ข่าว
100 year

ประวัติ “กำพล วัชรพล” สามัญชน บุคคลสำคัญของโลก

ไทยรัฐออนไลน์14 ส.ค. 2562 10:33 น.
SHARE

ในการเฉลิมฉลอง “องค์การยูเนสโก” ประกาศเกียรติคุณยกย่อง “นายกําพล วัชรพล” อดีตผู้อํานวยการหนังสือพิมพ์ไทยรัฐ และผู้ก่อตั้งโครงการโรงเรียนไทยรัฐวิทยาเพื่อชุมชนในชนบท จํานวน 111 แห่งเป็น “บุคคลสําคัญของโลก” ผู้มีผลงานดีเด่นด้านการศึกษาและสื่อสารมวลชน ระหว่างปี 2561-2562 เเละเปิด “พิพิธภัณฑ์นายกำพล วัชรพล” ในวันที่ 19 ส.ค. 62 โดยพระบาทสมเด็จพระปรเมนทรรามาธิบดีศรีสินทรมหาวชิราลงกรณ พระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าโปรดกระหม่อมให้ พลเอกสุรยุทธ์ จุลานนท์ รักษาการประธานองคมนตรี ผู้แทนพระองค์เป็นประธานในงาน

เพื่อให้ชีวิตและผลงานของ นายกําพล วัชรพล เป็นแบบอย่างของผู้ที่มีความมุ่งมั่น พากเพียรให้บรรลุเป้าหมาย พร้อมอุทิศตนสร้างประโยชน์แก่สังคมและประเทศชาติ อีกทั้งเพื่อแสดงถึงพัฒนาการของหนังสือพิมพ์ไทยรัฐ ควบคู่กับการสะท้อนเหตุการณ์ทางสังคม เศรษฐกิจการเมือง ตลอดกว่า 5 ทศวรรษ แห่งการก่อตั้งหนังสือพิมพ์ไทยรัฐ ไทยรัฐออนไลน์จึงรวบรวมไว้ เพื่อรำลึกถึงคุณงามความดี ....

"วัยเยาว์"

เด็กท้ายเรือ-ลูกประดู่

เกิดเมื่อวันที่ 27 ธันวาคม พ.ศ.2462 ที่อำเภอกระทุ่มแบน จังหวัดสมุทรสาคร เรียนจบชั้น ป.4 ล่องเรือช่วยพ่อแม่ค้าข้าวเรือเร่ ตามลำน้ำเจ้าพระยา ท่าจีน และแม่กลอง

15 ปี เป็นเด็กเก็บค่าโดยสารเรือเมล์ ลำน้ำกระทุ่มแบน-ประตูน้ำ ภาษีเจริญ ธนบุรี

21 ปี สมัครเป็นพลทหารเรือ โดยไม่จับใบดำใบแดง

"ข่าวภาพ"

จุดเริ่มเส้นทางคนทำหนังสือพิมพ์

29 ปี           

พ.ศ.2491 “นิยม หรือ สยม จงใจหาญ” พี่ชายคนโต แนะนำให้รู้จัก “เลิศ อัศเวศน์” บรรณาธิการหนังสือพิมพ์หลักไทย เป็นจุดเริ่มต้นของ “กำพล” บนเส้นทางคนทำหนังสือพิมพ์ในวัย 29 ปี ด้วยหน้าที่แรกเป็นพนักงานฝ่ายหาโฆษณา

คุณเลิศ อัศเวศน์

เริ่มต้นความคิดนำสารคดีการเมืองเรื่อง “นรกใต้ดินไทย” ที่ “เลิศ” เขียนเป็นตอนๆ ลงใน “หลักไทย” มาพิมพ์เป็นพ็อกเกตบุ๊ก 1,500 เล่ม ขายหมดในเวลาอันรวดเร็ว โดยมีคณะผู้จัดพิมพ์ 3 คนคือ “เลิศ” “กำพล” และ “วสันต์ ชูสกุล” ที่ “กำพล” เจอสมัยเป็นเด็กเก็บค่าตั๋วเรือ

