ด้านมืด Prediction Market ที่เปลี่ยนโศกนาฏกรรมเป็นโอกาสทำกำไร หาเงินหลักล้านบนความเป็น - ความตาย

ขณะที่สหรัฐอเมริกากับอิสราเอลถล่มอิหร่านในช่วงสุดสัปดาห์ที่ผ่านมา เป็นจังหวะเดียวกับที่ “นักเสี่ยงโชค” บนแพลตฟอร์มอย่าง Polymarket และ Kalshi ตลาดคาดการณ์อนาคต สามารถกอบโกยกำไรจากการเดิมพันไปได้มหาศาล ซึ่งบน Polymarket เพียงอย่างเดียวมีมูลค่าการซื้อขายสูงถึง 529 ล้านดอลลาร์สหรัฐ และมูลค่าสูงขนาดนี้เกิดขึ้นในแทบจะทันทีที่มีข่าวระเบิดครั้งแรกในเตหะรานเผยแพร่ออกมา

ความผิดปกตินี้นำไปสู่คำถามที่ว่า มี Insider Trading เกิดขึ้นหรือไม่? และสิ่งนี้ “เกินขอบเขต” ไปหรือเปล่า? เมื่อแพลตฟอร์มเปิดให้เดิมพันกับเรื่องเปราะบางอย่างสงคราม โดย Polymarket ได้เพิ่มสัญญาเดิมพันที่เกี่ยวข้องกับความขัดแย้งทางทหารที่กำลังเกิดขึ้นจริง ไม่ว่าจะเป็นความเป็นไปได้ที่จีนจะบุกไต้หวัน หรือรัสเซียจะยึดเมืองต่าง ๆ ในยูเครน ตลอดจนการโจมตีของสหรัฐอเมริกาต่ออิหร่าน

ทั้ง Polymarket และ Kalshi เปิดให้เดิมพันว่า “อะไรจะเกิดขึ้นในอิหร่าน” และเมื่อ Ali Khamenei ถูกสังหารจากการโจมตีเมื่อวันเสาร์ที่ผ่านมา ทั้งสองแพลตฟอร์มก็เผชิญแรงต้านทันที

ข้อมูลจากบริษัทวิเคราะห์บล็อกเชน Bubblemaps SA ระบุว่า มีบัญชีผู้ใช้ 6 บัญชีบน Polymarket ทำกำไรรวมกันได้ราว 1 ล้านดอลลาร์สหรัฐ จากการลงเดิมพันว่าสหรัฐฯ จะโจมตีอิหร่านภายในวันที่ 28 กุมภาพันธ์ โดยบัญชีเหล่านี้เพิ่งถูกสร้างขึ้นใหม่ในเดือนกุมภาพันธ์ ไม่นานก่อนเกิดการโจมตี และมีประวัติเดิมพันเพียงเรื่องเดียว คือ “เมื่อใดที่สหรัฐฯ จะลงมือโจมตี” ที่น่าสนใจคือ บางส่วนของสัญญาถูกซื้อในราคาประมาณ 10 เซนต์ต่อหุ้น เพียงไม่กี่ชั่วโมงก่อนจะมีรายงานการระเบิดครั้งแรกในกรุงเตหะราน

ลักษณะเช่นนี้ กลายเป็นสัญญาณเตือนที่นักวิเคราะห์เชื่อมโยงกับ Insider Trading หรือการใช้ข้อมูลวงในมาลงในตลาดคาดการณ์อนาคต ซึ่งเป็นอุตสาหกรรมที่ยังขาดการกำกับดูแลอย่างกว้างขวาง และยังไม่มีเกณฑ์มาตรฐานชัดเจนในการแยกแยะระหว่างความโชคดีกับการรู้ข้อมูลล่วงหน้า 

อย่างไรก็ตาม เพียงรูปแบบธุรกรรมเท่านี้ยังไม่สามารถสรุปได้เด็ดขาด ก่อนหน้านี้ก็เคยมีรูปแบบคล้ายกันที่ชี้ว่าอาจมีผู้ใช้ข้อมูลวงในทำกำไรจากการแทงว่า Nicolas Maduro จะถูกโค่นอำนาจในเดือนมกราคม รวมถึงกรณีอื่น ๆ ที่ถูกตั้งข้อสงสัยในลักษณะเดียวกัน โดยสัญญาเกี่ยวกับการโจมตีอิหร่านวันที่ 28 กุมภาพันธ์ปิดลงในวันเสาร์ มียอดซื้อขายสะสมราว 90 ล้านดอลลาร์สหรัฐนับตั้งแต่เปิดตลาด กลายเป็นวันที่มีมูลค่าการซื้อขายสูงที่สุดบนแพลตฟอร์ม 

