ลูกทาส

หลังการปะทะคารมครั้งนั้น น้ำทิพย์ก็ไม่ได้เห็นหน้าแก้วอีกเลย ทำให้ยิ่งสะเทือนใจที่พูดจาหักหาญน้ำใจเขา ส่วนพระยาไชยากรเดินหน้าจีบสองแม่ลูกร้านธูปหอมเต็มกำลัง แถมสั่งให้บุญมีหาบ้านเช่านอกเมืองอีกต่างหาก เตรียมพร้อมเอาไว้ เมื่อถึงเวลาจะได้รับภรรยาน้อยในอนาคตมาอยู่ด้วยกัน

มาโนชได้ยินเรื่องความเจ้าเล่ห์ของพระยาไชยากรก็ถึงกับหัวเราะชอบใจ ไม่สนว่าจะเลือกใครระหว่างน้อมหรือนิ่ม แต่การแยกไปอยู่ข้างนอกทำให้เรื่องแม่เลี้ยงลูกเลี้ยงไม่ใช่ปัญหา บุญมีกับพวกยิ้มแย้มสอพลอเจ้านายหนุ่มจนไม่เป็นอันทำอะไร มาโนชยิ่งแล้วใหญ่ อารมณ์ดีถึงขั้นเรียกอ่อนมาบำเรอทั้งที่กลางวันแสกๆ

อ่อนหายไปตลอดบ่ายจนใบนั่งไม่ติด ยิ่งเห็นลูกร้องไห้จ้ายิ่งทำอะไรไม่ถูก ต้องบากหน้าไปหากิ่งถึงเรือนให้ช่วยเลี้ยง และหลุดปากพูดจากระแทกแดกดันอ่อนที่ระริกระรี้ไปบำเรอมาโนชจนละเลยหน้าที่เมียกับแม่จนน่าจับฆ่าทิ้ง กิ่งอ้าปากค้าง ห้ามเสียงเข้มไม่ให้เขาไปปากพล่อยที่ไหน เดี๋ยวจะโดนโบยจนหลังลายแถมเป็นบาปติดตัวอีกต่างหาก

ฝ่ายแก้วตั้งหน้าตั้งตาสะสมวิชาความรู้จากพระนิติธรรมลือชา จนตุลาการหนุ่มเอ็นดูและเอ่ยปากชมจากใจจริง

“แกมีไหวพริบดีมากเจ้าแก้ว จำไว้นะ...หากวัน หน้าแกได้รับราชการ ต้องรู้จักใช้ไหวพริบในการทำราชการด้วย อย่ายึดแต่กฎแลธรรมเนียมเท่านั้น งานราชการจึงจะเป็นคุณกับคนโดยทั่วไป”

“กระผมจะจดจำไว้ขอรับ หากไอ้แก้วมีวาสนาได้รับราชการจะกระทำดังที่คุณพระสอนทุกประการขอรับ”

พระนิติธรรมลือชาพยักหน้ารับและถือโอกาสฝากความถึงน้ำทิพย์ เมื่อแดงทราบก็ไม่สบายใจเพราะเป็นห่วงแก้วจะถูกทำโทษเหมือนครั้งที่แล้ว แต่ทาสหนุ่มกลับไม่คิดมากเพราะคิดว่าพระนิติธรรมลือชาเหมาะสมกับน้ำทิพย์ แม้จะต้องฝืนใจตัวเองไม่น้อย แต่ดีกว่าปล่อยให้เธอตกเป็นของคนอื่น

แก้วอยู่ทานข้าวรอบดึกที่เรือนพระนิติธรรมลือชาตามคำชวนของแดง ไม่รู้เลยว่าบุญเจิมแอบมารอที่ท่าน้ำจนยุงห่าม โดยมีคอกตามดูแลไม่ห่างเหมือนเคย เข้มผ่านมาเห็นและสงสัยว่าบุญเจิมจะมารอแก้ว จึงตั้งท่าจะไปดูที่เรือนกิ่ง บุญเจิมใจไม่ดี ลงทุนยั่วยวนเพื่อให้เข้มเปลี่ยนใจ คอกเจ็บใจเพราะความหึงหวง แต่ทำอะไรไม่ได้เลยต้องเดินเลี่ยงไปเพราะกลัวแก้วถูกจับได้ ส่วนบุญเจิมได้แต่ปั้นหน้ายิ้มให้เข้มทั้งที่ในใจสะอิดสะเอียนเหลือเกิน

เข้มมาส่งบุญเจิมที่เรือนน้ำทิพย์ไม่กี่อึดใจต่อมา เดินหน้าเกี้ยวพาเต็มที่หวังชนะใจ แต่บุญเจิมไม่หลงเชื่อ แถมเมื่อเห็นว่าปลอดภัยจึงท้าทายให้เขาเกลียดพวกบุญมีถ้ารักและชอบเธอจริงจัง เข้มมองตามทาสสาวที่แอบรักมานานกระโจนขึ้นเรือนไปแล้วด้วยความเจ็บใจ...หน็อย คิดให้ข้าทรยศพี่มี...อย่าหวังเลยว่าจะฝืนใจข้าได้!

คอกแอบตามดูจนบุญเจิมขึ้นเรือนน้ำทิพย์อย่างปลอดภัยจึงไปดักรอแก้ว เล่าให้ฟังขำๆว่าบุญเจิมใจเด็ดและยอมทำได้ทุกอย่างเพื่อช่วยแก้ว ทาสหนุ่มจอมขยันซาบซึ้งน้ำใจเธอ แต่ไม่เคยคิดเกินเลยเป็นอย่างอื่น

“ข้าบอกเอ็งตามตรงนะไอ้คอก ข้าคิดกับนังเจิมแค่น้องสาวเท่านั้น แต่นังเจิมมันไม่ยอมฟัง”

“จริงหรือพี่ ไม่ว่านานเท่าใดพี่ก็จะไม่คิดกับมันเกินน้องแน่หรือ”

“แน่สิวะ หากข้ามีสันดานชอบเด็ดดอกไม้ใกล้มือ นังเจิมมันคงเป็นเมียข้าไปนานแล้วโว้ย”

