ในภาษาละติน sonus แปลว่า “เสียง” เมื่อพบ son ไปประกอบอยู่ในคำใด คำนั้นมักจะเกี่ยวข้องกับเสียง อย่าง ultrasonic นี่หมายถึง “คลื่นเสียงที่สูงเกินกว่าหูคนจะได้ยิน” หรือ subsonic นี่ก็เป็น “คลื่นเสียงที่ต่ำเกินกว่าหูคนจะได้ยิน” หรือคำคุณศัพท์คำหนึ่งที่สื่อถึง “มีเสียงไพเราะ” คือ sonorous
มีคนชวนไปฟัง sonata นี่ก็คือ “คีตนิพนธ์” ประเภทหนึ่งที่มักมีเครื่องดนตรีนำ อาจจะชิ้นหนึ่งหรือหลายชิ้นก็ได้ ผู้อ่านท่านคงทราบนะครับว่า uni แปลว่า “หนึ่ง” son หมายถึง “เสียง” เมื่อรวมกันเป็น unison จึงสื่อถึง “เสียงเป็นหนึ่งเดียว” “เสียงเข้ากัน (ดนตรี)” หรือสื่อถึง “ความเห็นพ้อง” ก็ได้ เราอาจจะเคยเจอวลี in unison ก็คือ “เป็นเอกฉันท์” หรือ “ทำอย่างพร้อมเพรียงกัน”
Gen เป็นรากศัพท์อินโด-ยูโรเปียน ที่ให้ความหมาย “ให้กำเนิด” หรือ “ผลิต” เมื่อมาใช้ในภาษาละตินและกรีก ก็เกิดความหมายเพิ่มเติม สื่อถึง “ชนิด” “ครอบครัว” “เผ่าพันธุ์” ชนิดก็คือ เกิดมาแบบเดียวกัน ครอบครัวหรือเผ่าพันธุ์ก็มีแหล่งกำเนิดเดียวกัน
Gender จึงหมายถึง “เพศ” เช่น เพศชาย (masculine) เพศหญิง (feminine) เป็นกลางไม่ระบุเพศ (neuter) เดี๋ยวนี้มีการนำ gender มาใช้เป็นศัพท์สังคมครับ เช่น gender equality ก็คือ “ความเสมอภาคทางเพศ” generate เป็นกริยาหมายถึง “ให้กำเนิด” “ก่อให้เกิด” generation ก็คือ “รุ่น” หรือ “ช่วงอายุคน”
Genius คือ “คนที่มีความสามารถ” มีความฉลาดเป็นพิเศษมาแต่กำเนิด genocide ก็คือ “การฆ่าล้างเผ่าพันธุ์” hydrogen คือ “ตัวให้กำเนิดน้ำ” oxygen คือ “ตัวทำให้เกิดกรด”.
...
อ่านคอลัมน์ที่เกี่ยวข้อง
นิติการุณย์ มิ่งรุจิราลัย
pasalok1998@gmail.com