คุณปานศักดิ์ รังสิพราหมณกุล จากมูลนิธิวิภาวดีรังสิต ส่งพระประวัติและผลงาน พระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าวิภาวดีรังสิต เนื่องในวันคล้ายวันสิ้นพระชนม์ครบ 46 ปี...วันที่ 16 กุมภาพันธ์ 2566 มาถึงมือมีหลายเหตุผลทำเอาต้องอึ้ง! อั้น! อยู่หลายวัน ผมพยายามคิดว่า จะเริ่มต้นเขียนเรื่องนี้ตรงไหนดีเช้า 16 ก.พ.2520 ผมติดตาม พล.ต.อ.ชุมพล โลหะชาละ รมช.มหาดไทย ขึ้นเครื่องบินตรวจการณ์สกายแวนจากหาดใหญ่ บินแวะเยี่ยมโรงพักที่ถูก ผกค.เผา เสร็จจากจุด อ.ท่าศาลา บินมาลงที่สนามบินดอนนก สุราษฎร์ธานีเวลาราว 11.00 น. คุณชุมพลลงจากเครื่อง พล.ท.ปิ่น ธรรมศรี แม่ทัพภาค 4 เข้ามาตะเบ๊ะรายงาน...หม่อมเจ้าวิภาวดีรังสิต ถูก ผกค.ยิงขณะนำ ฮ. แวะรับ ตชด.ที่ปะทะ ผกค.บาดเจ็บ ที่บ้านเหนือคลอง อ.เวียงสระแม่ทัพภาค 4 ชี้ พระเก้าอี้ ฮ. ที่วางบนพื้น มีรอยกระสุนทะลุ เห็นคราบเลือดเกรอะกรัง...เวลานั้น หม่อมเจ้าวิภาวดีฯถึงโรงพยาบาลสุราษฎร์แล้ว และ ฮ.ลำนั้น รับคำสั่งให้บินกลับไปรับ ตชด.บาดเจ็บมาโรงพยาบาลให้ได้รถถึงสุราษฎร์ ผมแยกคณะ รมช. ไปชุมสายโทรศัพท์ ส่งข่าวลวกๆรีบๆแล้ว ออกจากชุมสายไปถ่ายรูป ตชด.ที่สนามบิน...ถึงเวลานั้น มีรายงานแน่นอน หม่อมเจ้าวิภาวดีฯถึงชีพิตักษัยแล้วสถานการณ์นั้น แผนตรวจงานของ พล.ต.อ.ชุมพล เปลี่ยนสิ้นเชิง พ.ต.อ.โกวิท ภู่พานิชย์ นายเวร...บอกผมว่าหาเครื่องสปอตเตอร์ให้บินกลับกรุงเทพฯ ผมยกมือไหว้ ขอบคุณมาก ที่พามาทำข่าวสำคัญ ขอหาทางกลับเองเครื่องสกายแวนลำที่นำผม คนโดยสารคนที่ 13 มา ถูกใช้เป็นเครื่องบินเชิญพระศพหม่อมเจ้าวิภาวดีฯกลับกรุงเทพฯขณะเครื่องบินขึ้น...ผมมองตาม...หม่อมเจ้าวิภาวดีฯ ทรงเป็นพระธิดาใน พระราชวรวงศ์เธอ กรมหมื่นพิทยาลงกรณ์ (พระองค์เจ้ารัชนีแจ่มจำรัส) วงการประพันธ์รู้จักท่านดี ในฐานะกวีเอกแห่งรัตนโกสินทร์ นามปากกา น.ม.ส.นอกจากพระนิพนธ์เรื่องสามกรุง กลอนบทหนึ่ง ที่จำขึ้นใจ “เงาพระปรางค์วัดอรุณอรุณส่อง ย่อมผุดผ่องกว่าเงาของเตาอิฐ อันคำพูดนั้นเล่าเงาความคิด...”หม่อมเจ้าวิภาวดีฯ ทรงจำเริญรอยตามพระบิดา ทรงเป็นนักประพันธ์ นามปากกา ว.ณ ประมวลมารค ทรงนิพนธ์นวนิยายหลายเรื่อง ปริศนา รัตนาวดี เจ้าสาวของอานนท์ พระราชินีนาถวิคตอเรีย คลั่งเพราะรัก ฯลฯทรงเข้ารับราชการสนองพระเดชพระคุณ พระบาทสมเด็จพระบรม ชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร และสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวงในการเสด็จพระราชดำเนินเยี่ยมราษฎรตั้งแต่ พ.ศ.2500 ได้ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯให้โดยเสด็จในตำแหน่งนางสนองพระโอษฐ์ เมื่อพระองค์ท่านเสด็จไปถึงที่ใด ก็ได้นำความไปกราบบังคมทูล และต่อๆมา ความเจริญก็ค่อยๆไปถึงที่นั้นหลังเหตุการณ์นั้น พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 9 มีพระบรมราชโองการ ให้สถาปนาหม่อมเจ้าวิภาวดีรังสิตฯ เป็น พระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าวิภาวดีรังสิต เมื่อ 4 เมษายน พ.ศ.2520นายธานินทร์ กรัยวิเชียร นายกรัฐมนตรี ได้อัญเชิญพระนาม ตั้งชื่อถนนซุปเปอร์ไฮเวย์ว่า “ถนนวิภาวดีรังสิต” เพื่อเทิดพระเกียรติ เป็นอนุสรณ์ให้คนรุ่นหลังได้รำลึกถึงแม้ทรงสิ้นพระชนม์แล้ว 46 ปี แต่คุณงามความดียังคงอยู่ในความทรงจำ ชาวสุราษฎร์ กำหนดวันคล้ายวันสิ้นพระชนม์ วันที่ 16 กุมภาพันธ์ ของทุกปี เป็นวันวิภาวดีฯ มีพิธีสดุดีบำเพ็ญกุศลถวาย ณ อนุสาวรีย์ 5 แห่งทั่วจังหวัดในพิธีแต่ละปี ชาวใต้ไม่ได้ใช้คำเรียกท่านเป็นทางการ แต่เลือกที่จะเรียกท่านว่า “เจ้าแม่”พวกเขาเชื่อกันว่า เจ้าแม่วิภาวดีขลังมาก หลายบ้านเมืองในถิ่นลำบากยากเข็ญ เช่นที่เคยเป็นแดน ผกค. อย่างเวียงสระ พระแสง กลายเป็นบ้านเมืองพัฒนา รวมถนนหนทางอีกหลายสาย ทำให้ชีวิตชาวใต้สะดวกสบายแบบทันตาเห็นมาถึงวันนี้.กิเลน ประลองเชิง
