ศัตรูคู่ศึกในจิตสำนึกของเด็กเวียดนาม ที่ถูกปลูกฝังไว้ในหนังสือเรียนชั้น ป.4 ก่อนสมัยฝรั่งเศสยึดครอง มีหลายคำเรียก คำเรียกหนึ่งคือ ศักดินาทิศเหนือ(ประวัติศาสตร์เวียดนาม ในแบบเรียนชั้นประถม รศ.ดร.ดารารัตน์ เมตตาริกานนท์ สำนักพิมพ์เมืองโบราณ พ.ศ.2551)ในพิพิธภัณฑ์ปฏิวัติที่เมืองดานัง แสดงชื่อต่างๆของประเทศเวียดนามไว้ดังนี้ประเทศวันลาง 2000 ปี ก่อน ค.ศ. ประเทศอิวหลาก ก่อนปลาย ค.ศ.300 ประเทศหว่านเซิน ค.ศ.544 ประเทศโก่เหวียด ค.ศ.968 ประเทศด่ายเหวียด ค.ศ.1054 ประเทศสาธารณรัฐ ประชาธิปไตยเวียดนาม ค.ศ.1945 ประเทศสาธารณรัฐสังคมนิยมเวียดนาม ค.ศ.1976ประวัติศาสตร์การต่อสู้ศัตรูต่างชาติ ชาติแรกที่เข้ามารุกราน ในสมัยอิวหลาก คือกษัตริย์ที่อยู่ทางเหนือ (จีน) พยายามรุกเข้ามาหลายครั้ง แต่ไม่ประสบความสำเร็จ เนื่องจาก “ราษฎรของพวกเรา” มีแม่ทัพที่มีความสามารถมีธนูที่ดี และมีกำแพงที่มั่นคงจนถึง 179 ปีก่อน ค.ศ.เตรียวด่า (ชื่อเรียกจีนขณะนั้น) ได้ยกกองทัพเข้ามาตีอาณาจักรอิวหลากได้กษัตริย์อานเยืองเวือง เมื่อรบแพ้ก็กระโดดลงทะเลฆ่าตัวตาย นับแต่นั้นประเทศอิวหลาก ก็ถูกควบคุมอยู่ใต้การปกครองของ “ศักดินาทิศเหนือ” (ชื่อเรียก ราชวงศ์ฮั่นของจีน)ความพ่ายแพ้ครั้งนี้ ถูกบันทึกย้ำไว้ในแบบเรียนวิชาประวัติศาสตร์ชั้นประถมปีที่ 6 (บทที่ 15) ในรูปของนิทาน เตรียวด่า (จีน) หาวิธีเอาชนะอิวหลากไม่ได้ ก็ใช้อุบายส่งบุตรชายเข้ามาเป็นมิตร และรักกับบุตรสาวของกษัตริย์อานเยืองเวือง และใช้ฐานะพิเศษนั้นสืบความลับวิธีทำธนู และการเก็บธนูแล้วก็กลับไปใช้ฝึกฝนวิชาธนู จนเชี่ยวชาญแล้ว จึงยกทัพมายึดอิวหลากแบบเรียนของเวียดนาม สอนย้ำต่อ ศักดินาทิศเหนือปกครอง ด้วยการเอารัดเอาเปรียบ กดขี่ขูดรีดคนเวียดนาม ทั้งเล่มแบบเรียนสอนย้ำให้แยกเขา และแยกเรา เพื่อปลุกเร้าให้ชาวเวียดนามลุกขึ้นต่อสู้ตัวอย่างในบางบทเรียน...พวกมันบังคับพวกเรา ต้องเข้าป่าล่าช้าง แรด นกดีๆ ไม้หอม ลงทะเลลึกหามุก จับปลาที่สวยงาม เอาหินทะเล เพื่อมอบให้พวกมันพวกมันชาวหาน (ฮั่น) มาอยู่กับพวกเรา บังคับพวกเราต้องทำตามประเพณี และจารีตของชาวหาน เรียนอักษรหาน และอยู่ภายใต้กฎหมายของชาวหานสาระสำคัญของบทเรียน เน้นไปถึงขบวนการต่อสู้ของประชาชน ดังข้อความตอนหนึ่ง “ประเทศเราถูกพวกภาคเหนือเข้ามาปกครองกว่าหนึ่งพันปี”ถึงแม้ราษฎรจะถูกกดขี่ขูดรีดเอารัดเอาเปรียบอย่างหนัก ราษฎรเราก็ไม่ยอมเป็นทาส ไม่หยุดการลุกฮือต่อต้าน จนได้ชัยชนะที่เบ็จดั่ง...อันมีชื่อเสียง ราษฎรเราได้นำเอกราชกลับคืนมาอย่างมั่นคงจบคำสอนปลุกเร้าให้ต่อสู้แล้ว ท้ายบทเรียน มีคำถาม 3 ข้อ1.รัฐบาลจากทิศเหนือที่เข้ามาปกครองราษฎรเราเป็นอย่างไร 2.ราษฎรเราแสดงปฏิกิริยาอย่างไร 3.จงแสดงแผนผังแสดงการลุกฮือของราษฎรเราที่ต่อต้านการปกครองของรัฐบาลทิศเหนืออ่านมาถึงตอนนี้ ผมก็พอรู้ เวียดนามมีวิธีปลูกฝังเด็กๆอย่างไร เวียดนามไม่แค่ปลุกเร้าให้ต่อสู้กับจีน ยังปลุกเร้าให้ต่อสู้กับฝรั่งเศส อเมริกา กระทั่งสยามในบางช่วงเวลาจนถึงวันนี้ โลกเปลี่ยนแปลงไปมาก เวียดนามหันมาคืนดีกับอเมริกา แต่กับจีนก็ยังเป็นไม้เบื่อไม้เมากันอยู่คำเรียกศักดินาทิศเหนือ ปลูกฝังจิตสำนึกคนเวียดนามแน่วแน่ลึกซึ้ง ผมเลิกแปลกใจ ทำไมหลายอย่าง เช่น เรื่องข้าว เวียดนามล้ำหน้ากว่าหลายบ้านเมือง.กิเลน ประลองเชิง