ช่องแคบฮอร์มุซ เป็นของใคร เรือไทยใช้เส้นทางนี้ ขนส่งสินค้าสำคัญไปยุโรป

ช่องแคบฮอร์มุซ เป็นของใคร เรือไทยใช้เส้นทางนี้ ขนส่งสินค้าสำคัญไปยุโรป ช่องแคบฮอร์มุซ (Strait of Hormuz) คือจุดยุทธศาสตร์ที่สำคัญที่สุดแห่งหนึ่งของโลก เนื่องจากเป็นเส้นทางเดินเรือหลักในการขนส่งน้ำมันดิบจากอ่าวเปอร์เซียออกสู่ตลาดโลก

ใครเป็นเจ้าของช่องแคบฮอร์มุซ?

ตามกฎหมายระหว่างประเทศ (อนุสัญญาสหประชาชาติว่าด้วยกฎหมายทะเล หรือ UNCLOS) ไม่มีประเทศใดเป็นเจ้าของเพียงผู้เดียวครับ แต่พื้นที่ของช่องแคบถูกแบ่งออกเป็น:

• น่านน้ำอาณาเขต (Territorial Waters): ครอบคลุมพื้นที่ของ อิหร่าน (ทางเหนือ) และ โอมาน (ทางใต้ โดยมีคาบสมุทร Musandam เป็นจุดยุทธศาสตร์)

• สิทธิการผ่านเพื่อการเดินเรือ (Transit Passage): แม้จะอยู่ในน่านน้ำของอิหร่านและโอมาน แต่เรือทุกลำ (รวมถึงเรือรบ) มีสิทธิเดินเรือผ่านได้อย่างเสรีตราบเท่าที่เป็นการเดินทางที่รวดเร็วและต่อเนื่อง

ขนาดความกว้างและความยาว

ความกว้าง: จุดที่แคบที่สุดมีความกว้างประมาณ 33 กิโลเมตร (21 ไมล์)

ช่องทางเดินเรือ (Shipping Lanes): ในจุดที่แคบที่สุด เรือจะถูกจำกัดให้วิ่งในช่องทางกว้างเพียง3.2 กิโลเมตรโดยมีการแบ่งแยกเลนเข้า-ออก และมีเขตกันชน (Buffer Zone) คั่นกลางเพื่อป้องกันการชนกัน

ความยาว: มีความยาวประมาณ 167 กิโลเมตร (104 ไมล์) เชื่อมต่อระหว่างอ่าวเปอร์เซียและอ่าวโอมาน

รูปแบบการโจมตีเรือในประวัติศาสตร์และความขัดแย้งปัจจุบัน

ในการขัดแย้งระหว่างอิหร่าน อิสราเอล และสหรัฐฯ อาวุธที่ถูกนำมาใช้โจมตีเรือมีหลากหลายรูปแบบ ดังนี้ :

ประเภทอาวุธที่ใช้จมหรือสร้างความเสียหาย

1. ขีปนาวุธต่อต้านเรือ (Anti-ship Missiles): เช่น ตระกูล Noor หรือ Qader ของอิหร่าน ซึ่งพัฒนามาจากเทคโนโลยีจีน สามารถยิงจากชายฝั่งหรือเรือเร็วได้

2. โดรนพลีชีพ (Suicide/Kamikaze Drones): เช่น Shahed-136 เป็นอาวุธยอดนิยมในปัจจุบัน เพราะราคาถูก ตรวจจับยาก และพิสูจน์ที่มาได้ยาก (ใช้บ่อยในการโจมตีเรือพาณิชย์ที่เชื่อมโยงกับอิสราเอล)

3. ทุ่นระเบิดน้ำ (Limpet Mines): เป็นระเบิดที่ใช้แม่เหล็กติดกับตัวเรือใต้ผิวน้ำ มักใช้ในปฏิบัติการก่อวินาศกรรมเพื่อสร้างความเสียหายโดยไม่ทำให้เรือจมทันที (เช่น เหตุการณ์ในปี 2019)

4. เรือเร็วโจมตี (Fast Attack Crafts): ใช้หน่วย IRGC (กองกำลังพิทักษ์ปฏิวัติอิหร่าน) เข้าล้อมกรอบ กดดัน หรือใช้ปืนกลและจรวดขนาดเล็กยิงรบกวน

เหตุการณ์ที่เคยมีการโจมตี

• สงครามเรือบรรทุกน้ำมัน (Tanker War, 1980s): มีการใช้ทุ่นระเบิดและขีปนาวุธยิงใส่เรือมากกว่า500 ลำ

• วิกฤตปี 2019 - ปัจจุบัน: มีการใช้โดรนโจมตีเรือ Mercer Street (เชื่อมโยงอิสราเอล) และการยึดเรือบรรทุกน้ำมันโดยกองกำลังอิหร่านเพื่อตอบโต้การคว่ำบาตรของสหรัฐฯ

โดยส่วนใหญ่อาวุธเหล่านี้มุ่งเน้นไปที่ "การสร้างความเสียหายและขัดขวาง" มากกว่าการ "จมเรือ"โดยตรง เนื่องจากหากมีการจมเรือขนาดใหญ่ในช่องแคบ จะส่งผลกระทบต่อเศรษฐกิจของอิหร่านเองด้วยเช่นกัน

เรือสินค้าไทยใช้ขนส่งอะไร?

เส้นทางนี้มีความสำคัญต่อความมั่นคงทางพลังงานของไทยอย่างมาก ระะบุว่าไทยใช้เส้นทางนี้

• ขาเข้า (Import): หลักๆ คือ น้ำมันดิบ (Crude Oil) และ ก๊าซธรรมชาติเหลว (LNG) จากประเทศกลุ่มตะวันออกกลาง เช่น ซาอุดีอาระเบีย ยูเออี และกาตาร์ ซึ่งไทยนำเข้าน้ำมันจากโซนนี้สูงถึง 50-70% ของการนำเข้าทั้งหมด
  
  

• 

  
  

• ขาออก (Export): สินค้าไทยที่ส่งผ่านไปขายในกลุ่มประเทศอ่าวอาหรับ ได้แก่:

  • ข้าวและอาหารแปรรูป: (สินค้าเกษตรสำคัญ)

  • รถยนต์และชิ้นส่วนยานยนต์: (ส่งออกไปยังตลาดตะวันออกกลาง)

  • เครื่องปรับอากาศและเครื่องใช้ไฟฟ้า