เมื่อย่างเข้าสู่สหัสวรรษใหม่ โลกเปลี่ยนแปลงไป แรงงานไร้งานทำ เพราะมีหุ่นยนต์มาแทนที่....!แต่สำหรับ บ้านทำนบ หมู่ 3 ต.กาลอ อ.รามัน จ.ยะลา เทือกเขากาลอ กลับนำสัตว์มาใช้แทนแรงงานคนภาพชินตาที่ได้เห็น นายอับดุลลาเต๊ะ มะยูโซะ อายุ 63 ปี ขี่ จยย. พาลิงเล็กใหญ่ 2 ตัว ตระเวนรับจ้างเก็บ “สะตอ” ต้นไม้ลำต้นสูงตระหง่าน กิ่งเปราะ ชาวบ้านจึงยากต่อการปีนป่ายขึ้นไปเก็บปรากฏว่าลิง 2 ตัวดูท่าทีเชื่องแสนรู้และน่ารัก ช่วยหาเงินให้เจ้าของลิงได้ถึงวันละร่วมพันบาทนายอับดุลลาเต๊ะ แนะนำว่า ลิงตัวที่แก่กว่าเป็นเพศเมีย อายุ 12 ปี ตั้งชื่อว่า “แม๊ะฮาโล้ะ” เลี้ยงมาตั้งแต่ยังเล็ก อีกตัวที่เล็กกว่าเป็นเพศผู้ ตั้งชื่อว่า “ฮาโล้ะ” อายุราว 1 ปีลิงทั้ง 2 ตัว เป็นลิงพันธุ์หางยาวแตกต่างจากลิงเก็บมะพร้าวพันธุ์หางสั้นทั่วไป นอกจากนี้ยังแสนรู้ ไม่ตื่นคน นอกจากเก็บสะตอเป็นงานหลัก ยังกำกับให้ขึ้นกำจัดหักกิ่งกาฝากตามต้นลองกองได้ด้วย เพื่อให้ได้เงินมาเลี้ยงลิงช่วงฤดูกาลผลไม้ หรือ “สะตอ” ออกผลผลิต ในพื้นที่ ต.กาลอ และตำบลใกล้เคียง ตลอดจนเขต อ.รือเสาะ จ.นราธิวาส จะมีเจ้าของสวนมาติดต่อ ขอให้ไปช่วยเก็บสะตออย่างต่อเนื่องต้นสะตอ บางต้นขึ้นอยู่บนภูเขา แผ่กิ่งก้านสูงทะลุแย่งแสงแดดกับไม้ป่าชนิดอื่นๆ ยิ่งต้นที่อยู่ริมหน้าผา คนธรรมดาไม่กล้าปีน จึงใช้ลิงทั้ง 2 ตัว ขึ้นไปเก็บสะตอพร้อมๆกัน โดยไม่เห็นแก่เหน็ดเหนื่อยเจ้าของลิงคุยด้วยว่า เลี้ยงเจ้า “แม๊ะฮาโล้ะ” มาตั้งแต่อายุไม่ถึงปีจนตอนนี้อายุย่างเข้า 12 ปี ไปไหนไปด้วยกันตลอด ส่วนเจ้า “ฮาโล้ะ” อายุ 1 ปี เป็นลูกลิงที่ได้มาเลี้ยงใหม่ และให้ฝึกหัดเก็บผลไม้เริ่มจากจับมือลิงให้ปั่นหมุนผลมะพร้าว ฝึกไปสม่ำเสมอจนชำนาญ จากนั้นจึงนำผลมะพร้าวไปแขวนไว้บนต้นไม้ ควบคุมให้ลิงปีนขึ้นไปเก็บตามกรรมวิธี และเสริมประสบการณ์ด้วยการให้ปีนเก็บสะตอ และกาฝากความผูกพันระหว่างคนกับลิง พึ่งพาอาศัยกันได้อย่างลงตัว จึงเป็นสิ่งหาดูได้ยากในปัจจุบัน...!ธวัช สุวพิชญ์ภูมิ