Shayne Coplan ผู้ก่อตั้งและซีอีโอของ Polymarket เคยระบุไว้ว่า ตลาดคาดการณ์อนาคต “คือสิ่งที่แม่นยำที่สุดที่มนุษยชาติเคยมีมา” วางไว้ให้แพลตฟอร์มเป็นเครื่องมือที่จะช่วยสร้างข้อมูลเชิงลึกให้กับสังคมได้ ขณะที่ Kalshi สองผู้ก่อตั้ง Luana Lopes Lara และ Tarek Mansour ตั้งเป้าให้แพลตฟอร์มเป็นแหล่งทำเงินเพราะ “ทุกสิ่งทุกอย่างจะเปลี่ยนเป็นสินทรัพย์ได้” แม้แต่ข้อมูลที่เรายังไม่รู้ว่าจะเกิดขึ้นจริงไหม

Polymarket เป็นหนึ่งในแพลตฟอร์มตลาดคาดการณ์อนาคตที่ใหญ่ที่สุด ส่วน Kalshi นั้นอยู่ภายใต้การกำกับดูแลของคณะกรรมการกำกับการซื้อขายสินค้าโภคภัณฑ์ล่วงหน้า (CFTC) กำลังกลายเป็นศูนย์กลางการเก็งกำไรด้านภูมิรัฐศาสตร์แบบไร้พรมแดนและแทบไม่ถูกกำกับดูแล

ฝั่ง Kalshi พยายามออกแบบสัญญาอย่างระมัดระวัง สัญญาเกี่ยวกับ Khamenei ที่มียอดซื้อขายมากกว่า 50 ล้านดอลลาร์สหรัฐนั้นมี “ข้อยกเว้น” ระบุว่า หากเขาเสียชีวิต สถานะการลงทุนจะถูกปิดที่ราคาซื้อขายล่าสุดก่อนเสียชีวิต แทนที่จะจ่ายผลแบบชนะ/แพ้สองทาง (Binary)

แพลตฟอร์มยืนยันว่าไม่เปิดตลาดที่ตัดสินผลจาก “ความตาย” และในตลาดที่ได้รับการกำกับในสหรัฐฯ สัญญาที่ผูกกับสงคราม การก่อการร้าย หรือการลอบสังหาร มักถูกมองว่าเป็นสิ่งต้องห้าม

อย่างไรก็ตาม ข้อยกเว้นดังกล่าวถูกทดสอบทันทีในวันเสาร์ที่ผ่านมา พบว่าเงินจำนวนมากยังคงไหลเข้าสู่ตลาด แม้จะเริ่มมีรายงานการเสียชีวิตของ Khamenei ออกมาแล้ว Kalshi ยังคงโพสต์โปรโมทสัญญานี้บนโซเชียลมีเดียในช่วงเช้า ออกคำชี้แจงเพิ่มเติม ก่อนจะสั่งระงับการซื้อขายในเวลาต่อมา

ค่ำวันเสาร์ที่เกิดเหตุ ซีอีโอของบริษัทออกมาโพสต์บนโซเชียล โดยประกาศว่าจะคืนค่าธรรมเนียมทั้งหมดจากตลาดนี้ สุดท้าย Kalshi ตัดสินใจคืนเงินขาดทุนสุทธิให้ผู้ใช้ รวมเป็นเงินจากบริษัทประมาณ 2.2 ล้านดอลลาร์สหรัฐ ตามข้อมูลของ Bloomberg

เหตุการณ์นี้สะท้อน “ช่องว่าง” ทั้งด้านกฎระเบียบและการออกแบบสัญญา เกิดคำถามว่าตลาดจะเปิดให้เดิมพันเหตุการณ์ภูมิรัฐศาสตร์อย่างไร โดยไม่ก่อให้เกิดปัญหาทางจริยธรรมแบบเดียวกับที่กฎหมายพยายามป้องกัน