เงินกองกลาง 6,000 บาท จาก “นรกใต้ดินไทย” ได้เป็นทุนเริ่มต้นของหนังสือพิมพ์เล่มต่อมาในชีวิตของ “กำพล” และสหาย

31 ปี

พ.ศ.2493 “ข่าวภาพรายสัปดาห์” ฉบับปฐมฤกษ์สัปดาห์ที่ 1 ประจำวันจันทร์ที่ 9 มกราคม พ.ศ.2493 ขายดี เพราะเจาะคนอ่านกลุ่มวัยรุ่น คนหนุ่มสาว และชาวบ้านทั่วไป เน้นข่าวชาวบ้าน ข่าวอาชญากรรม และข่าวมโนสาเร่ ท่ามกลางนิตยสารแนวการเมือง 7-8 ฉบับในเวลานั้น โดยมี “กำพล” เป็นผู้อำนวยการ “เลิศ” เป็นบรรณาธิการ และ “วสันต์” เป็นผู้จัดการเรื่องการเงิน

32 ปี

พ.ศ.2494 เปิดตัว “ข่าวภาพรายสามวัน”

33 ปี

พ.ศ.2495 เปิดตัว “ข่าวภาพรายวัน”

34 ปี

พ.ศ.2496 เปิดตัวนิตยสาร “ข่าวภาพรายเดือน”

การเติบโตของ “ข่าวภาพ” ไม่เพียงมี “กำพล” และสหายร่วมกันสร้าง แต่ยังมี “ประณีตศิลป์ ทุมมานนท์” ที่เคียงข้าง “กำพล” ตลอดเวลานับตั้งแต่ได้เจอกันโดยบังเอิญ ในงานแต่งของญาตินักข่าว “ข่าวภาพ” ช่วงเริ่มต้นก่อตั้งฉบับรายสัปดาห์

"มุ่งมั่น เด็ดเดี่ยว"

ส่งต่อจากเสียงอ่างทองถึงไทยรัฐ

36 ปี

สถานการณ์การเมืองยุคแย่งชิงอำนาจ พ.ศ.2498-2500 ทำให้ประชาชนและสื่อถูกลิดรอนสิทธิเสรีภาพ

39 ปี

วันที่ 20 ตุลาคม พ.ศ.2501 “ข่าวภาพ” ถูกสั่งปิด พร้อมกับหนังสือพิมพ์อื่นรวม 7 ฉบับ

“มันต้องมีอะไรมาแทนข่าวภาพ ต้องมีแน่ๆ พวกเราจะได้กลับมาอยู่ร่วมกันเหมือนเดิม”

นั่นคือคำกล่าวที่ “กำพล” บอกกับเพื่อนฝูง และลูกน้องอย่างเด็ดเดี่ยว และมุ่งมั่นในเวลานั้น

1 เดือนต่อมาโรงพิมพ์ “ข่าวภาพ” ไฟไหม้ สภาพแทบหมดตัว หลายชีวิตใน “ข่าวภาพ” ไปคนละทิศละทาง

40 ปี

แต่ในที่สุดวันที่ 1 พฤษภาคม พ.ศ.2502 ความมุ่งมั่นของ “กำพล” ก็สำเร็จ และแจ้งเกิด “เสียงอ่างทอง” หัวหนังสือพิมพ์ในจังหวัดอ่างทอง ที่ลูกน้องฝ่ายข่าวการเมืองที่ “ข่าวภาพ” แนะนำให้รู้จักเจ้าของ และร่วมกันสร้างจนเติบโต

ขณะเดียวกัน “กำพล” ได้ซื้อหัวหนังสือพิมพ์ “ไทยรัฐ” จาก พล.อ.อ.เฉลิม เกียรติวัฒนางกูร ไว้สำรองเผื่อฉุกเฉิน

แล้วเหตุฉุกเฉินก็เกิดขึ้น เมื่อเจ้าของเดิมของ “เสียงอ่างทอง” ดึงกลับไปทำเอง

แต่วิกฤติคือความท้าทาย และบทพิสูจน์ความมุ่งมั่นของ “กำพล” อีกครั้ง กระทั่ง วันที่ 29 ธันวาคม พ.ศ.2505 หนังสือพิมพ์ “ไทยรัฐ” ก็เกิดขึ้น

