ท่านที่ติดตามคอลัมน์นี้มาพอสมควร คงจะทราบดีว่าโครงการหนึ่งที่ผมมักจะเขียนถึงเพื่อเป็นการให้กำลังใจในการดำเนินงานได้แก่ โครงการ “รักษ์ป่าน่าน” อันเป็นโครงการในพระราชดำริของ สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี เริ่มมาตั้งแต่ปี 2557 หรือก่อนหน้านั้นเล็กน้อยโครงการนี้มีสำนักงานโครงการของพระองค์ท่านเป็นผู้อำนวยการโครงการร่วมกับ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย กองทัพบก มหาวิทยาลัยแม่ฟ้าหลวง และ จังหวัดน่าน โดยมี ธนาคารกสิกรไทย เป็นผู้สนับสนุนและประสานงานโครงการวัตถุประสงค์หลักก็คือ การแสวงหาความร่วมมือในการฟื้นฟูป่าต้นน้ำน่าน อันสืบเนื่องมาจากการที่ป่าไม้ของจังหวัดน่านถูกทำลายลงอย่างน่าวิตกเป็นอย่างยิ่งด้วยพระมหากรุณาธิคุณและด้วยความเอาใจใส่และร่วมมือร่วมใจอย่างแข็งขันของผู้ปฏิบัติ โดยเฉพาะจากธนาคารกสิกรไทย ซึ่งมีนายบัณฑูร ล่ำซำ ลงไปดำเนินการด้วยตัวเอง ทำให้โครงการ รักษ์ป่าน่าน ก้าวหน้ามาโดยตลอดเมื่อเกือบ 2 ปีนี่เอง ได้พัฒนามาสู่โครงการ “น่าน แซนด์ บ็อกซ์” หรือโครงการทดลองหารูปแบบในการปฏิบัติการในการฟื้นฟู และปกป้องการทำลายป่าไม้ เพื่อนำไปสู่การแก้ปัญหาอย่างถาวรของจังหวัดน่านได้รับความสนใจจากรัฐบาลโดยนายกรัฐมนตรี พลเอกประยุทธ์ จันทร์โอชา ขันอาสามาเป็นประธานคณะกรรมการนโยบายและกำกับดูแลด้วยตัวท่านเองส่วนกรรมการภาคปฏิบัติในพื้นที่มีประธานร่วม 2 คน ได้แก่ ปลัดกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมในฐานะประธานภาครัฐ และนายบัณฑูร ล่ำซำ ในฐานะประธานภาคเอกชนมีท่านผู้ว่าราชการจังหวัดน่านเป็นรองประธาน พร้อมด้วยผู้แทนส่วนราชการภาคเอกชน และองค์กรประชาชนอีก 23 คน เข้าร่วมในกรรมการชุดนี้โครงการหลักที่ริเริ่มและดำเนินการอย่างได้ผลได้แก่ โครงการ “สร้างป่าสร้างรายได้” ซึ่งจะเป็นแนวทางการพัฒนาฟื้นฟูป่าไม้ และป้องกันการทำลายป่าไม้ โดยให้ประชาชนอยู่ร่วมกับป่าได้อย่างเหมาะสมประชาชนสามารถจะมีรายได้เสริมจากการปลูกพืชโดยไม่ทำลายป่าไม้ โดยการปลูกป่าไม้ควบคู่ไปกับพืชเศรษฐกิจนอกจากชาวบ้านจะมีรายได้แล้ว พื้นที่ป่าไม้ก็จะเพิ่มขึ้นด้วย หรือจะไม่ถูกบุกรุกทำลายอีกต่อไปจากรูปแบบที่ริเริ่มที่อำเภอบ่อเกลือ จ.น่าน และ อ.นาแห้ว จ.เลย ได้มีการนำไปแพร่ขยายทดลองในอีกหลายๆจังหวัดเฉพาะจังหวัดน่านปัจจุบันขยายพื้นที่ไปจนครบทั้ง 15 อำเภอ มีเกษตรกรเข้าร่วมโครงการกว่า 4,000 ครัวเรือน ใน 48 ตำบลรวมพื้นที่ป่าที่กำลังฟื้นฟูและอนุรักษ์ รวมทั้งหมดกว่า 19,000 ไร่ ซึ่งจากการสำรวจรายได้เกษตรกรที่เข้าร่วมโครงการกว่า 1,000 คน พบว่ามีรายได้เพิ่มสูงขึ้นอย่างน่าพอใจในการสัมมนาทางวิชาการ “ป่ารักษ์น่าน” ครั้งที่ 4 เมื่อสัปดาห์ ที่แล้ว สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ได้เสด็จไปทรงเป็นประธานการสัมมนาอีกครั้งหนึ่ง และได้ทรงบรรยายเรื่อง “สร้างป่าสร้างรายได้” พระราชทานแก่ที่ประชุมด้วยนับเป็นพระมหากรุณาธิคุณแก่คณะกรรมการโครงการน่าน แซนด์ บ็อกซ์ ตลอดจนพี่น้องชาวน่านที่เข้าร่วมโครงการอย่างหาที่สุดมิได้ทรงอธิบายความสำเร็จของโครงการ ความคืบหน้าตลอดจนปัญหาและอุปสรรคต่างๆ และทรงยกตัวอย่างการอยู่ร่วมกันระหว่างคนกับป่า ในหลายๆพื้นที่ แสดงให้ถึงพระปรีชาสามารถและความเข้าพระทัยในเรื่อง ซึ่งเป็นปัญหาใหญ่ของประเทศอย่างดียิ่งเป็นที่คาดหวังว่าโครงการใหญ่ “รักษ์ป่าน่าน” ซึ่งมี “โครงการสร้างป่าสร้างรายได้” เป็นโครงการหลัก และล่าสุดอยู่ในการกำกับดูแลของคณะกรรมการ “น่าน แซนด์ บ็อกซ์” อย่างใกล้ชิดจะก้าวหน้าต่อไปตามลำดับที่นี่ขอให้กำลังใจและหวังว่าโครงการ “รักษ์ป่าน่าน” จะประสบ ผลสำเร็จจนกลายเป็นต้นแบบของการฟื้นฟูรักษาป่าในจังหวัดอื่นๆ ทั่วประเทศไทยได้ในที่สุดนะครับ.“ซูม”
