ผ่ามุมมองหลัง ครม. ไฟเขียวขึ้นภาษีอีคอมเมิร์ซสูงสุด 30% มีผลปี 2570 สกัดสินค้าต่างชาติทุบตลาดได้แค่ไหน “อดีตนายกสมาคมอีคอมเมิร์ซฯ” ชี้ข้อดี-ข้อเสีย เพิ่มแต้มต่อผู้ประกอบการไทยสู้ทุนจีน แต่ผู้บริโภคส่อรับภาระของแพงขึ้น
จากกรณีเมื่อวันที่ 10 พฤศจิกายน 2569 ที่ผ่านมา คณะรัฐมนตรี (ครม.) มีมติเห็นชอบมาตรการปรับหลักเกณฑ์การจัดเก็บอากรขาเข้า สำหรับสินค้าที่สั่งซื้อผ่านแพลตฟอร์ม E-Commerce จากต่างประเทศ ซึ่งนำเข้าผ่านช่องทางเร่งด่วน (Express) และไปรษณีย์ระหว่างประเทศ ตามพิกัดอัตราศุลกากรในอัตราไม่เกิน 30% ตามที่กระทรวงการคลังเสนอ
กระทรวงการคลัง ชี้ว่าการปรับกติกาครั้งนี้ เพื่อสร้างความเป็นธรรมทางการค้า ส่งเสริมขีดความสามารถในการแข่งขันของผู้ประกอบการไทย โดยเฉพาะ SMEs และยกระดับการคุ้มครองผู้บริโภค ลดความเสี่ยงจากสินค้าราคาถูก ที่อาจไม่ได้มาตรฐานหรือไม่ปลอดภัย ขณะเดียวกันภาครัฐสามารถจัดเก็บอากรขาเข้าได้อย่างมีประสิทธิภาพและมีรายได้เพิ่มขึ้น
นายพันธ์ทอง ลอยกุลนันท์ อธิบดีกรมศุลกากร เผยว่า ขอบเขตของมาตรการนี้จะครอบคลุมสินค้า 3 ประเภท ได้แก่ สินค้าเร่งด่วนขาเข้าแบบรวมใบตราส่งหรือรายการ, สินค้าที่ออกจากเขตปลอดอากรกิจการ e-Commerce และ สินค้านำเข้าทางไปรษณีย์ระหว่างประเทศที่แจ้งค่าภาษีอากร
สำหรับเหตุผลในการปรับปรุงมาตรการ อธิบดีกรมศุลกากร ชี้ว่า สถานการณ์การนำเข้าพัสดุระหว่างประเทศขยายตัวต่อเนื่องอย่างก้าวกระโดด โดยในปี 2567 มีปริมาณพัสดุนำเข้าอยู่ที่ 134.1 ล้านรายการ ต่อมาในปี 2568 เพิ่มเป็น 168.4 ล้านรายการ หรือคิดเป็นการเติบโต 25.58% และคาดการณ์ว่าตลอดทั้งปี 2569 ปริมาณพัสดุจะสูงถึง 241 ล้านรายการ หรือเติบโตเพิ่มขึ้น 43.11%
แม้ก่อนหน้านี้จะเริ่มจัดเก็บภาษีสินค้าออนไลน์จากต่างประเทศตั้งแต่บาทแรก แต่พบปัญหาสำแดงเท็จ และกำลังเจ้าหน้าที่ตรวจสอบน้อยกว่าปริมาณพัสดุ จึงนำมาสู่การเสนอยกเลิกการลดอัตราภาษี เพื่อเก็บภาษีนำเข้าสินค้าที่สั่งซื้อบนแพลตฟอร์มอีคอมเมิร์ซต่างประเทศ ในอัตราเท่ากันทั้งหมดที่ 30% ซึ่งจะมีผลบังคับใช้ประมาณวันที่ 1 ม.ค.2570 โดยคาดว่า ยอดจัดเก็บรายได้จะเพิ่มขึ้นจาก 4,800 ล้านบาท เป็น 11,000 ล้านบาท ไม่รวมภาษีมูลค่าเพิ่ม
