ปลากระป๋อง เหตุผลที่ "ปลาซาร์ดีน" และ "ปลาแมคเคอเรล" กลายเป็นพระเอกตลอดกาลในวงการปลากระป๋อง ไม่ใช่เรื่องบังเอิญ แต่คือส่วนผสมที่ลงตัวระหว่างเศรษฐศาสตร์ วิทยาศาสตร์อาหาร และรสสัมผัสที่ผู้บริโภคคุ้นเคย
เจาะลึกว่าทำไมปลาสองชนิดนี้ ถึงครองตลาด และปลาชนิดอื่นถึงไม่นิยม
ปลากระป๋อง ทำไมต้อง "ซาร์ดีน" และ "แมคเคอเรล"?
เหตุผลหลักที่ผู้ผลิตทั่วโลกเลือกใช้ปลาสองกลุ่มนี้ มีดังนี้
ปริมาณไขมันที่เหมาะสม (Oily Fish) ทั้งคู่เป็นปลาที่มีไขมันสูง เมื่อผ่านกระบวนการความร้อนสูงในขั้นตอนการฆ่าเชื้อ เนื้อปลาจะไม่แข็งกระด้างหรือแห้งเป็นผง แต่ยังคงความนุ่มและชุ่มฉ่ำ
โครงสร้างก้าง ปลาทั้งสองชนิดมีก้างขนาดเล็กและสม่ำเสมอ เมื่อผ่านความร้อนและแรงดันสูงในกระป๋อง ก้างจะนิ่มจนรับประทานได้ทั้งหมด ซึ่งเป็นการเพิ่มแคลเซียม และสะดวกต่อผู้บริโภค
ขนาดที่พอดีคำ ขนาดตัวของปลาซาร์ดีนและแมคเคอเรลสายพันธุ์ที่ใช้ทำปลากระป๋อง มักจะพอดีกับขนาดมาตรฐานของกระป๋องพอดี ทำให้การบรรจุทำได้สวยงามและคุ้มค่าพื้นที่
ปริมาณในธรรมชาติ ในอดีต ปลาทั้งสองชนิดนี้มีอยู่มหาศาลในมหาสมุทร ทำให้ต้นทุนวัตถุดิบต่ำกว่าปลาล่าเหยื่อขนาดใหญ่
...
ปลากระป๋อง แล้วปลาชนิดอื่นมีอะไรบ้าง?
จริงๆ แล้วมีการนำปลาชนิดอื่นมาทำปลากระป๋องเช่นกัน แต่อาจอยู่ในกลุ่มเฉพาะ หรือมีข้อจำกัดบางอย่าง
ปลาทูน่า (Tuna) คือคู่แข่งอันดับหนึ่ง แต่ทูน่ามักจะถูกแยกประเภทออกไปชัดเจน เพราะเนื้อมีลักษณะเป็นก้อน และมีราคาสูงกว่า
ปลาแซลมอน (Salmon): มีแบบบรรจุกระป๋องเช่นกัน ส่วนใหญ่ในแถบอเมริกาเหนือ แต่ราคาสูงและเนื้อมักจะยุ่ยกว่าเมื่อเทียบกับแบบสด
ปลาแอนโชวี่ (Anchovy): มักนำมาหมักเกลือมากกว่าบรรจุในซอสมะเขือเทศ และมีรสชาติเค็มจัด ใช้เป็นเครื่องปรุงมากกว่าอาหารจานหลัก
ปลานิล หรือ ปลาน้ำจืด: มีการทดลองนำมาทำ แต่ข้อเสียคือ "กลิ่นโคลน" และโครงสร้างก้างที่แข็งและซับซ้อนกว่าปลาทะเล ทำให้การประมวลผลให้ก้างนิ่มทำได้ยากกว่า
ทำไมปลาชนิดอื่นถึงไม่นิยม ?
ปลากระป๋อง สาเหตุที่ปลาอย่าง ปลากะพง, ปลาเก๋า หรือปลาเนื้อขาวอื่นๆ ไม่ถูกนำมาลงกระป๋องซอสมะเขือเทศ มีดังนี้:
เนื้อปลาไม่ทนความร้อน: ปลาเนื้อขาว (White fish) มีไขมันต่ำ เมื่อโดนความร้อนสูงในระบบ Retort เนื้อจะแตกตัวเป็นชิ้นเล็กชิ้นน้อย ไม่คงรูปทรงดูไม่น่ารับประทาน
มูลค่าทางการตลาด: ปลาบางชนิดมีราคาสูงกว่ามากหากขายแบบสด การนำมาลงกระป๋องจึงถือเป็นการลดมูลค่าสินค้า
ความคุ้นชินของผู้บริโภค: รสชาติของซอสมะเขือเทศเข้มข้นถูกออกแบบมาเพื่อกลบกลิ่นคาวและชูรสชาติของปลาที่มีไขมันสูงได้ดีที่สุด
...