ครั้งพุทธกาล แคว้นวัชชีมีผู้นำรู้รักสามัคคีกันดีมาก เพราะตั้งอยู่ในอปริหานิยธรรม ธรรมไม่เป็นที่ตั้งแห่งความเสื่อม จนได้ชื่อว่าเป็นแคว้นที่ตีไม่แตกอปริหานิยธรรมของผู้รับผิดชอบในบ้านเมือง มี 7 ข้อ เฉพาะ ข้อที่ 4 ท่านเหล่าใดเป็นผู้ใหญ่ เคารพนับถือท่านเหล่านั้น เห็นถ้อยคำของท่านว่า เป็นสิ่งอันพึงรับฟังวันสงกรานต์ผมถูกห้ามออกนอกบ้าน กำลังนึกว่าวันผู้สูงอายุแห่งชาติ จะเขียนเรื่องอะไร...เปิด “หมอชาวบ้าน” ฉบับ เม.ย.64 อ่านคอลัมน์ คุยกับผู้อ่าน อาจารย์หมอประเวศ วะสี ท่านเขียนเรื่องประชาธิปไตยชุมชน ฐานของสังคม ศานติสุขอาจารย์หมอประเวศ เริ่มต้นว่า...สังคมหลังโควิดเป็นสังคมแห่งการอยู่ร่วมกันอย่างสมดุล ชุมชนคือระบบการอยู่ร่วมกันอย่างสมดุล ระหว่างคนกับคน และระหว่างคนกับธรรมชาติแวดล้อมเมื่อสมดุลก็เป็นปกติสุข มีภูมิคุ้มกันและยั่งยืนคนไทยไม่ควรมีชีวิตอยู่ในสังคมแบบตัวใครตัวมัน ซึ่งลำบากยากเข็ญ ไม่มีภูมิคุ้มกัน ราคาแพง และอันตรายโลกหลังโควิดควรเป็นโลกแห่งการอยู่ร่วมกันเป็นชุมชน ชุมชนขนาดเล็กมีประชากรประมาณ 500-1,000 คน มีผู้นำตามธรรมชาติประมาณ 50 คน รวมตัวกันเป็นสภาผู้นำชุมชนผู้นำตามธรรมชาติมีคุณสมบัติ 5 ประการคือ 1.เป็นคนเห็นแก่ส่วนรวม 2.เป็นคนสุจริต 3.เป็นคนรอบรู้หรือมีปัญญา 4.เป็นคนสื่อสารเก่ง 5.ได้รับการยอมรับจากคนทั้งชุมชนผู้นำตามธรรมชาติมีคุณสมบัติสูงกว่าผู้นำจากการเลือกตั้งหรือแต่งตั้ง ซึ่งไม่แน่ว่า จะมีคุณสมบัติ 1 2 3 ดังกล่าวข้างบนในแต่ละชุมชนมีสภาชุมชน หรือสภาประชาชน คือที่ประชุมของคนทั้งชุมชน เป็นประชาธิปไตยทางตรง ไม่ต้องผ่านตัวแทน เพราะชุมชนมีขนาดเล็กประชาธิปไตยชุมชน มีคุณภาพสูงกว่าประชาธิปไตยระดับอื่นสภาผู้นำชุมชน และสภาชุมชน ร่วมกันขับเคลื่อนการพัฒนาชุมชนอย่างบูรณาการที่เศรษฐกิจ จิตใจ สังคม สิ่งแวดล้อม บูรณาการอยู่ในกันและกัน เกิดเป็นสังคมศานติสุข (ประดุจสวรรค์บนดิน)โดยย่อมีลักษณะดังนี้...ทุกคนมีบ้านอยู่ มีอาหารกิน มีครอบครัวอบอุ่น ชุมชนเข้มแข็ง มีภูมิคุ้มกันคนไทยควรทำความเข้าใจ การพัฒนายุคเก่านำไปสู่ความเหลื่อมล้ำสุดๆ และการขาดความเป็นธรรม เพราะเชื่อตามแนวทางตะวันตก สิ้นสุดลงแล้วด้วยวิกฤติโควิดคนไทยสามารถสร้างสังคมศานติสุข (ประดุจสวรรค์บนดิน) ที่คนไทยทุกคนมีบ้านอยู่ มีอาหารกินอิ่ม มีครอบครัวอบอุ่น ชุมชนเข้มแข็งมีภูมิคุ้มกันได้โดยไม่ยาก คนไทยทุกคนมีฐานอยู่ในชุมชนเข้มแข็งขนาดเล็ก ซึ่งเปรียบประดุจเซลล์ของร่างกายเซลล์หลายๆอย่างรวมกันเป็นอวัยวะ อวัยวะทั้งหมดรวมกันเป็นร่างกาย ที่มีความเป็นหนึ่งเดียวความเป็นคนมีคุณสมบัติอันมหัศจรรย์ฉันใด ประเทศไทยที่ประกอบด้วยชุมชนเข้มแข็งขนาดเล็ก เป็นพื้นฐานที่รวมกันเป็นท้องถิ่นขนาดต่างๆ และรวมกันเป็นประเทศไทยหนึ่งเดียว ก็มีคุณสมบัติอันมหัศจรรย์ ทำนองเดียวกันคือเป็นประเทศไทยที่น่าอยู่ที่สุด ที่คนไทยร่วมกันถักทอสร้างขึ้นมาการต่อสู้แย่งชิงอำนาจ ประสบความล้มเหลวในการสร้างประเทศไทยคนไทยควรพลิกความคิดจาก “สู้” เป็น “สร้าง” ถักทอพลังบวกร่วมสร้างประเทศที่ดีที่สุด ตามความฝันใหญ่ ประเทศไทยของคนไทยร่วมกันอาจารย์หมอประเวศ จบความฝันใหญ่ของประเทศไทย (Thailand Big Dream) แค่นี้ครับสำหรับผม นี่คือถ้อยคำของผู้ใหญ่ที่พวกเราพึงรับฟัง ในสถานการณ์ที่หลายๆศึกประชิดติดเมือง เราคงหวังเหมือนๆกัน เมืองไทยเราจะเป็นแคว้นที่ตีไม่แตก เหมือนแคว้นวัชชี.กิเลน ประลองเชิง
