หนึ่งงานยาก...ที่ผมทำไม่มากครั้ง...ก็คืองานพูดจา บอกผู้มีบุญคุณสักคน... ว่า พระสมเด็จวัดระฆัง พิมพ์ฐานแซม องค์ในมือ ที่ผมตั้งใจให้ เป็นพระแท้ ก็รู้ๆกันทั้งนั้น...พระสมเด็จวัดระฆังแท้สภาพนี้ มูลค่าตามราคาเซียนขายแค่ไหน?เริ่มต้นด้วยความรู้พื้นฐาน พระสมเด็จวัดระฆัง พิมพ์ฐานแซม ตามทฤษฎีครู “ตรียัมปวาย” จำแนกไว้ 6 พิมพ์ พิมพ์เขื่อง พิมพ์โปร่ง พิมพ์ชะลูด พิมพ์ป้อม พิมพ์สันทัด พิมพ์ย่อม(หากเป็นพิมพ์ฐานแซม กรุบางขุนพรหม ก็ต้องเพิ่มอีกสองพิมพ์ พิมพ์อกร่องหูยานฐานบาง พิมพ์อกร่องหูยานฐานเส้น)คนรักพระสมเด็จทั่วไปรู้ดี...สัดส่วนมาตรฐานของพระสมเด็จพิมพ์ใหญ่ พิมพ์ทรงเจดีย์ พิมพ์เกศบัวตูม โดยเฉลี่ยอยู่ที่ สองคูณสาม เฉลี่ยกว้าง 2.1 ซม. สูง 3.3 ซม. แต่สัดส่วนพิมพ์ฐานแซม แตกต่างที่ส่วนสูง สูงกว่าตัวอย่าง สมเด็จวัดระฆัง (น่าจะเป็น) พิมพ์สันทัด องค์ในคอลัมน์ ไม่ต้องดูพิมพ์ด้านหน้า ดูแค่ด้านหลัง เมื่อเห็นส่วนบนขององค์พระ เท่ากันกับส่วนล่าง ซึ่งปกติจะกว้างกว่า หรือโดยปกติของพิมพ์นี้ จะมองเห็นส่วนบนบานหรือกว้างกว่า...นี่คือข้อบ่งชี้ เป็นพิมพ์ฐานแซมข้อสังเกตหนึ่ง เส้นซุ้มพิมพ์ฐานแซม ไม่สอบเรียวเล็กน้อย เหมือนพิมพ์ใหญ่ พิมพ์ทรงเจดีย์ พิมพ์เกศบัวตูม...แต่เส้นซุ้มจะรักษาระดับตรงที่ปลายซุ้ม ดูผิวเผินอ้วนกว่า...เส้นกรอบกระจก (ถ้ามี) ซึ่งจะตีเป็นเส้นตรง...รักษาระยะช่องไฟ...จึงทำให้ส่วนบนพิมพ์ฐานแซมดูผายออกกว้างบางองค์ของพิมพ์ฐานแซม ตัดเส้นขอบตรงตามความเคยมือ เส้นขอบองค์พระจึงปาดตัดเส้นกรอบกระจกส่วนบน...ปรากฏการณ์นี้ คือจุดย้ำความเป็นพิมพ์ฐานแซมวัดระฆังแท้...ได้ข้อหนึ่งยุคแรกๆของค่านิยมพระสมเด็จวัดระฆัง... พิมพ์ฐานแซม นิยมเป็นอันดับหนึ่ง...ด้วยข้อเด่น อกร่อง หูยาน ฐานแซม...อกร่องคม หูสองข้าง ติดชัดสองข้าง และฐานใหญ่สามชั้น มีเส้นแซมสองเส้นชัดเปรียบเทียบกับพิมพ์ใหญ่...ซึ่งต่อมาค่านิยมแพงสุด...เส้นหูส่วนใหญ่ไม่ติดเลยหรือติดแค่ต้นหูซ้าย หรือติดหูซ้ายด้านเดียว ส่วนอกเจอร่องกลางแค่บางๆ ส่วนใหญ่ไม่ติด ส่วนฐานติดแค่เส้นแซมติดพระเพลาเส้นเดียวพิมพ์ใหญ่ เป็นกรณีเดียวกับพิมพ์ทรงเจดีย์ ขณะพิมพ์เกศบัวตูมนั้น...ส่วนหู อก และฐาน ติดเต็มๆบ้าง ติดบางเส้นบ้างหากจะนับคะแนนกันที่เส้นสาย...พิมพ์ฐานแซม ที่เคยเรียกคล้องจอง อกร่อง หูยาน ฐานแซม คะแนนเต็มร้อยอยู่พิมพ์เดียว แต่เมื่อเวลาผ่านมา ค่านิยมราคาพิมพ์ฐานแซม... น้อยกว่าสามพิมพ์ที่กล่าว มีคำว่า “แซม” ยกระดับศรัทธา...ให้นิมนต์ท่านขึ้นคอ ก็ยังแรงไม่พอแต่สำหรับพระสมเด็จวัดระฆัง ไม่ว่าพิมพ์ไหน มีคุณลักษณะดึงดูดใจตรงกัน ก็คือ ความงาม ความง่ายของเนื้อพระ...ฐานแซมวัดระฆังองค์ในคอลัมน์ ที่ผมขอตั้งชื่อ “องค์หมอรักษ์” เป็นสิทธิ์ตามชื่อเจ้าของ สภาพท่านเด่นด้วยเนื้อเกสรดอกไม้... ละเอียดขาวสภาพผิวพระไม่เนียนเรียบ จากการลอกล่อนของรักน้ำดำ...(รักน้ำดำหนา ลอกล่อนยาก) แต่ก็เกิดจุดตัดกัน ระหว่างสีของเนื้อขาวขององค์พระ กับพื้นผิวที่ยังเหลือรักดำหนา เป็นฉากหลังเกิดเป็นเสน่ห์ที่เห็นด้วยตา จนใช้คำเต็มปากว่า “งาม ง่าย”ด้านหลังพระ เนื้อรักที่เหลืออยู่น้อย เปิดให้เนื้อที่รักลอกล่อนออกเห็นร่องรางกาบหมากบางๆ...นี่คือเสน่ห์ของโฉลกหลังสมเด็จวัดระฆัง...ซึ่งหาได้ยาก หากเทียบกับด้านหลัง ฐานแซมวัดระฆังองค์อื่นๆ.พลายชุมพลคลิกอ่านคอลัมน์ “ปาฏิหาริย์จากหิ้งพระ” เพิ่มเติม
