“ระย้า อิสริยยศวดี” ไฮโซล้านนา ที่ถูกโยงในกรณีของ บุ๋ม ปนัดดา โดยประวัติ ไฮโซล้านนา ผู้เป็นดั่งลมหายใจแห่งอารยธรรมเวียงพิงค์ สตรีผู้ทรงอิทธิพลในแวดวงสังคมชั้นสูงและวงการอนุรักษ์ศิลปวัฒนธรรมแห่งเมืองเชียงใหม่ คงไม่มีใครไม่รู้จักนามของ “ระย้า อิสริยยศวดี” หรือที่คนในแวดวงสังคมและลูกหลานชาวเชียงใหม่ต่างพากันเรียกขานด้วยความเคารพรักว่า “เจ้าป้าระย้า” สตรีผู้สง่างามที่เปรียบเสมือนสะพานเชื่อมระหว่างอดีตอันรุ่งเรืองของอาณาจักรล้านนากับยุคสมัยปัจจุบันได้อย่างลงตัว


รากเหง้าแห่งตระกูลผู้ดีเก่าและความผูกพันกับแผ่นดินล้านนา


ไฮโซระย้า หรือ ระย้า อิสริยยศวดี เติบโตมาท่ามกลางบรรยากาศของครอบครัวคหบดีและตระกูลเก่าแก่ในจังหวัดเชียงใหม่ ที่ให้ความสำคัญกับขนบธรรมเนียมประเพณี ภาษาคำเมือง และวิถีชีวิตแบบล้านนาดั้งเดิม การถูกปลูกฝังเรื่องความประณีตละเมียดละไมมาตั้งแต่เยาว์วัย ทั้งในเรื่องกิริยามารยาท การแต่งกายด้วยผ้าซิ่นตีนจกทอมือ ไปจนถึงศาสตร์การทำอาหารชาววังล้านนา ได้หล่อหลอมให้เธอกลายเป็นสตรีที่มีรสนิยมอันเป็นเอกลักษณ์ และมีความภาคภูมิใจในรากเหง้าของตนเองอย่างเต็มเปี่ยม


บทบาท “เจ้าแม่วงการสังคม” และทูตวัฒนธรรมแห่งเวียงพิงค์


ในยุคที่การท่องเที่ยวและสังคมเมืองเชียงใหม่เริ่มเปิดกว้าง “คุณระย้า” ถือเป็นบุคคลระดับแถวหน้าในการต้อนรับแขกบ้านแขกเมือง บุคคลสำคัญระดับประเทศ รวมถึงราชวงศ์และอาคันตุกะจากต่างแดนที่เดินทางมาเยือนภาคเหนือ


เอกลักษณ์การแต่งกาย ทุกครั้งที่ปรากฏตัวในงานสังคม เธอมักเลือกสวมใส่ชุดพื้นเมืองล้านนาประยุกต์ที่ตัดเย็บอย่างประณีต คู่กับเครื่องประดับเงินและทองโบราณ สะท้อนรสนิยมที่หรูหราแต่ยังคงไว้ซึ่งอัตลักษณ์ท้องถิ่น


การฟื้นฟูประเพณี เธอมีบทบาทสำคัญในการสนับสนุนและฟื้นฟูงานประเพณีสำคัญของเชียงใหม่ อาทิ ประเพณียี่เป็ง งานสงกรานต์ (ป๋าเวณีปี๋ใหม่เมือง) รวมถึงการอนุรักษ์ศิลปะการฟ้อนรำและดนตรีพื้นเมืองไม่ให้สูญหายไปตามกาลเวลา


มรดกทางจิตวิญญาณและแรงบันดาลใจของคนรุ่นหลัง


ไฮโซระย้า นอกเหนือจากภาพลักษณ์ของ “ไฮโซล้านนา” ผู้เพียบพร้อมไปด้วยชาติตระกูลและฐานะทางสังคมแล้ว สิ่งที่ทำให้ชื่อของ ระย้า อิสริยยศวดี ยังคงเป็นที่จดจำและกล่าวถึงอย่างกว้างขวาง คือความโอบอ้อมอารีและการอุทิศตนเพื่อการกุศล โดยเฉพาะการทำนุบำรุงพระพุทธศาสนา วัดวาอารามเก่าแก่ในจังหวัดเชียงใหม่ และการสนับสนุนการศึกษาแก่เยาวชน


เรื่องราวชีวิตของเธอ จึงไม่ได้เป็นเพียงประวัติของสตรีชั้นสูงในหน้าสังคมเท่านั้น แต่ยังเป็นบันทึกหน้าสำคัญที่สะท้อนถึงความงดงามของวัฒนธรรมล้านนา และเป็นแรงบันดาลใจให้คนรุ่นใหม่ได้เห็นคุณค่าของการรักษารากเหง้าของตนเองให้คงอยู่สืบไป