"ไทยรัฐ"

เส้นทางที่ท้าทายและเติบโต

“ไทยรัฐ” เดินบนเส้นทางข่าวที่โดดเด่นหลากหลายโดนใจผู้อ่าน และการสร้างระบบจัดจำหน่ายที่ทำให้ข่าวถึงมือผู้อ่านรวดเร็ว เพราะ “กำพล” สามารถผูกใจเอเย่นต์ ที่ยึดหลักพึ่งพาอาศัยกันดุจญาติมิตร ไม่ใช่การพูดคุยด้วยภาษาผลประโยชน์

49 ปี

ช่วง 7 ปีแรก หนังสือพิมพ์ “ไทยรัฐ” เติบโตไม่หยุด จนกลางเดือนสิงหาคม พ.ศ.2511 ยอดพิมพ์ใกล้ถึง 200,000 ฉบับต่อวัน

51 ปี

กระทั่งวันที่ 13 พฤศจิกายน พ.ศ.2513 หนังสือพิมพ์ “ไทยรัฐ” จึงขยับขยายออกจาก โรงพิมพ์ที่ซอยวรพงษ์ ย่านบางลำพู มาอยู่บนถนนซุปเปอร์ไฮเวย์ เลขที่ 1 ถนนวิภาวดีรังสิต

52 ปี

ระหว่างทางการเติบโต มีสิ่งที่ท้าทายเสมอ สำหรับ “กำพล” เกือบเข้าคุก เพราะเหตุการณ์ทางการเมืองช่วง พ.ศ.2514

เวลานั้นไม่เพียงผ่านไปด้วยดี แต่สิ่งที่ทิ้งไว้เบื้องหลังคือ การต่อสู้กับอำนาจทางการเมืองกับนักหนังสือพิมพ์ที่ “กำพล” พิสูจน์ให้เห็นว่า “ยิ่งเตะยิ่งดัง” นอกเหนือจากปัญหาคนในกองบรรณาธิการถูกซื้อตัว

นับได้ว่าความเป็นนักเผชิญวิกฤติของ “กำพล” เกิดขึ้นเป็นระยะ และทุกครั้งไม่เพียงผ่านไปด้วยดี แต่คือการเพิ่มความแข็งแกร่งให้หนังสือพิมพ์ไทยรัฐ ทำสถิติยอดพิมพ์จำหน่ายวันละ 1 ล้านฉบับ เป็นหนังสือพิมพ์ที่มียอดจำหน่ายสูงสุดในประเทศ และยังได้ปฏิวัติการเรียงพิมพ์ด้วยมือมาเป็นการเรียงพิมพ์ด้วยแสง จนถึงด้วยระบบคอมพิวเตอร์

"บุคคลสำคัญของโลก"

ยูเนสโก

50 ปี

พ.ศ.2512 หนังสือพิมพ์ไทยรัฐ ไม่เพียงเป็นสื่อที่ให้ข้อมูลข่าวสารแก่ประชาชนเท่านั้น ยังมีสิ่งหนึ่งที่ “กำพล” คิดถึงอยู่เสมอคือ การให้โอกาสเด็กนักเรียนในชนบทมีการศึกษาที่ดี มีอาหารกลางวันอิ่มท้อง เป็นวิถีการสร้างคน และให้คนมาสร้างประเทศ โรงเรียนไทยรัฐวิทยาแห่งแรก ที่จังหวัดลพบุรี จึงได้เกิดขึ้น

จากนั้นโรงเรียนไทยรัฐวิทยาแห่งอื่นๆ ก็เกิดขึ้นตามมาโดยมีมูลนิธิไทยรัฐที่ “กำพล” ตั้งขึ้นเมื่อครั้งอายุ 60 ปี ติดตามดูแล จนเกือบ 30 ปี “กำพล” สร้างโรงเรียนไทยรัฐวิทยา 101 แห่ง ด้วยงบประมาณ 100 ล้านเหรียญสหรัฐฯ ดูแลนักเรียนแล้วกว่า 30,000 คน