แก้วยืนยันเสียงแข็งแล้วกลับเข้าเรือน ทิ้งคอกให้มองตามยิ้มๆ มีความหวังจะสมรักกับบุญเจิมขึ้นทันที

ooooooo

แก้วตัดสินใจไปดักรอน้ำทิพย์ที่หน้าครัวหลังจากไม่ได้ช่วยเธอเก็บดอกไม้มานานนับเดือน บุตรีพระยาไช-ยากรดีใจมากที่เห็นหน้าเขา แต่เมื่อได้ยินเขาส่งสารจากพระนิติธรรมลือชาที่ชวนเธอไปงานวัดก็ช้ำใจมาก

“นับแต่วันที่ฉันพลั้งมือทำร้ายแก้ว เราก็ไม่เคยพูดกันอีกเลยนานนับเดือน นึกไม่ถึงว่าการที่แก้วมาพูดกับฉันเป็นครั้งแรกก็ยังไม่พ้นเรื่องของคุณพระนิติธรรมอยู่ดี”

แก้วหน้าเจื่อน ตั้งท่าจะแก้ตัวและอธิบายความหวังดีแต่ช้ากว่าน้ำทิพย์ที่ประชดและตอบรับคำเชิญไปแล้ว

สายวันเดียวกัน...พระยาไชยากรไปหาน้อมที่ร้านธูปหอมเหมือนเคย พร้อมของกำนัลมากมายจนเจ้าของร้านสาวใหญ่ยิ้มไม่หุบ พระยาจอมงกถือโอกาสเลียบเคียงขอให้ช่วยอะไรบางอย่าง น้อมเข้าใจว่าจะขอความรักเลยเขินอายม้วนไปหลายตลบ แต่ต้องหน้าแตกเมื่อเขาบอกว่าจะขอนิ่มไปเป็นภรรยา!

น้อมโกรธจัด ทั้งอายและขายหน้าที่มองท่าทีพระยาจอมงกไม่ออก เมื่อได้อยู่ตามลำพังกับลูกสาวจึงอาละวาดใหญ่โตที่ไม่บอกว่าไปรักชอบกันตอนไหน อบเชยผ่านมาได้ยินเลยผสมโรงขู่ว่าพระยาไชยากรไม่จริงใจ ชอบทำท่าทางแปลกๆเหมือนปิดบังบางอย่าง น้อมไม่สนและสั่งขาดห้ามลูกสาวรับรัก นิ่มหน้าเสียโต้เสียงอ่อน

“แม่ไม่ให้ฉันแต่งกับท่านเจ้าคุณหรือไม่ให้แต่งกับผู้ใด ฉันจะทำตามแม่ทุกอย่าง แต่เมื่อแม่ไม่ให้ฉันแต่งงานกับท่านเจ้าคุณแล้ว แม่ก็ได้โปรดอย่าให้ฉันแต่งงานกับคนอื่นอีกเลย เพราะฉันรักท่านเจ้าคุณมากจ้ะแม่”

น้อมถึงกับพูดไม่ออกเมื่อเจอไม้อ่อนของลูกเช่นนี้ สุดท้ายจึงต้องยอมยกนิ่มให้พระยาไชยากรอย่างไม่เต็มใจนัก แต่พยายามปลอบใจตัวเองและขอร้องว่าที่ลูกเขยให้ดูแลลูกสาวเธอให้ดี พระยาไชยากรดีใจมาก รับปากเป็นมั่นเหมาะจะตามใจและทะนุถนอมอย่างดีเพราะรักนิ่มสุดหัวใจ อบเชยเบ้หน้าไม่อยากเชื่อ เมื่อพระยาจอมงกกลับไปแล้วก็อดถามความรู้สึกของน้อมไม่ได้ว่าเป็นอย่างไรบ้าง

“ถามโง่ๆ ข้าไม่ใช่พระอิฐพระปูน แต่ความสุขของลูกสำคัญที่สุด เพื่อแม่นิ่ม ต่อให้ยิ่งกว่านี้ ข้าก็ทนได้”

ฟากน้ำทิพย์ออกมาเข้าวังเฝ้าเสด็จในกรมฯและเยี่ยมเยียนเพื่อนฝูง แต่ระหว่างทางกลับบ้านดันเจอฝรั่งดักถามทางเพราะเห็นว่าแต่งตัวและท่าทางดีกว่าคนอื่น บุตรีพระยาไชยากรหน้าเสียเพราะไม่เข้าใจภาษาอังกฤษ แดงซึ่งเห็นเหตุการณ์ตลอดรีบมาช่วยสื่อสารอย่างคล่อง– แคล่ว เป็นที่ประทับใจแก่ผู้พบเห็นมาก

น้ำทิพย์ทึ่งในความสามารถของแดงมาก ถึงกับชมไม่ขาดปากเพราะไม่เคยเห็นใครกล้าเสวนากับฝรั่งอย่างไม่กลัวเช่นนี้ ส่วนแดงปลื้มในความสวยน่ารักของบุตรีพระยาไชยากรมาก ไม่เสียแรงที่พี่ชายตกหลุมรัก

“สู้คุณแดงไม่ได้ดอกค่ะ คุณแดงไม่เพียงสวยน่ารัก ยังมีวิชาความรู้อีก ในชีวิตฉัน...นอกจากเสด็จท่านกับเจ้านายไม่กี่พระองค์แล้ว ฉันยังไม่เคยเห็นผู้หญิงคนไหนพูดภาษาฝรั่งได้ดีเหมือนคุณแดงเลยค่ะ”

“ถ้าได้เรียนตั้งแต่เด็กอย่างฉันก็ทำได้ทุกคน ไม่แปลกดอกค่ะ แล้วสาวชาววังอย่างคุณน้ำทิพย์ต้องเรียนงานฝีมือชาววังทุกอย่างเลยหรือเปล่าคะ เห็นว่าก่อนออกจากวังต้องผ่านการทดสอบยากๆด้วยใช่ไหมคะ”

