รัฐธรรมนูญหมวด 1 หมวด 2 มีความหมายอย่างไร ก่อนลงประชามติ 8 ก.พ. 69 เป็นวันสำคัญที่ประชาชนคนไทยจะได้ตัดสินใจร่วมกันว่าจะให้มีการจัดทำรัฐธรรมนูญฉบับใหม่แทนฉบับปี 2560 หรือไม่ โดยหมวดที่ถูกพูดถึงมากที่สุดในการแก้รัฐธรรมนูญครั้งนี้คือ หมวด 1 และ หมวด 2 ซึ่งมีเนื้อหาสรุปดังนี้
1. หมวด 1: บททั่วไป (มาตรา 1 - 5)
หมวดนี้เปรียบเสมือน "ฐานราก" ของประเทศ กำหนดรูปแบบของรัฐและการปกครอง
มาตรา 1: ประเทศไทยเป็นราชอาณาจักรอันหนึ่งอันเดียว จะแบ่งแยกมิได้ (หลักความเป็นรัฐเดี่ยว)
มาตรา 2: ประเทศไทยมีการปกครองระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุข
มาตรา 3: อำนาจอธิปไตยเป็นของปวงชนชาวไทย พระมหากษัตริย์ผู้ทรงเป็นประมุข
มาตรา 4: คุ้มครองศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์ สิทธิ เสรีภาพ และความเสมอภาค
มาตรา 5: รัฐธรรมนูญเป็นกฎหมายสูงสุด กฎหมายอื่นใดจะขัดหรือแย้งไม่ได้
2. หมวด 2: พระมหากษัตริย์ (มาตรา 6 - 24)
หมวดนี้กำหนดบทบัญญัติเกี่ยวกับสถาบันพระมหากษัตริย์
...
มาตรา 6: องค์พระมหากษัตริย์ทรงดำรงอยู่ในฐานะอันเป็นที่เคารพสักการะ ผู้ใดจะละเมิดมิได้ ผู้ใดจะกล่าวหาหรือฟ้องร้องในทางใดๆ มิได้
มาตราอื่นๆ: กล่าวถึงการสืบราชสันตติวงศ์, การแต่งตั้งองคมนตรี, การแต่งตั้งผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์ และการปฏิบัติพระราชกรณียกิจต่างๆ
ทำไมต้องเข้าใจก่อนลงประชามติ 8 ก.พ. 69?
ในการทำประชามติครั้งนี้ รัฐบาล (โดยนายกรัฐมนตรี อนุทิน ชาญวีรกูล) และพรรคการเมืองใหญ่หลายพรรค มีจุดยืนชัดเจนว่า "จะจัดทำรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ โดยไม่แตะต้อง หมวด 1 และ หมวด 2"
ฝ่ายที่เห็นชอบ: มองว่าเพื่อให้การร่างรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ (โดย สสร.) เดินหน้าไปได้โดยไม่เกิดความขัดแย้งในสังคมเรื่องสถาบันฯ จึงควรกำหนดเป็นเงื่อนไขไว้เลยว่าห้ามแก้ 2 หมวดนี้
ฝ่ายที่กังวล: บางกลุ่มมองว่ารัฐธรรมนูญควรได้รับการแก้ไขได้ทุกหมวดเพื่อให้เป็นประชาธิปไตยที่สมบูรณ์ที่สุด แต่ตามกฎหมายปัจจุบัน (มาตรา 255) กำหนดไว้ว่าการแก้ไขใดๆ จะเปลี่ยนแปลงการปกครองระบอบประชาธิปไตยฯ หรือรูปแบบของรัฐไม่ได้อยู่แล้ว
ข้อมูลสรุปวันลงประชามติ
วันที่: 8 กุมภาพันธ์ 2569 (วันเดียวกับการเลือกตั้ง สส. ทั่วไป)
วัตถุประสงค์: สอบถามประชาชนว่า "เห็นด้วยหรือไม่ที่จะให้มีการจัดทำรัฐธรรมนูญฉบับใหม่"