สำหรับกลุ่มสินค้าที่มีปริมาณคำสั่งซื้อสูง และอาจได้รับผลกระทบจากการปรับอัตราภาษี 10 กลุ่มรายการ เช่น ของที่ทำจากพลาสติก จาก 10% เป็น 30%, เครื่องประดับจาก 0% เป็น 30%, กระเป๋าจาก 20% เป็น 30% และ อุปกรณ์ออกกำลังกาย จาก 10% เป็น 30% ส่วนเสื้อผ้า เก็บ 30% ตามเดิม
ทีมข่าวเฉพาะกิจไทยรัฐออนไลน์ พูดคุยประเด็นนี้กับนายธนาวัฒน์ มาลาบุปผา ประธานเจ้าหน้าที่บริหาร บริษัท ไพรซ์ซ่า จำกัด อดีตนายกสมาคมผู้ประกอบการพาณิชย์อิเล็กทรอนิกส์ไทย (Thai e-Commerce Association) มองว่า การปรับเพดานเป็น 30% มีทั้งข้อดีและข้อเสีย
ในส่วนของข้อดี เป็นการเพิ่มแต้มต่อให้ผู้ประกอบการไทยทัดเทียมกับต่างชาติ โดยปัจจุบันผู้ขายต่างประเทศเข้ามาเปิดร้านในแพลตฟอร์มอีคอมเมิร์ซที่เปิดให้บริการในไทย ทำให้เมื่อส่งสินค้าเข้ามาได้สิทธิในการจ่ายภาษีศุลกากรในเกณฑ์ที่แตกต่างกันไปในสินค้าแต่ละชนิด ซึ่งก็ถือว่าพัฒนาจากอดีตที่ไม่ถูกเก็บภาษีเลย
อย่างไรก็ดีแม้จะเริ่มเก็บภาษีแต่เก็บในอัตราที่ต่างกัน ทำให้ยังมีสินค้าบางชนิดทะลักเข้ามาในจำนวนมาก โดยคาดว่า 70-80% เป็นสินค้าจากประเทศจีน และทางแพลตฟอร์มอีคอมเมิร์ซยังได้สนับสนุนเชิญชวนให้แบรนด์ต่างชาติเหล่านี้มาเปิดร้านในแพลตฟอร์มของตนอย่างต่อเนื่อง สังเกตได้ว่าร้านที่เป็นร้านค้าทางการ (Mall) ในแพลตฟอร์มมีทั้งที่เป็นร้านตัวแทนของไทย และร้านที่เป็นของจีนแข่งขันกันเอง
ฉะนั้นการเก็บภาษีในอัตราสูงขึ้น จะมีผลโดยตรงกับแบรนด์ต่างประเทศที่เปิดร้านบนแพลตฟอร์มอีคอมเมิร์ซและส่งสินค้าเข้ามาขายในไทย ทำให้มีต้นทุนสูงขึ้น สร้างราคาที่เป็นธรรมกับผู้ประกอบการไทยที่เป็นตัวแทนนำเข้า
“ยกตัวอย่าง พาวเวอร์แบงค์ ก้อนละ 1,000 บาท หากเป็นตัวแทนร้านในประเทศไทย นำเข้าสินค้านี้มาขาย ต้องจ่ายภาษีศุลกากรนำเข้าตามพิกัด ซึ่งยิ่งจำนวนสินค้ามากยิ่งจ่ายมาก แต่หากเป็นผู้ขายจีน ส่งสินค้าเข้ามาขายตามออเดอร์ทีละ 1 ชิ้น ภาษีที่ต้องจ่ายตามพิกัดจะถูกกว่าการนำเข้าล็อตใหญ่ ซึ่งกฎหมายใหม่นี้จะช่วยเป็นกำแพงอีกชั้นหนึ่ง”
