รอยร้าวชายแดน ส่อปิดตำนาน “ตลาดโรงเกลือ” ? ล่าสุดไทยกวาดล้างแรงงานเถื่อน-กัมพูชาไล่แรงงานคาสิโน “ผู้เชี่ยวชาญ” มองค้าออนไลน์โตบวกวิกฤตความขัดแย้ง ชี้ปิดด่านดันเศรษฐกิจทรุด โดยเฉพาะฝั่งเพื่อนบ้าน   

สถานการณ์ชายแดนไทย-กัมพูชา เมื่อช่วงต้นเดือนกันยายนที่ผ่านมา มีปฏิบัติการกวาดล้างแรงงานกัมพูชาที่เข้ามาทำงานอย่างผิดกฎหมายในพื้นที่ตลาดโรงเกลือ อำเภออรัญประเทศ จังหวัดสระแก้ว อย่างจริงจังและเข้มงวดต่อเนื่อง 

ล่าสุด วันนี้ (22 ก.ย. 69) นายกัณวีร์ สืบแสง อดีตสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร (สส.) ได้โพสต์ข้อความถึงประเด็นสำคัญเกี่ยวกับกรณีที่ประเทศกัมพูชามีการแจ้งให้คนไทยที่ทำงานที่คาสิโนในประเทศกัมพูชาทุกคนเดินทางออกจากประเทศทั้งหมด

เหตุการณ์ดังกล่าวนี้จึงได้กลายเป็นจุดเปลี่ยนสำคัญระหว่างความสัมพันธ์ไทย-กัมพูชา รวมถึงวิถีชีวิตตามแนวชายแดนไทย-กัมพูชาอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้ เมื่อกัมพูชาภายใต้แรงกดดันจากมหาอำนาจอย่าง สหรัฐฯ ที่ต้องการปราบสแกมเมอร์ ทำให้ต้องเร่งกวาดล้างและผลักดันผู้คนออกจากพื้นที่

ภาพของศูนย์กลางการค้าชายแดนที่เคยคึกคักอย่างตลาดโรงเกลือ กำลังเดินทางมาถึงบททดสอบสุดท้ายที่หลายฝ่ายมองตรงกันว่าอาจถึงคราวต้อง “ปิดตำนาน” ลงอย่างถาวร

ทีมงานเฉพาะกิจไทยรัฐออนไลน์ สอบถามไปยัง นายจารุวัฒน์ จิณห์มรรคา รองประธานและเลขาธิการมูลนิธิอิมมานูเอล องค์กรที่ทำงานช่วยเหลือและคุ้มครองเหยื่อสแกมเมอร์ เพื่อเจาะลึกข้อเท็จจริงและผลกระทบที่เกิดจากสถานการณ์นี้

สถานการณ์แรงงานไทยในกัมพูชา

นายจารุวัฒน์ เผยว่า สถานการณ์แรงงานไทยในกัมพูชา พบว่าแรงงานไทยที่เดินทางไปทำงานอย่างถูกต้องตามกฎหมาย ส่วนใหญ่ไม่ได้รับความคุ้มครองที่ดีพอ หากต้องการเดินทางกลับประเทศไทย ทางการกัมพูชาจะผลักดันให้กลับผ่านทางกรุงพนมเปญเท่านั้น เนื่องจากเส้นทางชายแดนไม่อนุญาตให้เดินทางกลับทางบก ยกเว้นการเดินทางด้วยเครื่องบินทางเดียว

นอกจากนี้ยังมีคนไทยจำนวนมากที่ตกเป็นเหยื่อถูกหลอกลวงไปทำงานในขบวนการสแกมเมอร์ และถูกตำรวจกัมพูชาจับกุมนำไปฝากขังไว้ในเรือนจำจังหวัดบันเตียเมียนเจย บริเวณปอยเปต อีกประมาณ 400-500 ราย ซึ่งคนเหล่านี้ไม่ได้รับการพิจารณาช่วยเหลือ เนื่องจากถูกมองว่าเป็นผู้ลักลอบเข้าเมืองและเข้ามาทำสแกมเมอร์ในประเทศของกัมพูชา