น้ำทิพย์ยิ้มบางๆ อธิบายว่ามีวิชาการเรือนหลายอย่างที่เธอต้องผ่าน ไม่อย่างนั้นจะไม่ได้ออกจากวังให้ขายขี้หน้าคนสอน แดงพยักหน้ารับด้วยความตื่นเต้น เปรยถึงแก้วว่าพูดไม่มีผิดว่าน้ำทิพย์เป็นคนเพียบพร้อมหาที่ติไม่ได้ บุตรีพระยาไชยากรหน้าเจื่อน ยิ่งได้รู้ว่าแดงมีโอกาสพูดจากับแก้วหลายครั้งยิ่งทำใจลำบาก แต่เพราะเป็นความรักต่างฐานะที่ต้องซ่อนเร้นให้มิดชิดเลยจำต้องปั้นหน้ายิ้มกับแดงต่อไป

ooooooo

พระนิติธรรมลือชาดีใจมากที่น้ำทิพย์ตอบรับคำเชิญไปงานวัด จัดแจงนัดแนะวันเวลากับแก้วเป็นอย่างดี แทบจะรอให้ถึงวันงานไม่ไหวด้วยซ้ำ แก้วแอบเจ็บลึกในอกแต่ต้องฝืนยิ้มให้ และปลอบใจตัวเองว่าทำเพื่อผู้มีพระคุณ ตุลาการหนุ่มซาบซึ้งในน้ำใจของทาสหนุ่มมากจนต้องเอ่ยปากขอบคุณจากใจจริง แก้วตอบกลับเสียงอ่อน

“คุณน้ำทิพย์เป็นนาย ส่วนคุณพระเป็นคนดีแลมีบุญคุณ คนที่ผมรักสองคนมีความสุข กระผมก็ดีใจขอรับ”

“ฉันเองก็ดีใจเหลือเกินไอ้แก้วเอ๊ยจนอยากจะตะโกนออกมาดังๆ ไม่คิดเลยว่าความรักจะมีอานุภาพถึงเพียงนี้”

“ขอรับ...มีอานุภาพมากเหลือเกิน มากเสียจนดล บันดาลให้สุขที่สุดแลทุกข์ที่สุดในเวลาเดียวกันก็ยังได้”

แต่ความสุขก็อยู่กับพระนิติธรรมลือชาไม่นาน เพราะเช้าวันถัดมาเขาต้องรีบกลับไปจัดการปัญหาที่บ้านพร้อมกับแดง พระยาเดชารณภพเมาและอาละวาดทำร้ายทุบตีบ่าวไพร่จนใครก็เอาไม่อยู่ โดยเฉพาะคุณหญิงลออที่ทำท่าจะถูกตบเพราะมาขวางการกินเหล้า แดงถลาไปขวางจึงถูกพ่อตบแทน คุณหญิงลออกรีดร้องลั่นและวิ่งมาดูลูกสาวด้วยความเป็นห่วง ส่วนพระยาเดชารณภพหายเมาเป็นปลิดทิ้ง เสียใจมากที่พลั้งมือตบลูกสาวคนเดียว

เหตุการณ์วุ่นวายในบ้านทำให้พระนิติธรรมลือชาต้องอยู่โยงจัดการ ทั้งข้าวของในเรือนที่พังระเนระนาดและความบอบช้ำทางจิตใจของคุณหญิงลออน้าสาวแท้ๆที่กลายมาเป็นแม่เลี้ยง และแดงที่ต้องรับเคราะห์แทน เมื่อแก้วทราบเรื่องจากอ้นก็สงสารตุลาการหนุ่มมาก ไม่อยากเชื่อว่าคนดีมีคุณธรรมอย่างเขาจะมีสภาพครอบครัวแบบนั้น

“ไม่มีผู้ใดเพียบพร้อมไปหมดทุกอย่างดอก มากน้อยก็ต้องมีข้อตำหนิ ข้าถึงไม่เคยน้อยใจที่เกิดมาเป็นทาสเลย”

“จริงของพี่อ้น ข้อนี้ฉันจะจำไว้เตือนใจตัวเอง แล้วนี่คุณพระจะกลับเมื่อไหร่ล่ะพี่”

“คราวนี้เรื่องใหญ่ไม่ใช่น้อย คุณพระคงต้องอยู่สะสางนานพอควร เอ็งคอยดูเรือนแพไว้แล้วกัน ถ้าข้าแขวนตะเกียงที่หัวเรือนเมื่อใด ก็แปลว่าคุณพระท่านกลับมาแล้ว เอ็งค่อยมาหาก็แล้วกัน”

“จ้ะพี่อ้น ระหว่างนี้ฉันจะทบทวนตำรับตำราแลสิ่งที่คุณพระเคยสั่งสอน ไม่ให้ความหวังดีของคุณพระสูญเปล่า”

“คนขยันหมั่นเพียรแบบเอ็ง ภายหน้าต้องได้ดิบได้ดีเป็นแน่”

เย็นวันเดียวกันที่เรือนพระยาเดชารณภพ...พระนิติธรรมลือชาต้องคอยปรนนิบัติพ่อคนเดียวเพราะคุณหญิงลออกับแดงย้ายไปอยู่ที่บ้านตาที่นนทบุรีแล้ว เมื่อพระยาขี้เมาทราบเรื่องก็ค่อนแคะว่าไม่มีใครรักเพราะไม่ชอบที่ถูกตบตี แถมโทษเมียอีกต่างหากว่ามาขวางเลยต้องเจ็บตัว ตุลาการหนุ่มได้แต่ส่ายหน้ายิ้มๆ แล้วเปรยเสียงเรียบ

“คุณพ่อตบตีน้าลออหนักนัก แต่พอน้าลออทนไม่ไหว กลับกลายเป็นว่าต้องร่วมรับผิดกับคุณพ่อด้วย นี่ถ้ากระผมต้องตัดสินคดีนี้คงมึนหัวไปหลายวันเชียว”

พระยาเดชารณภพโต้กลับว่าเป็นธรรมดาของผู้ชายต้องดื่มเหล้าสังสรรค์ พระนิติธรรมลือชารู้ทันเลยย้อนพ่อว่าจำได้หรือไม่ว่ามีลูกกี่คน พระยาขี้เมาบอกว่ามีเจ็ดคนคือพระนิติธรรมลือชาจากคุณหญิงคนแรก และอีกหกคนจากลออ ตุลาการหนุ่มยิ้มบางๆแล้วพาพ่อไปที่ชานเรือน พร้อมเรียกบ่าวไพร่มาชุมนุมและอธิบายเสียงอ่อน