“ต่อไปในภายหน้า ถ้าพบคนดีๆ ที่ไหนและถ้าถามและได้รับคำตอบว่าเมื่อเล็กๆ เคยเรียนโรงเรียนไทยรัฐวิทยาแล้ว ผมจะมีความสุขมาก” นั่นคือความปรารถนาที่ “กำพล” ไม่เพียงต้องการให้ไทยรัฐวิทยาเรียนตามหลักสูตรของกระทรวงศึกษาธิการเท่านั้น แต่ยังเป็นแหล่งบ่มเพาะคนดีออกสู่สังคมด้วย

77 ปี

“กำพล” ถึงแก่อนิจกรรมเมื่อวันที่ 21 กุมภาพันธ์ พ.ศ.2539 แต่เรื่องราวของหนังสือพิมพ์ไทยรัฐ และการให้การศึกษาแก่เด็กในชนบท ถูกบอกเล่า ส่งต่อรุ่นสู่รุ่น ที่ไม่เพียงเฉพาะในประเทศไทยเท่านั้น

ในวาระ 100 ปี ชาตกาล

“กำพล วัชรพล” ในฐานะสามัญชนคนหนังสือพิมพ์ การประชุมสมัยสามัญครั้งที่ 39 ขององค์การการศึกษาวิทยาศาสตร์และวัฒนธรรมแห่งสหประชาชาติ (ยูเนสโก) พ.ศ.2560 ได้ประกาศยกย่องให้ “กำพล วัชรพล” เป็นบุคคลสำคัญของโลก ด้านสื่อสารมวลชน และการศึกษา

รายงานพิเศษ “100 ปี ชาตกาล กำพล วัชรพล

พิพิธภัณฑ์ 100 ปี ชาตกาล “กำพล วัชรพล” เฉลิมฉลองบุคคลสำคัญของโลก ทั้งหมด 29 ภาพ

วัตถุประสงค์การจัดสร้างพิพิธภัณฑ์ 100 ปี ชาตกาล “กำพล วัชรพล” คือ เพื่อเฉลิมฉลองในโอกาสที่องค์การยูเนสโก ประกาศยกย่องนายกำพล วัชรพล อดีตผู้อำนวยการหนังสือพิมพ์ไทยรัฐ และผู้ก่อตั้งโครงการโรงเรียนไทยรัฐวิทยาเพื่อชุมชนในชนบท จำนวน ๑๑๑ แห่ง เป็นบุคคลสำคัญของโลก ด้านการศึกษาและสื่อสารมวลชน ระหว่างปี ๒๕๖๑-๒๕๖๒, เพื่อให้ชีวิตและผลงานของนายกำพล วัชรพล เป็นแบบอย่างของผู้ที่มีความมุ่งมั่น พากเพียรให้บรรลุเป้าหมาย พร้อมอุทิศตนสร้างประโยชน์แก่สังคมและประเทศชาติ, เพื่อแสดงถึงพัฒนาการของหนังสือพิมพ์ไทยรัฐ ควบคู่กับการสะท้อนเหตุการณ์ทางสังคม เศรษฐกิจ การเมือง ตลอดกว่า ๖ ทศวรรษ แห่งการก่อตั้งหนังสือพิมพ์ไทยรัฐ, เพื่อสำนึกในพระมหากรุณาธิคุณของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว และพระบรมวงศานุวงศ์ที่ทรงมีแก่หนังสือพิมพ์ไทยรัฐ การจัดแสดง แบ่งออกเป็น ๕ โซน ดังนี้ โซน ๑ Museum Hall พิพิธภัณฑ์ กำพล วัชรพล โซน ๒ “นักสู้สามัญชน ... คนของโลก” โซน ๓ ชีวิตบนถนนน้ำหมึก โซน ๔ “หนังสือพิมพ์เพื่อการศึกษา” โซน ๕ “เราอยู่ด้วยศรัทธาประชาชน”
อ่านเพิ่มเติม...

แท็กที่เกี่ยวข้อง

100 ปี ชาตกาล กำพล วัชรพลกำพล วัชรพลประวัติหนังสือพิมพ์ไทยรัฐไทยรัฐวิทยาการศึกษาข่าวภาพข่าวทั่วไป

คุณอาจสนใจข่าวนี้