให้ตนเป็นผู้รับผิดชอบ จึงนำทีมออกสำรวจ และแก้ปัญหามาตั้งแต่ เดือน พ.ค. 2557 โดยเริ่มที่ลุ่มน้ำยม จ.สุโขทัย ซึ่งมีน้ำท่วมและน้ำแล้งทุกปี จนพบว่า ปัญหาเกิดจากการจัดการระบายน้ำช่วงน้ำหลาก และการกักเก็บน้ำและจ่ายน้ำช่วงหน้าแล้ง ยังไม่เป็นระบบที่เชื่อมโยงกับคลองระบายน้ำต่างๆ
จากนั้น พล.ต.ผดุง ได้นำผู้สื่อข่าวไทยรัฐ ลงพื้นที่เปิดปฏิบัติการ “สุโขทัยโมเดล” ที่ประตูระบายน้ำ บ้านหาดสะพานจันทร์ หมู่ 9 ต.ในเมือง อ.สวรรคโลก จ.สุโขทัย โดยเปิดเผยว่า การแก้ไขปัญหาภัยแล้งในแม่น้ำยมในช่วงที่ผ่านมา แม่น้ำยมไม่ได้ขาดน้ำ เนื่องจากเจ้าหน้าที่ชลประทานได้ปิดประตูระบายน้ำ บ้านหาดสะพานจันทร์ เพื่อกักเก็บน้ำไว้ที่บริเวณหน้าประตูระบายน้ำให้ได้ 60 ล้านลูกบาศก์เมตร(ลบ.ม.) ซึ่งสูงสุดที่กับเก็บได้อยู่ที่ 62 ล้าน ลบ.ม.หากระดับน้ำสูงเกินจะปล่อยน้ำแต่ต้องรักษาระดับไว้ที่ 60 ล้าน ลบ.ม. โดยไม่มีการเปิดประตูระบายน้ำ จึงไม่มีต้นทุนน้ำในการผันน้ำออกไปยังประตูระบายน้ำฝั่งขวาบ้านน้ำโจน ใน ต.วังพิณพาทย์ อ.สวรรคโลก และผันน้ำออกไปยังประตูระบายน้ำฝั่งซ้ายบ้านคลองหกบาท ต.ป่ากุมเกาะ เพื่อกระจายน้ำไปยังพื้นที่ต่างๆ โดยบริเวณประตูระบายน้ำบ้านน้ำโจน ต้องรักษาระดับน้ำไว้ที่ 58.50 ล้าน ลบ.ม. จึงสามารถผันน้ำเข้าไปได้ หากปล่อยน้ำต่ำกว่านี้น้ำจะไหลลงแม่น้ำยมอย่างเดียวจะผันไม่ได้เลย จึงเร่ิมช่วงนี้ด้วยการเปิดประตูระบายน้ำหาดสะพานจันทร์ เพื่อผันน้ำกระจายไปตามคลองสาขาต่างๆ ให้กักเก็บน้ำไว้แก้ปัญหาภัยแล้งและใช้ในการเกษตร อีกทั้งลดระดับน้ำในแม่น้ำยมเพื่อรองรับปริมาณน้ำจากน้ำฝนที่จะตกและน้ำหลากด้วย
แนวทางการแก้ไขปัญหาภัยแล้งนั้น พล.ต.ผดุง เปิดเผยว่า จากการสำรวจและไปตรวจสอบ พบว่า ระดับน้ำหน้าหาดสะพานจันทร์ ในช่วง ก.พ.-มี.ค.ที่ผ่านมา ระดับน้ำไม่ถึง 60 ลบ.ม.จะอยู่ที่ 57 ลบ.ม.แสดงว่า มีการเปิดบานประตูระบายน้ำ ทำให้น้ำไม่ไหลเข้าคลองซ้าย คลองขวา จึงปิดประตูระบายน้ำ เพื่อยกระดับน้ำทำให้น้ำในแม่น้ำยมว่าง แต่หากแม่น้ำยมต้องการน้ำ จะค่อยๆ ปล่อยน้ำลงไป แต่สิ่งที่ทางเจ้าหน้าที่ที่ดูแลประตูระบายน้ำทำ คือ ยกประตูน้ำไว้เมื่อน้ำมาก็ไหลลอดไปใต้น้ำ จึงไม่สามารถไหลเข้าประตูระบายน้ำได้ ประมาณ 2 เดือน จึงทำให้น้ำไปกองอยู่ที่แม่น้ำยมในช่วงเดือน มิ.ย.-พ.ค. แต่ชาวบ้านที่ใช้น้ำในการทำการเกษตร จะอยู่ที่การปิดประตูระบายน้ำ และผันน้ำไปยังประตูระบายน้ำฝั่งขวาและฝั่งซ้าย เพื่อใช้ในการเกษตร.