“ลูกที่เกิดจากเมียเอกเจ็ดคนก็จริงขอรับ แต่ที่เกิดจากเมียบ่าวมีอีกสิบกว่าคน ทุกครั้งที่คุณพ่อเมาถ้าไม่อาละวาดตบตีชกต่อยก็ต้องได้ทาสที่รับใช้เป็นเมียเพิ่ม พอมีลูกก็ไม่พ้นน้าลออต้องดูแล แม้นับถือน้ำใจของน้าลออ แต่หัวอกคนเป็นเมียที่ผัวมีเมียไปทั่ว มันก็น่าช้ำใจไม่น้อยนะขอรับ”

พระยาเดชารณภพถอนใจหนักหน่วง โบกมือไล่ลูกๆจากเมียทาสให้กลับเรือนพัก พลางหันมาพูดกับตุลาการหนุ่มด้วยสีหน้ารู้สึกผิดว่าเขาคงเป็นพ่อที่เลวมาก มีลูกกี่คนยังจำไม่ได้ พระนิติธรรมลือชาต้องปลอบ

“หามิได้ขอรับ ยามที่คุณพ่อไม่เมา คุณพ่อเปรียบเสมือนพระอรหันต์ของลูก กระผมมีวันนี้ได้ก็เพราะคุณพ่อที่ให้กระผมเรียนหนังสือกับมิชชันนารี แลน้องๆก็ไม่มีใครเสียผู้เสียคนเลย ทั้งหมดก็เพราะคุณพ่อทั้งสิ้น”

“แต่เวลาพ่อเมา เปลี่ยนจากพระอรหันต์เป็นพญามารเลยใช่หรือไม่”

“คุณพ่อรู้เช่นนี้แล้วก็เลิกเหล้าเสียสิขอรับ น้าลออจะได้กลับมาอยู่กับคุณพ่อ แล้วลูกๆทุกคนจะได้มีความสุข”

พระยาเดชารณภพรับปากแต่ไม่ค่อยแน่ใจนักว่าจะทำได้ดีแค่ไหน แต่พระนิติธรรมลือชาก็ดีใจมากแล้ว ถือเป็นนิมิตหมายอันดีที่ครอบครัวจะได้กลับมาอบอุ่นและมีความสุขอีกครั้ง

ooooooo

พระยาไชยากรพานิ่มไปทำพิธีพรมน้ำมนต์เป็นสิริมงคลแก่คู่บ่าวสาวที่วัด โดยมีพระครูเป็นคนทำพิธีให้ น้อมเห็นลูกสาวมีความสุขจึงเริ่มทำใจได้ ฝากฝังลูกเขยหมาดๆให้ดูแลนิ่มอย่างดีสมกับที่ยกให้ พระยาไชยากรยิ้มหน้าบาน ดีใจมากที่จะได้มีเมียคราวลูก บรรยากาศเต็มไปด้วยความชื่นมื่น มีเพียงอบเชยที่มองทุกอย่างด้วยความระแวง

น้อมเอ็ดหลานเสียงเข้มที่ตั้งท่าจับผิดลูกเขยไม่หยุดหย่อน อบเชยแย้งว่าผิดวิสัย เป็นพระยายิ่งใหญ่แต่ไม่ยักมีญาติพี่น้องมาร่วมงานแต่งงาน นิ่มยิ่งแล้วใหญ่ หลงใหลผัวแก่คราวพ่อมากจนไม่นึกระแวงสงสัย จนเมื่อเขาพามาเข้าหอที่บ้านเช่าจึงเริ่มคิด พระยาไชยากรยิ้มเจ้าเล่ห์ หลอกว่าเรือนใหญ่กำลังซ่อมแซมเลยต้องให้เธออยู่ที่นี่ไปพลางๆ นิ่มถึงยิ้มออกและยอมเข้าหอกับเขาตั้งแต่ตะวันยังไม่ตกดิน!

ฟากน้ำทิพย์นั่งร้อยมาลัยบนเรือน ไม่รู้แม้แต่น้อยว่าพ่อกำลังสมรักกับเมียใหม่ บุญเจิมหัดร้อยมาลัยบนพื้นไม่ไกลกันนัก โดยมีนมอ้อนคอยบ่นและสอนเพราะทาสสาวมือหนักจับดอกไม้ช้ำจนหมดสวย มาโนชโผล่มาพร้อมรอยยิ้มน่าสงสัย มาขอพวงมาลัยฝีมือน้ำทิพย์ไปไหว้พระ นมอ้อนอดแขวะไม่ได้เพราะร้อยวันพันปีไม่เคยเห็น มาโนชไม่ถือสาเพราะกำลังอารมณ์ดีจะได้เป็นขุนในเร็ววัน

“ก็ยังไม่ได้เป็นขุนเต็มตัวดอกนะ เพราะยังไม่มีพระบรมราชโองการแต่งตั้ง แต่ชื่อของพี่ได้ส่งถึงเสด็จ ในกรมท่านวันนี้เอง อีกไม่นาน...พี่จะต้องได้ตำแหน่งขุนแน่ หลังจากนั้นพอพี่ได้เป็นหลวงเมื่อใด เราค่อยแต่งงานกันนะจ๊ะ”

มาโนชเดินออกไปแล้ว ทิ้งน้ำทิพย์ให้ร้อนรนจนนั่งไม่ติด เมื่อพ่อกลับถึงเรือนช่วงกลางคืนเลยรีบไปถาม พระยาไชยากรพยักหน้ารับและเห็นดีเห็นงามกับมาโนชจะให้เธอออกเรือน แต่น้ำทิพย์กลับปฏิเสธอย่างไม่ไยดี

“ลูกอยู่เรือนเดียวกับพี่มาโนชมาแต่เล็ก ไม่เคยมีใจชอบพอแม้แต่น้อย ถึงแต่งกันก็ไม่มีทางเปลี่ยนดอกค่ะ”

“แต่ถึงยังไงพ่อก็ไม่เห็นใครจะเหมาะสมกับลูกเท่ากับมาโนชอีกแล้ว นอกจากเราจะเป็นญาติกัน ทรัพย์สมบัติของเจ้าคุณพ่อของมาโนชยังมากมายเหลือคณานับ ในบรรดาผู้ชายที่มาติดพันลูก จะหาใครมั่งมีเท่านี้เป็นไม่มี”

“แล้วหัวใจลูกล่ะคะ เกิดเป็นหญิง การแต่งงานกับชายที่ไม่ได้รัก...แถมยังรังเกียจ มันทรมานมากนะคะ”