ต้นเหตุการผลักดันคนไทยกลับประเทศ

สำหรับต้นเหตุของมาตรการผลักดันและส่งตัวคนกลับ นายจารุวัฒน์ เผยว่า เกิดจากเรื่องของการคว่ำบาตรและแรงกดดันจากทางสหรัฐฯ ที่เข้ามาจัดการปัญหากลุ่มสแกมเมอร์และอาชญากรรม เนื่องจากมีประชาชนหลากหลายสัญชาติถูกหลอกเข้าไปในประเทศกัมพูชา ประกอบกับมีการออกหมายจับจากสหรัฐฯ เกี่ยวกับผู้กระทำผิดฐานค้ามนุษย์และการบังคับใช้แรงงานเป็นอาชญากรรม สิ่งนี้ทำให้กัมพูชาเกิดความกลัว และพยายามเนรเทศคนไทย รวมถึงกวาดล้างไม่ให้ฐานของสแกมเมอร์มาอยู่ในบ้านของตนเอง

จารุวัฒน์ จิณห์มรรคา เลขาธิการมูลนิธิอิมมานูเอล
จารุวัฒน์ จิณห์มรรคา เลขาธิการมูลนิธิอิมมานูเอล

ผลกระทบปิดด่านชายแดนไทย-กัมพูชา

นายจารุวัฒน์ ได้เผยว่า จากสถานการณ์ดังกล่าวส่งผลกระทบอย่างชัดเจน โดยในส่วนของชายแดน ฝั่งไทยไม่มีใครกล้าลักลอบพาคนข้ามช่องทางธรรมชาติแล้ว เนื่องจากทางการไทยได้ตัดขาดและจับกุมดำเนินคดีกับขบวนการขนคนและกลุ่มสแกมเมอร์อย่างเข้มงวด 

ในขณะที่ฝั่งกัมพูชาและพื้นที่รอบชายแดน เมื่อถูกสหรัฐฯ และทั่วโลกรุมโจมตีอย่างหนัก รวมถึงกรณีที่โอร์เสม็ดซึ่งเป็นแหล่งออฟฟิศสแกมเมอร์ถูกทางการไทยเข้ายึดพื้นที่ไว้ก่อนเพื่อแจ้งเตือนเรื่องฐานค้ามนุษย์และการต้มตุ๋นออนไลน์ ยิ่งทำให้กัมพูชาเกิดความกลัวในเรื่องความไม่มั่นคงมากขึ้นไปอีก

ในส่วนความเป็นอยู่ของคนในพื้นที่และการค้าขาย เศรษฐกิจของทางฝั่งกัมพูชาลำบากกว่าฝั่งไทยอย่างมาก ประชาชนฝั่งไทยในละแวกพื้นที่นั้นไม่ได้เดือดร้อนมากนักเพราะเศรษฐกิจบ้านเรายังปกติและการใช้จ่ายน้ำมันยังไม่มีปัญหา แต่ทางฝั่งกัมพูชามีการร้องเรียนว่าการค้าขายและการท่องเที่ยวซบเซาลงไปเยอะ จนทำให้ประชาชนเดือดร้อนและยากจนลง นักท่องเที่ยวไม่กล้าเข้าไปเที่ยว ทำให้เศรษฐกิจยิ่งแย่ลงจนต้องชัตดาวน์ตัวเอง แรงงานกัมพูชาที่เคยเข้ามาทำงานในไทยเป็นจำนวนมาก เมื่อกลับไปบ้านเกิดก็ไม่มีงานรับรอง ทำให้ต้องดิ้นรนทำอาชีพเท่าที่พอจะทำได้ เช่น ปลูกผัก ทำสวน เลี้ยงชีพ

ทิศทางอนาคต "ตลาดโรงเกลือ" 

