ปัจจุบันเทคโนโลยีและนวัตกรรมถูกนำมาใช้ในการเกษตรมากมาย เพื่อลดต้นทุนโดยเฉพาะเรื่องของแรงงาน และการเพิ่มผลผลิต“กูปรีอัลกอริทึม” เป็นหนึ่งในนวัตกรรมล่าสุด ที่พัฒนาโดยคณะวิจัยจาก 3 มหาวิทยาลัย ประกอบด้วย รศ.ดร.พรรณี สวนเพลง และ ผศ.ดร.ฐิติยา เนตรวงศ์ จากมหาวิทยาลัยสวนดุสิต ศ.ดร.กิตติศักดิ์ เจิมสิทธิประเสริฐ มหาวิทยาลัยธุรกิจบัณฑิตย์ และ อ.พัฒนพงษ์ โพธิปัสสา มหาวิทยาลัยราชภัฏศรีสะเกษ เพื่อพัฒนา นวัตกรรมเกษตรอัจฉริยะส่งเสริมการปลูกทุเรียนภูเขาไฟศรีสะเกษ พร้อมทั้งได้รับการตีพิมพ์บทความวิจัยในวารสารนานาชาติ Energies และ Scholar Community Encyclopedia ซึ่งมีนักวิจัยทั่วโลกมากกว่า 1.5 ล้านคนเข้าใช้งาน “เราต้องการพัฒนานวัตกรรมเกษตรอัจฉริยะ ส่งเสริมการปลูกทุเรียนภูเขาไฟศรีสะเกษ เพื่อรองรับการท่องเที่ยวหลังโควิด-19 ภายใต้แนวคิด “Local สู่ Global” โดยใช้อัลกอริทึม หรือการคิดคำนวณโดยคอมพิวเตอร์ ที่พัฒนาขึ้นใหม่เรียกว่า Kouprey-inspired Optimization (KIO) เพื่อช่วยจัดการพลังงานและแรงงานในการเกษตรอัจฉริยะ โดยจำลองพฤติกรรมการหาอาหารและย้ายถิ่นของกูปรีที่มีการเดินทางเป็นมุมองศาที่ชัดเจนจากชายแดน จ.ศรีสะเกษไปยังพื้นที่กัมพูชา แล้วนำมาประยุกต์สู่ชุดคำสั่งทางคอมพิวเตอร์ ในการให้ปุ๋ย น้ำ รวมถึงการใช้พลังงานที่เหมาะสม เพื่อประหยัดพลังงานและแรงงาน” รศ.ดร.พรรณี สวนเพลง บอกที่มาของโครงการวิจัยภายใต้ทุนสนับสนุนงานพื้นฐานจากกองทุนส่งเสริมวิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม...กูปรีอัลกอริทึมเป็นการจำลองการวิ่ง เติบโต หาอาหาร และย้ายถิ่นของกูปรี สัตว์ที่มีเฉพาะในแถบชายแดนไทยบริเวณ จ.ศรีสะเกษ และประเทศกัมพูชา ที่แม้จะสูญพันธุ์ไปจากประเทศไทยแล้ว โดยจากข้อมูลสุดท้ายในปี 2549 พบกูปรีประมาณ 20 ตัว ใกล้รอยต่อประเทศกัมพูชาและ สปป.ลาว ค่อนข้างมีรูปแบบการดำเนินชีวิตที่ชัดเจน โดยจ่าฝูงเป็นผู้นำออกหากินและย้ายที่อยู่ พร้อมกับตัวเมียและกูปรีเด็ก ส่วนกูปรีวัยหนุ่มส่วนใหญ่มักแยกออกไปคนละทางรวมถึงทิศตรงข้ามกับฝูง เพื่อหาแหล่งอาหารใหม่ๆ แต่เมื่อถึงช่วงเวลาที่จ่าฝูงแก่ตัวลง หนึ่งในกูปรีหนุ่มเหล่านี้ที่มีคุณสมบัติในการนำฝูง จะถูกเลือกเป็นจ่าฝูงตัวใหม่ ด้วยเหตุนี้คณะวิจัยจึงได้นำสมาชิกในฝูงกูปรีมาเป็นค่าประชากร เพื่อใช้หาคำตอบของสมการเชิงเส้น โดยประชากรกูปรีที่หาค่าที่ดีที่สุดได้ในขั้นตอนเริ่มต้น จะถูกสมมติให้เป็นจ่าฝูง ในแต่ละรอบการทำงานอัลกอริทึมนี้ จะสร้างโซลูชันคู่แข่งกับจ่าฝูง โดยนำทิศทางการแตกฝูงของกูปรีหนุ่ม ซึ่งการแตกฝูงในทิศทางต่างๆ จากเดิมนี้เองคือกระบวนการเขย่าค่า เพื่อให้ได้วิธีการใหม่ที่จะนำไปเปรียบเทียบกับจ่าฝูงในรอบการทำงานก่อนหน้า คณะวิจัยได้เสนอโมเดลการนำขั้นตอนวิธีหาค่าที่เหมาะสม โดยออกแบบกระบวนการทำงานของอัลกอริทึม โดยเลียนแบบพฤติกรรมการหาอาหารและย้ายถิ่นของกูปรี จากนั้นนำสิ่งที่อัลกอริทึมสร้างได้มาเป็นโมเดลทางคณิตศาสตร์ มาแปลงเป็นชุดคำสั่งทางคอมพิวเตอร์ นำมาบรรจุในซอฟต์แวร์เพื่อติดตั้งใช้งาน นำข้อมูลจากเซ็นเซอร์วัดความชื้นของดิน ระดับความเป็นกรดด่าง ส่งผ่านบอร์ดไมโครคอนโทรลเลอร์ ESP32 ก่อนส่งไปยังศูนย์กลางของระบบ เพื่อประมวลผลค่าจากเซ็นเซอร์ที่กระจายในสวนทุเรียน เพื่อพิจารณาการจ่ายกระแสไฟฟ้าไปควบคุมชุดให้น้ำ ให้ปุ๋ย รวมถึงการใช้แหล่งพลังงานในสวนทุเรียน ช่วยให้การดูแลสวนทุเรียนภูเขาไฟศรีสะเกษ เข้าสู่แนวทางของเกษตรประณีต ทั้งนี้ กูปรีอัลกอริทึมร่วมกับพลังงานทางเลือกอย่างพลังงานแสงอาทิตย์ สามารถช่วยให้จัดการสวนทุเรียนภูเขาไฟได้อย่างมีประสิทธิภาพ และพบว่าพลังงานแสงอาทิตย์วันละ 8 ชม. เพียงพอสำหรับการเกษตรอัจฉริยะและการท่องเที่ยวโดยชุมชนทั้งตอนกลางวันและตอนเย็น นอกจากนี้ยังช่วยให้ผู้ประกอบการทั้งภาคเกษตรและการท่องเที่ยวลดต้นทุนแรงงานของธุรกิจได้ 30% และในภาคพลังงานสามารถลดต้นทุนได้ถึง 50%โดยคณะวิจัยจะนำต้นแบบนี้ไปขยายผลในสวนทุเรียนพื้นที่ระเบียงเศรษฐกิจภาคตะวันออก หรืออีอีซี ซึ่งเป็นแหล่งสำคัญในการผลิตทุเรียนส่งออก และใช้น้ำค่อนข้างมากในการปลูก รวมถึงพัฒนาสู่การนำไปใช้ในพืชอื่นๆต่อไป.กรวัฒน์ วีนิล