อย่างไรก็ดี ในสินค้าบางกลุ่ม อาจไม่ได้รับผลกระทบจากการขึ้นภาษีมากนัก คือกลุ่มสินค้าแฟชั่นที่เก็บภาษีในอัตราที่สูงอยู่แล้ว โดยเฉพาะเสื้อผ้า ที่แต่เดิมเก็บภาษีในอัตรา 30% ซึ่งกลุ่มนี้เป็นสินค้าที่มีการนำเข้าสูงมาก คิดเป็นกว่า 45% ของมูลค่านำเข้าทั้งหมด โดยคาดว่าราคาจะไม่แตกต่างจากเดิม
ทั้งนี้นายธนาวัฒน์มองว่า อีกปัญหาใหญ่ที่ส่งผลต่อราคาสินค้าและทำให้ผู้ประกอบการไทยเสียเปรียบผู้ประกอบการต่างชาติคือ “ค่าธรรมเนียมแพลตฟอร์ม” ที่ผู้ประกอบการไทยถูกเก็บเพิ่มสูงขึ้นเรื่อยๆ และรัฐบาลพยายามเจรจาต่อรองให้มีการลดค่าธรรมเนียมส่วนนี้อยู่ แต่ข้อมูลที่ได้รับจากผู้ที่ทำธุรกิจในแพลตฟอร์มพบว่า แบรนด์ต่างชาติถูกเก็บค่าธรรมเนียมที่ต่ำกว่า ทำให้ต้นทุนในส่วนนี้น้อยกว่าร้านของไทยด้วย
“สุดท้ายต้องมองว่า การขึ้นภาษีครั้งนี้กระทบผู้ขายต่างชาติมากแค่ไหน หากต้นทุนเพิ่มไม่มาก เขาอาจยอมทำราคาต่อไปเพื่อทุ่มตลาดต่อก็เป็นได้ หรืออาจเปลี่ยนกลยุทธ์เป็นการนำเข้าล็อตใหญ่เพื่อเลี่ยงการจ่ายภาษีสูงๆ เป็นรายครั้งก็ได้ ซึ่งต้องรอดูกันต่อไป”
เมื่อสอบถามว่า กฎหมายใหม่นี้จะทำให้เกิดการย้ายฐานผลิตมาไทยหรือไม่นั้น นายธนาวัฒน์ มองว่าเป็นไปได้ยาก ขึ้นอยู่กับแบรนด์หรือสินค้า เพราะหลายสินค้าหลายแบรนด์การมาตั้งฐานในไทยแม้ทำให้ต้นทุนการขายสินค้าในไทยถูกลง แต่ไทยเป็นเพียงหนึ่งตลาดเท่านั้น ซึ่งแบรนด์ส่วนใหญ่เน้นตลาดโลกเป็นตลาดหลักมากกว่า
ในส่วนของข้อเสียนั้น อาจตกอยู่ในมุมของผู้บริโภคที่ต้องเป็นผู้แบกรับราคาสินค้าที่เพิ่มขึ้นจากอัตราภาษีใหม่ โดยมีความเป็นไปได้สูงว่ากลุ่มสินค้าที่มีการเพิ่มภาษีจากอัตราเดิมมาก จะขึ้นราคาสินค้าที่วางขายในแพลตฟอร์มอีคอมเมิร์ซ
นายธนาวัฒน์ ทิ้งท้ายว่าแนะว่า ภาครัฐควรนำภาษีที่เก็บได้เพิ่มจากอัตราภาษีใหม่นี้มาสนับสนุนผู้ประกอบการไทยที่ขายบนแพลตฟอร์มต่างๆ และทำตามกฎระเบียบอย่างถูกต้อง ให้สามารถมีแต้มต่อในการแข่งขันได้