กบฏผู้มีบุญ

ข่าว

    กบฏผู้มีบุญ

    กิเลน ประลองเชิง

      2 ธ.ค. 2564 05:16 น.

      กบฏผู้มีบุญ ทางการเรียกกบฏผีบุญ เกิดขึ้นหลายครั้ง เมื่อครั้งรัชกาลที่ 5 ระหว่าง พ.ศ.2444–2445 สุริษา มุ่งมาตร์มิตร เขียนไว้ใน “ซ่อนเร้นไม่ใช่ซ่อนลับ” เกร็ดไสยศาสตร์ในประวัติศาสตร์ไทย (สำนักพิมพ์ยิปซี พ.ศ.2555) พวกผีบุญอ้างพุทธทำนาย เขียนเป็นหนังสือให้คัดลอกบอกต่อๆกันไปดังนี้

      กรวดแร่ที่ข้างวัดหนองเลา หนองซำ แขวงเมืองเสลภูมิ ถ้าใครไปนำเข้าพิธีก่อพระเจดีย์ทราย ระลึกถึงผู้มีบุญบูชาไว้แล้ว ครั้นถึงวันอาทิตย์ขึ้น 15 ค่ำเดือน 4 ปีฉลูตรีศก ศักราช 1263 ตรงกับวันที่ 23 มีนาคม ร.ศ.120

      กรวดแร่นั้นจะกลายเป็นเงินทอง

      ตัวไหมจะกลายเป็นงูเงือก แลเงือกถอดเขี้ยวซบกัดเจ้าของ เงินของราษฎรที่มีอยู่จะกลายเป็นเหล็ก ให้พากันจัดแจงซื้อของเสียให้สิ้น เพื่อจะได้ไม่เป็นการสูญเปล่า

      หญิงสาวที่ยังไม่มีสามี ให้ไปเที่ยวหาสามีเสีย และให้คิดเอาสินสอดแก่ชายเพียง 1 อัฐ 1 โสฬสเท่านั้น

      ถ้าหญิงใดจะหาชายที่ยังมิมีภรรยามิได้ จะยอมเป็นภรรยาชายที่มีภรรยาก็ได้ แต่ต้องเสียอัฐให้แก่ภรรยาเดิม 1 อัฐ เป็นค่าซื้อสามีแก่กัน ถ้ามิฉะนั้นยักษ์จะกินเสียทั้งสิ้น

      เนื้อหาในหนังสือที่คัดลอกบอกต่อ เหมือนจดหมายลูกโซ่ของพวกผีบุญครั้งนี้ มีพลังต่อสังคมอย่างเหลือเชื่อ มีคนเชื่อแล้วทำตามกันทั่วอีสาน เช่น เอาเงินไปซื้อของจนหมดตัว เพราะเชื่อว่าเงินจะกลายเป็นเหล็กไร้ค่า

      เอากรวดมาบูชา เพราะเชื่อว่าจะกลายเป็นเงินทอง เอาตัวไหมไปเผาและฆ่าวัวฆ่าควาย เพราะเชื่อว่าตัวไหมวัวควายจะกลายเป็นยักษ์และสัตว์ร้าย

      ขณะที่หญิงโสดก็เที่ยวเอาเงินไปเป็นสินสอดซื้อขายชายมาเป็นสามี โดยไม่เลือกว่าจะมีเมียแล้วหรือไม่ เพราะเชื่อว่าถ้ายังเป็นโสดจะโดนยักษ์จับกิน

      เกิดความระส่ำระสายในภาคอีสาน ผู้คนพากันผละงานหวังรวยจากก้อนกรวด

      บางพวกคอยติดตามผู้มีบุญที่ตัวเองศรัทธา จนกลายเป็นกองกำลังขนาดไม่ธรรมดา

      กบฏบุญจันเมืองขุขันธ์มีสมาชิกเข้าร่วมถึง 6,000 คน กบฏผีบุญองค์มั่นมีกำลังคนเข้มแข็งมาก ถึงกับจะเข้ายึดเมืองอุบลราชธานี รบชนะทางการทหารถึง 2 ครั้ง