“เรื่องรักชอบเป็นเพียงแต่อารมณ์ ไม่จีรังยั่งยืนเหมือนทรัพย์สินเงินทองดอก เชื่อพ่อเถอะแม่น้ำทิพย์ พ่อไม่มีวันหวังร้ายต่อลูก สิ่งที่พ่อเลือกจะเป็นคุณแก่ลูกในภายภาคหน้า แม่น้ำทิพย์อย่าดื้อดึงกับพ่ออีกเลยนะ”

พระยาไชยากรเข้าห้องไปแล้ว น้ำทิพย์หน้าเสียและทนไม่ไหวต้องไประบายกับนมอ้อนในห้อง บุญเจิมเฝ้ามองด้วยความรำคาญ ไม่เข้าใจว่าเจ้านายสาวจะใจเสียอะไรนักหนา ทั้งที่เป็นคู่หมายกันมานาน

“แต่ท่านเจ้าคุณพูดถูกนะเจ้าคะ คุณมาโนชร่ำรวยมหาศาล ถ้าคุณน้ำทิพย์แต่งงานไปก็จะสุขสบาย”

“ถ้าดีอย่างนั้น แล้วเอ็งหนีมาพึ่งใบบุญคุณน้ำทิพย์ทำไมวะนังเจิม ไม่ยอมเป็นเมียคุณมาโนชล่ะ”

“จะเหมือนกันได้ยังไงล่ะคุณนม เมียบ่าว...จะได้เงินทองสักกี่มากน้อย แลฉันมีพี่แก้วอยู่แล้ว ส่วนคุณน้ำทิพย์ไม่มีใคร ถ้าแต่งงานกับคุณมาโนชก็ไม่เห็นจะเป็นอะไรนี่คะ”

น้ำทิพย์ร้องไห้สะอึกสะอื้น ในใจเต็มไปด้วยความปวดร้าวเพราะแอบรักแก้วจนถอนตัวไม่ขึ้น แต่เพราะฐานันดรที่ต่างกันทำให้บอกใครไม่ได้ ต่างจากบุญเจิมที่เบ้หน้า หมั่นไส้น้ำทิพย์และนมอ้อนเต็มกำลัง

ooooooo

บุญเจิมอดระบายความอึดอัดใจกับกิ่งและแก้วไม่ได้ที่น้ำทิพย์จะเป็นจะตายที่ต้องแต่งงานกับมาโนช แก้วตัดฟืนไม่สนใจจะโต้เถียง ส่วนกิ่งบอกให้บุญเจิมเข้าใจหัวอกเจ้านายสาว

“ถึงไม่มีคู่รัก แต่ถ้าเห็นนรกรอข้างหน้า แล้วใครจะอยากเดินไปหาวะ เอ็งรอดปากเหยี่ยวปากกามาได้ก็เพราะคุณน้ำทิพย์เธอมีเมตตา แล้วยังจะมาพูดจาไม่ถนอมน้ำใจอีก เนรคุณจริงๆนังนี่”

คอกซึ่งนั่งฟังอยู่ด้วยอดเหน็บผสมโรงไม่ได้ ไม่เห็นด้วยที่ทาสสาวจะพูดถึงน้ำทิพย์เช่นนั้น บุญเจิมสะบัดหน้าออกไปเคืองๆ ไม่เข้าใจว่าทำไมทุกคนต้องเห็นใจน้ำทิพย์ขนาดนั้น...จะได้แต่งกับคนรวยแท้ๆ คร่ำครวญทำไมไม่รู้!

เวลาเดียวกันที่หน้าเรือนพระยาไชยากร...น้ำทิพย์เดินเล่นแก้เซ็งเพราะเครียดเรื่องมาโนช เจอกับอบเชยซึ่งมาสังเกตการณ์ที่เรือนพระยาจอมงกเพราะเป็นห่วงนิ่ม บุตรีพระยาไชยากรนิ่วหน้าแล้วอธิบายเสียงอ่อน

“ที่นี่เป็นเรือนของพระยาไชยากรจ้ะ แล้วฉันก็เป็นบุตรีของท่านชื่อน้ำทิพย์ แต่ที่เรือนนี้ไม่มีคนชื่อแม่นิ่มจริงๆ ถ้ามีฉันต้องรู้แน่ เพราะคุณพ่อท่านให้สิทธิ์ขาดฉันดูแลเรือนอยู่ เธอเข้าใจอะไรผิดหรือไม่จ๊ะ”

อบเชยหน้าเสีย สังหรณ์ว่าพระยาไชยากรคงเล่นตุกติกกับน้อมแน่ เมื่อตามไปดูจึงได้พบความจริงว่านิ่มอาศัยที่บ้านเช่านอกเมืองและดูเหมือนจะมีฐานะเป็นแค่เมียน้อยเท่านั้น เมื่อน้อมทราบก็โกรธมาก ตามไปเอาเรื่องถึงที่และประกาศกร้าวให้ลูกสาวขนของกลับบ้าน แต่นิ่มไม่ยอมเพราะรักพระยาจอมงกเต็มหัวใจ

“เป็นเมียแล้วก็เลิกได้ ผัวแกมันหยามฉัน ทำเหมือนฉันโง่เง่า แล้วแกยังจะอยู่กับมันอีกหรือ”

พระยาไชยากรโมโหที่ถูกหยาม โต้ว่าเลี้ยงดูนิ่มอย่างดีตามคำสัญญา อบเชยทนไม่ไหวตอกกลับแทนว่าต้องพานิ่มไปอยู่ที่เรือนใหญ่สมกับเป็นเมียแต่ง พระยาไชยากรตีหน้าตายบอกว่ายังไม่สะดวก น้อมเลยแหวกลับ

“แล้วตำแหน่งคุณหญิงของแม่นิ่มล่ะ ถ้าท่านเจ้าคุณขอพระราชทานตราตั้งให้แม่นิ่ม ฉันก็จะไม่เอาเรื่อง”

“ฉันเคยบอกเมื่อใดว่าจะให้แม่นิ่มเป็นคุณหญิง แม่น้อมพูดเองเออเองทั้งนั้น”

“เห็นหรือไม่พี่นิ่ม ไอ้คนคนนี้มันคดในข้องอในกระดูก มันกะให้พี่เป็นเมียน้อยบำเรอมันเท่านั้นเอง”

น้อมเดือดจัด กระชากลากถูลูกสาวให้กลับบ้านด้วยกัน แต่นิ่มไม่ยอมเพราะอยากอยู่กับผัว น้อมทนไม่ไหวตบตีลูกสาวด้วยความโกรธ พระยาไชยากรถลาเข้าขวาง ตะโกนโวกเวกให้ทาสที่ติดตามมาจับน้อมกับอบเชยออกจากบ้าน แถมยิงปืนขู่อีกต่างหาก สองน้าหลานจากร้านธูปหอมวิ่งหนีเสียงปืนหัวซุกหัวซุน...ฝากไว้ก่อนเถอะพระยาจอมงก!