นายจารุวัฒน์ ได้คาดการณ์ไว้ว่าตลาดโรงเกลือ อาจจะต้องปิดฉากและปิดตำนานลง เนื่องจากปัจจุบันนี้โลกได้เปลี่ยนไปแล้ว สมัยก่อนตลาดโรงเกลือมีความสำคัญเนื่องจากไม่มีช่องทางออนไลน์ในการทำค้าขาย แต่ตอนนี้มีช่องทางออนไลน์ที่สามารถซื้อสินค้าดีๆ ส่งจากกรุงเทพฯ หรือทางเรือได้โดยไม่ต้องเดินทางไปเอาที่ตลาดโรงเกลืออีกต่อไป อีกทั้งสินค้าประเภทละเมิดลิขสิทธิ์ก็ไม่ได้เกิดขึ้นแล้ว 

ประกอบกับปัญหาเรื่องการปิดด่าน เรื่องสแกมเมอร์ และการที่ปอยเปตเคยเป็นแหล่งรวมคาสิโน นักการพนัน และแหล่งอาชญากรรม ทั้งการลักลอบขนยาเสพติดและการค้ามนุษย์ เมื่อกัมพูชาถูกเพ่งเล็งและกดดันอย่างหนักจากสหรัฐฯ รวมถึงการที่ไทยระงับการติดต่อ ทำให้ตลาดโรงเกลืออยู่ไม่ได้ ชาวบ้านและเจ้าหน้าที่ที่อยู่บริเวณนั้นมานานจึงเข้าใจตรงกันว่า ตลาดโรงเกลือน่าจะไปไม่รอดและต้องปิดตำนานลง

การกวาดล้างครั้งนี้ มีความเกี่ยวข้องกับการกวาดล้างเรื่องอาชญากรรมครั้งใหญ่ โดยเฉพาะเรื่องของการพนันและการค้ามนุษย์ผ่านแก๊งสแกมเมอร์ ซึ่งใช้วิธีหลอกคนไทยเข้าไปบังคับใช้แรงงาน เมื่อคนไทยตกเป็นเหยื่อจำนวนมากและถูกขังไว้ ประกอบกับมีข้อพิพาททางการเมืองระหว่างไทยและกัมพูชา ทำให้เรื่องของบ่อนการพนันและการถูกหลอกลวงนั้นได้หายไป

แนวทางการป้องกันและแก้ไข

สุดท้าย นายจารุวัฒน์ ได้เสนอแนวทางแก้ไขปัญหาในอนาคต หากกัมพูชาสามารถกวาดล้างได้จริง ประเทศไทยซึ่งอยู่ใกล้ชิดกับกัมพูชา จะต้องมีเขตป้องกันและการเวนคืนที่ดินบริเวณชายแดนที่ติดกันไม่ให้ชาวบ้านเข้าไปครอบครอง ควรนำพื้นที่เหล่านั้นมาให้ทางรัฐทั้งหมด เพื่อจัดตั้งเป็นค่ายทหารและกองกำลังทหารโดยมีเจ้าหน้าที่รัฐเป็นผู้ควบคุม เพื่อไม่ให้ชาวบ้านมีพื้นที่ติดกับกัมพูชา ซึ่งจะช่วยลดการลักลอบกระทำความผิดและการแอบอ้างสิทธิ์ซื้อที่ดินเพื่อเอื้อประโยชน์

หากเกิดความผิดพลาด เจ้าหน้าที่ทหารที่รับผิดชอบในพื้นที่นั้นจะต้องเป็นผู้รับผิดชอบและถูกลงโทษอย่างชัดเจน เพื่อลดความซับซ้อน ความสงสัยและความเข้มงวดระหว่างชายแดน 

สิ่งที่สำคัญที่สุดคือ รัฐบาลต้องเข้ามาดูแลและรับผิดชอบพื้นที่ชายแดนอย่างจริงจัง ผ่านการลาดตระเวนและควบคุมพื้นที่เขตสิ้นสุดของประเทศไทยให้ถูกต้อง เพื่อป้องกันปัญหาความมั่นคง ยาเสพติด การค้ามนุษย์ และการปล่อยปละละเลยตามแนวชายแดนอย่างยั่งยืน