พายุแม่เหล็กโลก คือ สภาวะที่สนามแม่เหล็กโลกเกิดความปั่นป่วนอย่างรุนแรง ซึ่งมีสาเหตุหลักมาจากกิจกรรมบนดวงอาทิตย์ เช่น การพ่นมวลโคโรนา (Coronal Mass Ejection - CME) หรือลมสุริยะความเร็วสูงที่พัดมาปะทะกับชั้นบรรยากาศและสนามแม่เหล็กของโลก

สมาคมดาราศาสตร์ไทย ได้โพสต์เตือนเมื่อ 19 ม.ค.69 ว่า ด่วน NOAA ประกาศเตือนพายุแม่เหล็กโลกระดับรุนแรงมาก(G4) วันพรุ่งนี้ (20 ม.ค. 69) 


พายุแม่เหล็กโลก ผลกระทบไทย จากข้อมูลพบว่า กลไกการเกิดพายุแม่เหล็กที่มีผลกระทบต่อโลก ดังนี้ 

เมื่อดวงอาทิตย์ปลดปล่อยอนุภาคที่มีประจุไฟฟ้าจำนวนมหาศาลออกมา อนุภาคเหล่านี้จะเดินทางผ่านอวกาศและเข้ามารบกวน "Magnetosphere" หรือเกราะป้องกันสนามแม่เหล็กที่ห่อหุ้มโลกไว้ ทำให้นำไปสู่การถ่ายโอนพลังงานมหาศาลเข้าสู่ระบบสนามแม่เหล็กโลก


...

ผลกระทบต่อโลกในด้านต่างๆ

พายุแม่เหล็กโลกไม่ได้ส่งผลกระทบโดยตรงต่อร่างกายมนุษย์ (เนื่องจากชั้นบรรยากาศช่วยกรองรังสีไว้) แต่จะส่งผลกระทบอย่างมากต่อเทคโนโลยีและระบบโครงสร้างพื้นฐาน ดังนี้:

  • ระบบดาวเทียมและการสื่อสาร: รังสีและอนุภาคพลังงานสูงอาจทำให้แผงโซลาร์เซลล์ของดาวเทียมเสียหาย หรือรบกวนสัญญาณวิทยุและระบบ GPS ทำให้การระบุพิกัดคลาดเคลื่อน

  • ระบบสายส่งไฟฟ้า: พายุแม่เหล็กโลกสามารถเหนี่ยวนำให้เกิดกระแสไฟฟ้าแรงสูง (GIC) ในสายส่งไฟฟ้าระยะไกล ซึ่งอาจทำให้หม้อแปลงไฟฟ้าระเบิดและเกิดไฟฟ้าดับเป็นวงกว้าง

  • การบิน: เครื่องบินที่บินในเส้นทางใกล้ขั้วโลกอาจต้องเปลี่ยนเส้นทางเนื่องจากระบบสื่อสารวิทยุขัดข้อง และเพื่อลดการรับรังสีของลูกเรือและผู้โดยสาร

  • แสงออโรร่า (Aurora): ผลกระทบด้านบวกคือการเกิดแสงเหนือ-แสงใต้ที่สวยงามและมองเห็นได้ในละติจูดที่ต่ำกว่าปกติ


ตัวอย่างเหตุการณ์สำคัญในอดีต

  1. เหตุการณ์แคร์ริงตัน (Carrington Event, ค.ศ. 1859): เป็นพายุแม่เหล็กโลกครั้งรุนแรงที่สุดเท่าที่เคยบันทึกไว้ ทำให้ระบบโทรเลขทั่วโลกล้มเหลวและเกิดไฟไหม้ในบางแห่ง มีรายงานการพบแสงออโรร่าไกลถึงแถบศูนย์สูตร

  2. เหตุการณ์ไฟฟ้าดับในควิเบก (ค.ศ. 1989): พายุแม่เหล็กโลกรุนแรงทำให้ระบบส่งไฟฟ้าในรัฐควิเบก ประเทศแคนาดา ล่มสลายภายในเวลาไม่กี่นาที ส่งผลให้ประชาชนกว่า 6 ล้านคนไม่มีไฟฟ้าใช้นานกว่า 9 ชั่วโมง

  3. พายุสุริยะเดือนพฤษภาคม (ค.ศ. 2024): เกิดพายุแม่เหล็กโลกระดับสูงสุด (G5) ครั้งแรกในรอบกว่า 20 ปี ทำให้เกิดแสงออโรร่าในพื้นที่ที่ไม่เคยเห็นมาก่อน และส่งผลกระทบต่อระบบ GPS เกษตรกรรมที่ใช้รถไถไร้คนขับในบางพื้นที่


...