หนังสือ “สารานุกรมผู้นำและคนสำคัญของโลก” (รศ.วิทยากร เชียงกูล สำนักพิมพ์แสงดาว พิมพ์ พ.ศ.2556) เป็นหนังสือที่ใครที่คิดว่ายิ่งใหญ่ควรอ่านไม่ใช่งานง่ายๆ ที่จะสรุปเรื่องราวคนสำคัญ ที่มีเนื้อหายาวๆ มาเล่าแบบคัดย่อจบได้โดยไม่กี่บรรทัดผมขอคัดเอามาเล่าต่อพอเป็นตัวอย่างจวงจื๊อ (ราว 365-290 ปีก่อน ค.ศ.) นักปราชญ์จีนโบราณผู้เผยแพร่คติเต๋าคนสำคัญคติเต๋าสอนให้ละวางจากความต้องการทางโลก มีท่าทีต่อโลกอย่างมีสติอย่างเงียบๆ กลับไปทำความเข้าใจกับธรรมชาติจวงจื๊อเน้นเรื่องการพัฒนาทางจิตวิญญาณมากกว่า หลักการประพฤติปฏิบัติทางสังคมแบบเล่าจื๊อหนึ่งในคำสอนแบบจวงจื๊อ...ปัญญาที่ยิ่งใหญ่จะใจกว้าง ปัญญานิดหน่อยจะชอบการโต้แย้งการพูดที่ยิ่งใหญ่จะสร้างความกระตือรือร้นการพูดแบบธรรมดา จะชอบแสดงอารมณ์ร้าย ชวนทะเลาะพระเจ้าอเล็กซานเดอร์มหาราช (365-323 ก่อน ค.ศ.) กษัตริย์และผู้นำทหารมาซิโดเนียซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของกรีก เป็นผู้นำทางทหารที่ยิ่งใหญ่ตั้งแต่หนุ่มใช้เวลา 10 ปีพิชิตทั้งอียิปต์และเปอร์เซีย ก่อตั้งเมืองอเล็กซานเดรียศูนย์กลางเผยแพร่อารยธรรมกรีกสู่ตะวันออก พิชิตบาบิโลน อัฟกานิสถาน และบุกไปถึงอินเดียแต่หลังจากเจอศึกหนักและการเดินทางยาวนาน ทำให้พวกทหารปฏิเสธที่จะไปต่อ ทำให้พระองค์ต้องยกทัพกลับ สวรรคต และล้มป่วย ตอนอายุ 33 ปีพระองค์ไม่มีรัชทายาท อาณาจักรจึงถูกแบ่งกันปกครอง ระหว่างพวกนายพลของพระองค์ประโยคที่พระเจ้าอเล็กซานเดอร์ตรัสจนคนทั้งโลกต้องจดจำ“ถ้าฉันไม่ได้เป็นอเล็กซานเดอร์ ฉันคงอยากเป็นอย่างไดโอเจนีส”รศ.วิทยากร เชียงกูล เติมเนื้อหาในวงเล็บต่อไปนี้ ขยายความ(คำกล่าวหลังจากที่พระองค์เสด็จไปเยี่ยมไดโอเจนิส นักปรัชญาสำนัก Cynic ผู้มีปรัชญาสละทรัพย์สมบัติสิ่งของทางโลก ใช้ชีวิตแบบเรียบง่ายไดโอเจนิสกำลังนอนผึ่งแดดอยู่ พระเจ้าอเล็กซานเดอร์ ทรงถามเขาว่า “อยากให้พระองค์ช่วยอะไรหรือไม่”ไดโอเจนิสตอบว่า “ช่วยออกไป อย่ายืนบังแดดก็พอแล้ว”ตอนผมอ่านคำสอนจวงจื๊อ...ประโยค ปัญญาที่ยิ่งใหญ่จะใจกว้าง ปัญญานิดหน่อยจะชอบการโต้แย้ง การพูดที่ยิ่งใหญ่จะสร้างความกระตือรือร้น การพูดแบบธรรมดา จะชอบแสดงอารมณ์ร้ายชวนทะเลาะผมนึกถึง อาจารย์ หมอประเวศ วะสี ท่านเขียนบ่อย เรื่องจิตใหญ่ใจกว้าง จิตเล็กใจแคบและนึกถึงพลเอกประยุทธ์ นายกฯคนที่ 29 ครับ นี่ดูเป็นวิธีพูดถาวร แบบฉบับเฉพาะตัวของท่าน ที่ผู้นำคนไหนจะเลียนแบบได้ก็ยากส่วนเรื่องที่ ไดโอเจนิส ผู้กินนอนในถังไม้ริมถนน ขอร้องให้พระเจ้าอเล็กซานเดอร์ ผู้ยิ่งใหญ่ ให้ถอยออกไป ไม่ให้บังแดด...ผมจะนึกถึงใครได้อีก ก็นึกไปถึงนายกฯประยุทธ์ นั่นล่ะผู้ยิ่งใหญ่ที่มีชื่อจารึกในประวัติศาสตร์โลก เข้าใจเหนื่อยหน่อยกับการอยู่กับอำนาจ แต่นายกฯประยุทธ์ท่านอยู่กับอำนาจอย่างมาดมั่นมานานเกิน 8 ปี ท่านไม่รู้สึกเหนื่อยหรือเบื่อ จนมีเค้าจะบรรลุบ้างหรืออย่างไร?กิเลน ประลองเชิง