เรื่องราวทะเลาะเบาะแว้งของพระยาไชยากรกับน้อมลือถึงหูน้ำทิพย์จนได้ในค่ำวันเดียวกัน ร้อนถึงพระยาจอมงกต้องนั่งอธิบายและแก้ตัวกับลูกสาวว่านิ่มเป็นแค่เมียน้อยไม่ได้มีค่าอะไรเมื่อเทียบกับเธอ

“พ่อเคยบอกลูกแล้วว่าพ่อจะมีแม่ของลูกเป็นคุณหญิงคนเดียวเท่านั้น แลพ่อจะไม่ยอมให้ใครมาทำให้ลูกไม่สบายใจเป็นอันขาด เงินทองพ่อจะให้ใช้ไม่ขาดมือ แต่อย่าหวังเลยว่าจะมาแบ่งทรัพย์สมบัติกับลูก”

“ลูกไม่เคยคิดเรื่องพวกนั้นเลยนะคะ แล้วก็ไม่อยากให้คุณพ่อคิดแต่เรื่องเงินทองจนเสียความเป็นธรรมไปด้วย”

“ถ้าพ่อไม่คิดถึงเงินทอง เราจะร่ำรวยหรือ เชื่อพ่อ... ความเป็นธรรมไม่มีอยู่จริง มีแต่คนโง่กับคนฉลาดเท่านั้น”

น้ำทิพย์ได้แต่ส่ายหน้าอ่อนใจกับนิสัยเห็นแก่ตัวเอาแต่ได้ของพ่อ ตื่นเช้ามาอีกวันก็อดกลุ้มใจเรื่องมาโนชไม่ได้ เพราะกลัวญาติหนุ่มจะได้เลื่อนตำแหน่งแล้วตนจะต้องแต่งงานตามคำสั่งพ่อ เมื่อแก้วทราบเรื่องจากการพูดคุยกับนมอ้อน เลยแอบเขียนจดหมายและปาเข้าไปในห้องเจ้านายสาว

“ทาสนั้น...นอกจากจะมีหน้าที่ทำงานรับใช้นายแล้ว ยังมีหน้าที่ถนอมอารมณ์แลจิตใจของผู้เป็นนายด้วย เมื่อคุณน้ำทิพย์มีความทุกข์ ทาสอย่างไอ้แก้วจึงต้องทำทุกวิถีทางเพื่อช่วยให้จิตของผู้เป็นนายคลายทุกข์...ขอคุณน้ำทิพย์อย่าได้กังวลเลย ไอ้แก้วสัญญาว่าจะหาทางออกให้คุณน้ำทิพย์ให้จงได้”

น้ำทิพย์ดีใจมากเมื่อรู้ถึงน้ำใจของแก้วที่ไม่ทอดทิ้งเธอยามมีปัญหา โดยหารู้ไม่ว่าทาสหนุ่มต้องบากหน้าไปหาพระนิติธรรมลือชาถึงที่ทำงาน ขอให้ช่วยหาทางออกให้น้ำทิพย์เลี่ยงการแต่งงานกับมาโนช ตุลาการหนุ่มยิ้มเขินๆด้วยความกระดากและคิดจะเสนอตัวเองเป็นเจ้าบ่าวแทนเพราะคงไม่มีทางอื่นดีกว่านี้ แก้วหน้าเสีย คิดไม่ถึงว่าจะเจอคำตอบแบบนี้ แต่เมื่อคิดว่าจะต้องเสียน้ำทิพย์ไปอยู่ดี...เสียให้พระนิติธรรมลือชาคงดีกว่าเสียให้มาโนช

ooooooo

น้อมเจ็บใจที่ถูกหลอกให้ยกลูกสาวให้จนต้องส่งนักเลงหัวไม้ไปเอาเรื่อง พระยาไชยากรต้องหนีหัวซุกหัวซุน เอาตัวรอดกลับเรือนได้ในสภาพโกโรโกโสเพราะต้องซ่อนตัวในเข่งผัก บุญมีกับพวกหน้าเสียไปตามๆกันที่ถูกนักเลงซ้อมจนน่วม ทิ้งให้พระยาจอมงกเกือบเอาชีวิตไม่รอด น้ำทิพย์เช็ดคราบสกปรกให้พลางบอกให้พ่อรับนิ่มมาอยู่ที่เรือน

พระยาไชยากรปฏิเสธเสียงแข็ง ไม่อยากให้ใครนินทาว่าได้เมียใหม่เป็นแค่ลูกสาวเจ้าของร้านธูป น้ำทิพย์แย้งว่าคงจะรอดสายตาคนอื่นๆได้ยาก หากเขายังไปหานิ่มทุกวันทำให้เสี่ยงต่อการถูกลอบทำร้าย พระยาจอมงกมองมาด้วยแววตาแข็งกร้าว รู้ดีว่าเป็นฝีมือของน้อมจึงหมายมั่นในใจจะเอาคืนให้ได้

ฝ่ายน้อมไม่นึกกลัวลูกเขยเพราะเชื่อว่าทำสิ่งที่ถูกที่ควร อบเชยไม่เห็นด้วย เป็นห่วงน้าสาวว่าจะถูกล้างแค้นเพราะอิทธิพลของพระยาไชยากรก็ไม่ใช่น้อย น้อมไม่กลัวและพาลโกรธหลานสาวอีกต่างหาก...แกไม่ช่วยก็อย่าห้าม!

