เตือนกลุ่มโรคเสี่ยง ฝุ่นพิษเชียงใหม่ เผยสถิติจำนวนผู้ป่วยล่าสุด

เตือนกลุ่มโรคเสี่ยง ฝุ่นพิษเชียงใหม่ สสจ.เผยสถิติจำนวนผู้ป่วยสะสมล่าสุด จับตาอาจเพิ่มสูงหลังสัปดาห์ค่าฝุ่นพีก ติดอันดับ 1 ของโลก 

สถานการณ์ฝุ่น PM 2.5 ภาคเหนือกำลังวิกฤตหนัก ล่าสุดวันนี้ (1 เม.ย.) ผู้สื่อข่าวรายงานบรรยากาศช่วงเช้าที่จังหวัดเชียงใหม่ พบฝุ่นควันปกคลุมขาวโพลนทั่วเมือง โดยข้อมูลจากแอปพลิเคชัน IQAir AirVisual ตรวจวัดคุณภาพอากาศภายในเขตเทศบาลนครเชียงใหม่เมื่อเวลา 08.00 น. ดัชนีคุณภาพอากาศติดอันดับยอดแย่เป็นอันดับ 1 ของโลก ติดต่อกันเป็นวันที่ 4 มีค่า AQI อยู่ที่ระดับ 235 มีผลกระทบต่อสุขภาพอย่างรุนแรง

ทีมข่าวเฉพาะกิจไทยรัฐออนไลน์ พูดคุยกับ นพ.วรัญญู จำนงประสาทพร นายแพทย์สาธารณสุขจังหวัดเชียงใหม่ (สสจ.เชียงใหม่) ถึงสถานการณ์ผู้ป่วยที่ได้รับผลกระทบจากปัญหาฝุ่นควันดังกล่าว

นพ.วรัญญู เปิดเผยว่า ผู้ป่วยที่ได้รับผลกระทบจากฝุ่น PM 2.5 แบ่งเป็น 2 กลุ่มด้วยกัน คือกลุ่มที่ได้รับผลกระทบอย่างฉับพลัน เช่น มีอาการระคายเคือง เลือดกำเดาไหล ซึ่งส่วนหนึ่งไม่ได้เข้ามารักษาในระบบทำให้ไม่สามารถวัดจำนวนที่แน่ชัดได้

อีกส่วนคือเป็นกลุ่ม 4 โรคเฝ้าระวังที่มีระบบรายงานที่แน่ชัด คือ โรคปอดอุดกั้นเรื้อรัง (COPD), หลอดเลือดสมองและหัวใจ, ผิวหนังอักเสบ และตาอักเสบ โดยข้อมูลจากกลุ่มงานอนามัยสิ่งแวดล้อม สสจ.เชียงใหม่ เผยตัวเลขจำนวนผู้ป่วยสะสมใน 4 โรคเฝ้าระวัง ในช่วง 13 สัปดาห์แรกของปีเปรียบเทียบระหว่างปี 2568 และ 2569 (1 ม.ค.-29 มี.ค.) ดังนี้

1. ปอดอุดกั้นเรื้อรัง (COPD)

ปี 2568 : 2,976

ปี 2569 : 2,223

ลดลง 25.30%

2. โรคหัวใจและหลอดเลือด

ปี 2568 : 31,666

ปี 2569 : 25,598

ลดลง 19.16%

3. ตาอักเสบ

ปี 2568 : 1,974

ปี 2569 : 1,412

ลดลง 28.47%

4. ผิวหนังอักเสบ

ปี 2568 : 137

ปี 2569 : 54

ลดลง 60.58%

นพ.วรัญญู ชี้ว่า หากดูข้อมูลอัปเดตล่าสุด พบว่าจำนวนผู้ป่วยแต่ละโรคหากเทียบกับช่วงเวลาเดียวกันของปีก่อนพบว่าจำนวนลดลง แต่คาดว่าส่วนหนึ่งมาจากการที่ช่วงฝุ่น PM 2.5 พีกมาช้ากว่าปีก่อน อาจเพราะก่อนหน้านี้มีพายุฝนเข้ามาด้วย จึงต้องจับตาดูตัวเลขผู้ป่วยในสัปดาห์นี้และต่อๆ ไป เนื่องจากกลุ่มโรคเหล่านี้ไม่ได้โดนฝุ่นแล้วป่วยทันที แต่มักมีอาการหลังจากที่เจอฝุ่นมาแล้ว 5-7 วัน

