วัดพระธาตุถิ่นหลวง หมู่ 3 ต.บ้านถิ่น อ.เมืองแพร่ เป็นวัดที่อยู่ในป่าชุมชน เป็นสถานที่ที่ชาวบ้านให้ความเคารพบูชา เนื่องจากเป็นวัดที่สงบเงียบและสวยงามภายในวัดมีพระมหาเจดีย์สีขาวขนาดใหญ่ มีจุดเด่นที่บริเวณรอบองค์พระเจดีย์ล้อมรอบไปด้วยรูปปั้นช้างที่สวยงาม บรรจุพระบรมสารีริกธาตุ 109 องค์ รวมถึงมีสิ่งของสำคัญทางประวัติศาสตร์มากมาย จนถูกขนานนามว่าเป็นวัดที่เป็นขุมทรัพย์ของ จ.แพร่พระครูวิจิตรธรรมาภรณ์ หรือครูบาแดง เจ้าอาวาสวัดพระธาตุถิ่นหลวง เปิดเผยว่า เป็นผู้เก็บรวบรวมวัตถุโบราณ อาทิ สิ่งของเครื่องใช้ของชาวบ้าน และสัตภัณฑ์ที่ใช้ในศาสนพิธีในยุคโบราณ และพระพุทธรูปเก่าแก่นอกจากนี้ เก็บรวบรวมศิลปะร่วมสมัยต่างๆไว้จำนวนมาก โดยมีวัตถุประสงค์จัดตั้งเป็นพิพิธภัณฑ์พระธาตุถิ่นหลวง สิ่งของล้ำค่าที่สุด คือ “หนังสือโบราณทำด้วยกระดาษสา” อายุกว่า 700 ปีสำหรับหนังสือโบราณดังกล่าวได้ลงอักขระภาษาล้านนา บันทึกเรื่องพญามังราย พญาร่วง ก่อสร้างเชียงใหม่ กฎมังรายศาสตร์ฯ ถือเป็นของเก่าแก่มาก พบเห็นได้ยากในปัจจุบันในยุคสมัยรัชกาลที่ 5 หนังสือโบราณทำด้วยกระดาษสา เป็นสมบัติของทายาทเจ้านายฝ่ายเหนือ นำมามอบให้ทางวัดเก็บรักษา อาจเก่าแก่ที่สุดเท่าที่เคยมีมาทางวัดเก็บรักษาไว้อย่างดี ต้องปิดประตูในจุดที่เก็บสมบัติของวัด จะชมได้เฉพาะกลุ่มคณะที่ติดต่อล่วงหน้าผ่านคณะกรรมการวัดจึงจะนำออกมาให้ชมถือเป็นประวัติศาสตร์ที่สามารถสัมผัสได้ เพราะถ่ายทอดเรื่องราวการสร้างเมืองนครเชียงใหม่ในอดีตที่ถูกบันทึกไว้อย่างละเอียด และยังถูกเก็บรักษาอยู่ภายในวัดพระธาตุถิ่นหลวง ต.บ้านถิ่น อ.เมืองแพร่หากใครสนใจประวัติศาสตร์ สามารถประสานทางวัดเข้าเยี่ยมชมได้ รับรองไม่ผิดหวังอย่างแน่นอน.ธวัชชัย ถนอม