เวลาเดียวกันที่ท่าน้ำเรือนพระยาไชยากร...น้ำทิพย์หน้าเจื่อนเมื่อแก้วบอกว่าพระนิติธรรมลือชาเสนอตัวเป็นเจ้าบ่าวแทนมาโนช เกรงว่าจะเป็นการหนีเสือปะจระเข้มากกว่า ทาสหนุ่มขอให้ตรองให้ดีเพราะแต่งกับตุลาการหนุ่มคงจะทำให้เธอมีความสุขมากกว่า น้ำทิพย์ช้ำใจมากที่เขาเห็นดีเห็นงามให้เธอลงเอยกับพระนิติธรรมลือชา

“เพียงทุกข์มากหรือทุกข์น้อยกว่ากันเท่านั้นดอกแก้ว เพราะการต้องแต่งงานกับคนที่ไม่ได้รักนั้นคงไม่มีความสุข”

“คุณน้ำทิพย์ไม่มีความสุข ไอ้แก้วก็ไม่มีความสุขเหมือนกันขอรับ แต่เวลานี้ไม่มีหนทางอื่นดีกว่านี้แล้ว แลคุณพระท่านก็ไม่ได้บังคับ ท่านเพียงแต่ขอคำยืนยันจากปากคุณน้ำทิพย์เองเท่านั้น”

แก้วขอให้พิจารณาข้อเสนอและให้คำตอบแก่พระนิติธรรมลือชาในวันที่ไปงานวัด น้ำทิพย์ยิ่งน้อยใจจนพ้อหนัก

“ฉันอิจฉาคุณพระเหลือเกิน เพราะดูแก้วจะเข้าข้างเป็นใจ อยากให้ฉันแต่งงานกับคุณพระเสียจริง”

“กระผมไม่มีวันเข้าข้างผู้ใดดอกขอรับ แต่เพราะไอ้แก้วเป็นทาสที่ไม่อาจเป็นเจ้าของสิ่งใด...แม้แต่ชีวิตตัวเอง ไอ้แก้วจึงไม่มีปัญญาจะหาทางช่วยคุณน้ำทิพย์ได้ดีกว่านี้ หากมีทางแล้ว...มีหรือที่ไอ้แก้วจะยอมให้คุณน้ำทิพย์ต้องทุกข์ใจ ต่อให้เอาชีวิตของไอ้แก้วไปก็ไม่มีวันยอมขอรับ”

สองหนุ่มสาวต่างฐานันดรสบตากันนิ่ง จำต้องยอมรับความจริงเพราะรู้ดีว่าคงลงเอยร่วมกันไม่ได้...

ฟากอบเชยทนไม่ไหว แล่นไปหานิ่มถึงเรือนและเกลี้ยกล่อมให้กลับไปอยู่ด้วยกัน เพราะน้อมโกรธมากและคงไม่ยอมจบเรื่องนี้ง่ายๆ นิ่มไม่ยอมและพร่ำโทษตัวเองที่อกตัญญูหลงรักผัวจนทำให้แม่เสียใจ

“โธ่...พี่นิ่ม...ถึงขั้นนี้ ยังปกป้องไอ้พระยานาล่มนั่นอีก กลับเรือนเราเถิด คนอย่างพี่นิ่มถึงพร้อมด้วยรูปสมบัติ ทรัพย์สมบัติแลคุณสมบัติ จะเป็นเมียเอกของใครก็ไม่น้อยหน้า เหตุใดต้องยอมเป็นเมียน้อยคนแก่คราวพ่อด้วยเล่า”

“อบเชยไม่เข้าใจหรอก พี่รักท่านเจ้าคุณ รักท่านจากใจจริง ถึงท่านจะหลอกลวงพี่ พี่ก็ไม่มีวันเลิกรักท่านได้”

อบเชยจนปัญญาและตัดสินใจย้ายมาอยู่ด้วยเพราะเป็นห่วงญาติสาว กลัวจะถูกพระยาไชยากรทำร้ายให้ช้ำใจและกาย นิ่มกลัวแม่จะเหงาเพราะเคยมีคนอยู่เป็นเพื่อนตลอด แต่อบเชยยืนกราน...น้าเขาไม่เป็นอะไรมากหรอกน่า!

แม้จะปากดีบอกลูกสาวว่าไม่กลัวน้อม แต่เอาเข้าจริงพระยาไชยากรก็อดขยาดไม่ได้ ในเมื่อบุญมีกับพวกนอนเจ็บต้องหยอดน้ำข้าวต้ม เลยต้องคัดเลือกทาสหนุ่มคนใหม่มาเป็นคนคุ้มกันตอนไปหานิ่มที่เรือน แก้วเป็นคนที่ถูกเลือกเพราะหน่วยก้านดีและได้ยินจากบุญเจิมว่าเป็นมวยมากกว่าบุญมีหลายขุมนัก

แก้วจำต้องยอมรับหน้าที่และเลือกคอกเป็นผู้ช่วย พร้อมนำอัฐจากพระยาไชยากรไปซื้อเสื้อเพราะต้องตามเจ้านายไปข้างนอกทุกวัน คอกพลอยได้อานิสงส์ ดีอกดีใจใหญ่จะได้มีเสื้อใส่เป็นครั้งแรกจนต้องไปอวดบุญเจิม แต่ทาสสาวไม่ยี่หระแถมพูดจาดูถูกว่าคอกโง่ไม่เหมาะกับเสื้อตัวใหม่ แก้วโกรธจนต้องตอกกลับเสียงเข้ม

“มันจะมากไปแล้วนะนังเจิม ถึงคอกจะไม่มีความรู้ แต่ความกตัญญูแลน้ำใจมันไม่ยิ่งหย่อนไปกว่าใคร คนอย่างไอ้คอกนี่แหละ ถ้าเอ็งได้เป็นผัวจะซื่อสัตย์กับเอ็งคนเดียวไปจนตาย”

บุญเจิมอ้าปากค้าง ส่วนคอกปลื้มจัดปากแทบฉีกถึงหู มีความหวังขึ้นว่าจะได้สมรักกับทาสสาวสักวัน

ooooooo

อ่อนเป็นที่โปรดปรานมากพอจะกล้าข่มทาสคนอื่น ทั้งจิกหัวใช้และด่าทอจนเจ็บแค้นกันทั้งเรือน มาโนชไม่ขัดแถมหลงใหลได้ปลื้มจนอ่อนได้ใจ ยิ่งเขาบอกจะไถ่ตัวและปลูกเรือนให้อยู่หลังแต่งงานกับน้ำทิพย์ ยิ่งดีใจจนเนื้อเต้น มั่นใจมากว่าชีวิตตนจะดีกว่านี้ ไม่ต้องเป็นทาสให้ใครจิกหัวใช้เหมือนที่ผ่านมา