"อย่างไรก็ดี ตัวเลขเหล่านี้มีปัจจัยอื่นๆ เข้ามาเกี่ยวข้องด้วย เช่น ผู้ป่วยโรคปอดอุดกั้นเรื้อรัง จะมีกระบวนการรักษา การให้ยา มาตรการป้องกันเช่น การใช้มุ้งปลอดฝุ่นหรือการสวมหน้ากาก ที่ช่วยลดจำนวนผู้ป่วยไปแล้วส่วนหนึ่ง และโดยปกติโรคเหล่านี้เป็นโรคตามฤดูกาลอยู่แล้ว ซึ่งแต่ละฤดูก็จะมีตัวกระตุ้นแตกต่างกันไป ซึ่งฝุ่นก็เป็นสาเหตุหนึ่ง ทำให้ในช่วงฤดูหนาวหรือช่วงฝุ่นจำนวนผู้ป่วยจะพุ่งสูง" 

ในส่วนของโรคร้ายแรงอย่าง “มะเร็งปอด” นพ.วรัญญู ชี้ว่า ไม่ถูกนับรวมในกลุ่มโรคเฝ้าระวัง เนื่องจากเป็นโรคระยะยาว และไม่อาจบอกได้แน่ชัดว่าฝุ่น PM 2.5 เป็นสาเหตุแท้จริง

สำหรับประชาชนที่เป็นกลุ่มเสี่ยงที่สุดที่ต้องป้องกันตัวจากปัญหาฝุ่นละออง คือ กลุ่มผู้ป่วยที่เป็นโรคทางเดินหายใจกลุ่มที่มีความเสี่ยงเป็นโรคหลอดเลือด เช่น โรคเบาหวาน ความดันสูง กลุ่มเด็กเล็ก และผู้สูงอายุ

สำหรับการดำเนินการของ สสจ.เชียงใหม่นั้น นอกจากระบบแจ้งเตือนของทาง ปภ.ที่มีการส่งข้อความเตือนทางโทรศัพท์ ทาง สสจ.เชียงใหม่ ก็จะมีการอัปเดตสถานการณ์ฝุ่นตลอดวัน ช่วงเช้า บ่าย เย็น พร้อมแนะนำแนวทางปฏิบัติในการออกไปใช้ชีวิตกลางแจ้ง ข้อควรระวังต่างๆ และประสานไปยังผู้นำท้องถิ่นเพื่อประกาศเสียงตามสายในชุมชนต่างๆ และมีการตั้งธงสีเพื่อแจ้งเตือน

นอกจากนี้ก็มีการส่ง อสม.ทำงานเชิงรุก เคาะประตูบ้านเพื่อแจ้งเตือน แนะแนวทางปฏิบัติตัวให้ประชาชนแต่ละกลุ่ม โดยมีเป้าหมายหลักคือกลุ่มเปราะบางและกลุ่มผู้ป่วย ซึ่งก็ได้ดำเนินการไปเกือบ 100% แล้ว

ทั้งนี้หากสัปดาห์นี้ที่ฝุ่นพุ่งสูงขึ้น ทำให้มีผู้ป่วยเพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ ทาง นพ.สสจ.เชียงใหม่ ยืนยันว่าระบบการดูแลที่มีอยู่ในตอนนี้ยังสามารถรองรับได้ ในกลุ่มที่จำเป็นต้องใช้เตียงโรงพยาบาล เช่น กลุ่มผู้ป่วยหอบหืด ก็ยังมีเตียงเพียงพอ หรือในกรณีของโรคหลอดเลือดสมอง มีระบบฟาสต์แทรก เป็นต้น