      นักวิชาการวิเคราะห์ว่า กบฏผู้มีบุญที่กำลังเป็นปัญหาใหญ่ เกิดจาก 3 สาเหตุ

      1.ความไม่พอใจในอำนาจรัฐ ที่รัชกาลที่ 5 ทรงพยายามปฏิรูปโดยดึงอำนาจการปกครองอีสานเข้าส่วนกลาง ทำให้ขุนนางท้องถิ่นเก็บผลประโยชน์ไม่เต็มเม็ดเต็มหน่วย

      2.ช่วงนั้นฝนแล้งทิ้งช่วงนาน คนอีสานหากินลำบาก แต่ส่วนกลางยังออกกฎเก็บภาษีส่วย หรือเงินราชการ ที่เก็บจากชายฉกรรจ์คนละ 4 บาท เงินจำนวนนี้เป็นอัตราที่เทียบกับเงินสมัยปัจจุบัน ไม่ใช่เรื่องง่าย คนอีสานจึงมองหาแสงแห่งความหวังจากพลังเหนือธรรมชาติ

      3.จักรวรรดินิยมฝรั่งเศสกำลังขยายตัวเข้าอินโดจีน มีท่าทีประสงค์ภาคอีสานของไทย อำนาจรัฐไทยในอีสานดูเหมือนจะอ่อนแอลงในสายตาคนท้องถิ่น

      สุริษา มุ่งมาตร์มิตร บอกว่า กรมขุนสรรพสิทธิประสงค์ ต้องส่งกองกำลังแบบเอาจริง พร้อมปืนใหญ่ 2 กระบอกปราบพวกกบฏจึงสิ้นชื่อ

      ผมอ่านเรื่องนี้แล้วลองเปรียบเทียบ ภาพกบฏผู้มีบุญอีสาน เกิดจากความยากจน ขาดการศึกษา ขณะกบฏคนรุ่นใหม่ ที่กำลังตึงตังโครมครามตอนนี้ ตรงกันข้าม เด็กๆฐานะทางบ้านดี มีการศึกษาสูง จนล้ำหน้าผู้คนรุ่นเก่าในสังคมเดียวกันไปไกล

      เคราะห์ดีที่ผู้ใหญ่ในบ้านเมืองยังมั่นคง ใช้ลีลาขงเบ้ง จับปล่อยเบ้งเฮ็ก 7 ครั้ง ท่านคงหวังเอาชนะทางใจ ไม่ลุแก่โทสะ ลากปืนใหญ่ออกมา ก็ถือว่าเป็นบุญของบ้านเมือง.

      กิเลน ประลองเชิง

      อ่านเพิ่มเติม...

      อ่านข่าวที่เกี่ยวข้อง

        วิดีโอแนะนำ

        อย่าหาทำ! หนุ่มพิเรนทร์ นอนซิ่ง จยย.ท้านรก ชิลแบบนี้นอนอยู่บ้านมั้ยคุณพี่?
        03:07

        อย่าหาทำ! หนุ่มพิเรนทร์ นอนซิ่ง จยย.ท้านรก ชิลแบบนี้นอนอยู่บ้านมั้ยคุณพี่?

        แท็กที่เกี่ยวข้อง

        กบฏกบฏผีบุญเกร็ดไสยศาสตร์ประวัติศาสตร์ประวัติศาสตร์ไทยกิเลน ประลองเชิงชักธงรบ

        คุณอาจสนใจข่าวนี้

        thairath-logo

        ApplicationMy Thairath

        ios-app-logoandroid-app-logohuawei-app-logo
        วันศุกร์ที่ 28 มกราคม 2565 เวลา 20:47 น.
        ติดต่อโฆษณาร่วมงานกับเราติดต่อเรา
        เกี่ยวกับไทยรัฐมูลนิธิไทยรัฐศูนย์ข้อมูลไทยรัฐบริการข่าวไทยรัฐ - App & SMSFAQศูนย์ช่วยเหลือนโยบายความเป็นส่วนตัวเงื่อนไขข้อตกลงการใช้บริการไทยรัฐโลจิสติคส์