ฝ่ายแก้วพาคอกไปเดินย่านร้านค้าหน้าตลาดเพื่อซื้อเสื้อผ้าให้ตามคำสั่งของพระยาไชยากร แต่คอกกลับไม่สนใจจะเลือก แต่สนใจเครื่องประดับของผู้หญิงเพราะอยากซื้อไปกำนัลบุญเจิม แก้วดูออกว่าเพื่อนแอบรักทาสสาวเลยเสนอจะซื้อให้ คอกดีใจมากและลงมือเลือกอย่างตั้งใจ แก้วยิ้มขำแต่ต้องหุบทันควันเมื่อเจอกับแดงโดยบังเอิญ และหน้าเสียกว่าเดิมเมื่อได้ยินแดงเตือนว่าวันนี้คือวันที่น้ำทิพย์นัดเจอกับพระนิติธรรมลือชา...

เวลาเดียวกันที่เรือนพระยาไชยากร...น้ำทิพย์ปรับทุกข์กับนมอ้อนเพราะเครียด ไม่อยากเจอพระนิติธรรมลือชา

“นึกๆแล้ว...ฉันอยากจะหนีไปให้ไกลๆเหลือเกินจ้ะนม ฉันจะได้ไม่ต้องเลือก แล้วก็ไม่มีใครบังคับฉันได้ด้วย”

“คิดได้ แต่ทำไม่ได้ดอกค่ะ ถ้าคุณน้ำทิพย์หนีไป ท่านเจ้าคุณต้องเสียใจมาก คุณใจแข็งพอจะทำได้หรือคะ”

“ก็เพราะไม่ได้ ฉันถึงต้องอกไหม้ไส้ขมอยู่นี่ไงเล่า”

“เชื่อนมนะเจ้าคะ เจ้าแก้วมันหาทางออกให้คุณน้ำทิพย์ถูกต้องแล้ว คืนนี้ไปคุยตกลงกับคุณพระท่านให้เรียบร้อย ท่านจะได้มั่นใจว่าเราจะไม่บิดพลิ้ว เรื่องนี้ไม่ใช่เรื่องเล็กเพราะเกี่ยวพันถึงเจ้านายด้วย”

“ฉันยังเปลี่ยนใจได้หรือนม ชีวิตฉัน...แม้จะสุขสบาย แต่แท้ที่จริงก็ไม่อาจทำอะไรได้ดั่งใจ ไม่ต่างจากพวกทาสที่ไม่อาจเป็นเจ้าของชีวิตของตัวเองได้เลย”

ในขณะที่แก้วนั่งรอพระยาไชยากรที่เรือนนิ่ม พระนิติธรรมลือชาก็ได้รับจดหมายของน้ำทิพย์จากนมอ้อน ปฏิเสธไม่ไปเจอที่งานวัดเพราะไม่อยากทำผิดกับเขาและทรยศกับความรู้สึกตัวเอง แดงเคืองแทนพี่ชาย แต่พระนิติธรรมลือชากลับยิ้มบางๆ ไม่ถือโทษโกรธน้ำทิพย์และหมายมั่นปั้นมือจะทำให้เธอรักและเห็นคุณค่าแท้จริงในตัวเขาให้จงได้

ฝั่งพระยาไชยากรไปหานิ่มถึงเรือนก็จริง แต่ไม่ยอมหลับนอนด้วยเหมือนเคยเพราะไม่มีอารมณ์ นิ่มน้อยใจมากและคิดถึงแม่ อยากไปหาแต่รู้ว่าแม่ยังเคืองและไม่รู้จะบากหน้าขอผัวยังไง อบเชยสงสาร อาสาจะช่วยพูดกับน้อม ไม่อยากให้แม่ลูกมองหน้ากันไม่ติด แก้วแอบได้ยินโดยบังเอิญ เห็นใจนิ่มไม่น้อยที่ต้องมากินน้ำใต้ศอกเช่นนี้

พระยาไชยากรกลับถึงเรือนพร้อมรอยยิ้มชอบใจ เอ่ยชมแก้วไม่ขาดปากที่ออกอุบายให้กลับเรือนดึกๆ จะได้ยากกับการถูกลอบทำร้าย บุญเจิมมารับหน้า ยิ้มให้คอกพอเป็นพิธีที่ซื้อเครื่องประดับให้ ส่วนแก้วถามถึงน้ำทิพย์ ทาสสาวบอกว่าเก็บตัวอยู่ในห้อง ไม่ยอมออกไปเจอพระนิติธรรมลือชาตามที่นัดไว้ให้ แก้วเป็นกังวลมาก แอบไปดักรอหน้าเรือนในเช้าวันถัดมาเพื่อถามหาเหตุผล น้ำทิพย์หลบตาพร้อมอธิบายเสียงอ่อน

“หากฉันไม่ได้รักคุณพระนิติธรรมอยู่ก่อนแล้ว ต่อให้แต่งงานกันไปนานเท่าใด ฉันก็ไม่อาจรักได้ดอก ฉะนั้น...มันจึงเป็นการผิดต่อคุณพระแลตัวฉันเองด้วย เข้าใจหรือไม่ล่ะ”

“แล้วเรื่องคุณมาโนชล่ะขอรับ ถ้าคุณมาโนชได้เป็นหลวง ท่านเจ้าคุณก็ต้องบังคับให้คุณน้ำทิพย์แต่งงานอยู่ดี”

“ข้อนั้น...ฉันจะค่อยๆใช้ปัญญาหาทางออกเอง แต่ฉันจะไม่หลอกคุณพระแลหลอกตัวเองเป็นอันขาด”

แก้วจะค้านแต่น้ำทิพย์ไม่ฟัง ผละจากไปด้วยความน้อยใจสุดขีด แก้วมองตามด้วยความอึดอัดใจ ไม่คิดว่าความหวังดีของเขาจะทำให้เธอต้องเจ็บช้ำใจเช่นนี้

ooooooo