โฆษกของ Kalshi ระบุว่า กฎของบริษัทชัดเจนตั้งแต่ต้น ไม่เคยเปลี่ยนแปลง และการตัดสินผลเป็นไปตามกติกา การคืนค่าธรรมเนียมและขาดทุนสุทธิ เป็นเพราะบริษัทมองว่าประสบการณ์ผู้ใช้อาจไม่ชัดเจนเพียงพอส่วน Polymarket ยังไม่ได้ออกมาแสดงความเห็น

แรงกระเพื่อมที่เกิดขึ้นทำให้เกิดการถกเถียงในอีกมุมหนึ่งด้วย โดยฝั่งผู้สนับสนุนตลาดคาดการณ์อนาคตโต้แย้งว่า สัญญาที่เกี่ยวข้องกับภูมิรัฐศาสตร์มีคุณค่าด้านข้อมูลจริง เพราะตลาดที่มีสภาพคล่องและมีเงินจริงเดิมพัน จะสร้างสัญญาณที่รวดเร็วและแม่นยำกว่าการวิเคราะห์ข่าวกรองหรือการรายงานข่าวแบบดั้งเดิม อีกทั้งยังมีประโยชน์ด้านการป้องกันความเสี่ยง เช่น บริษัทเดินเรือที่ต้องผ่านช่องแคบฮอร์มุซ หรือเทรดเดอร์น้ำมันที่เสี่ยงต่ออุปทานจากตะวันออกกลาง สามารถใช้สัญญาเหล่านี้บริหารความเสี่ยงได้รวดเร็วกว่า

ซีอีโอของ Kalshi ให้เหตุผลผ่านโพสต์บน X ว่า “เราไม่ลิสต์ตลาดที่ผูกกับความตายโดยตรง และหากมีตลาดที่ผลลัพธ์อาจเกี่ยวข้องกับความตาย เราจะออกแบบกติกาเพื่อป้องกันไม่ให้ใครทำกำไรจากความตาย”

โดยตลาดที่เกี่ยวกับ Khamenei อย่างการตั้งเดิมพันที่ว่า “Ali Khamenei จะสิ้นสุดการเป็นผู้ปกครองสูงสุด” ผู้ก่อตั้ง Kalshi ระบุว่า มีจุดประสงค์ที่ชอบธรรม เพราะการเปลี่ยนผู้นำอิหร่านส่งผลต่อราคาน้ำมันโลก ความมั่นคงของชาติ และระเบียบโลก อีกทั้งผู้นำเผด็จการนั้นสามารถออกจากอำนาจได้โดยไม่เสียชีวิต เช่นกรณี Nicolás Maduro ในเดือนมกราคม

อย่างไรก็ตาม ฝ่ายวิจารณ์มองต่าง ว่าตลาดที่เดิมพันสงครามมีแรงจูงใจต่างจากการเดิมพันเลือกตั้งหรือข้อมูลเศรษฐกิจ เพราะเมื่อเหตุการณ์ตั้งต้นคือ “ความรุนแรง” ความเสี่ยงในการถูกใช้ในทางที่ผิดจะรุนแรงตามไปด้วย

Dennis Kelleher ซีอีโอของ Better Markets ระบุว่า บริษัท Prediction Market ต้องการได้ประโยชน์ทั้งสองทาง คือ เปิดให้เทรดทุกอย่างเพื่อเพิ่มปริมาณซื้อขาย แต่ตีความกฎหมายแบบแคบ ๆ ทั้งที่กฎหมายชัดเจนว่าห้ามการซื้อขายที่เกี่ยวข้องกับการลอบสังหารและสงคราม

กระแสต้านเกิดขึ้นในจังหวะหัวเลี้ยวหัวต่อของการที่โมเดลธุรกิจใหม่ ๆ ผุดขึ้นบนความเชื่อว่า “ทุกสิ่งทุกอย่างถูกนำไปซื้อขายได้” ไม่ว่าจะเป็นความยาวของการแถลงข่าว ไปจนถึงผลลัพธ์ของสงคราม

ตลาดคาดการณ์อนาคต คือภาพสะท้อนของแนวคิด “ตัดตัวกลางออก ให้ฝูงชนตั้งราคา แล้วถือว่าตัวเลขที่ได้คือความจริง” จนทำให้กรณีของอิหร่านกลายมาเป็นบททดสอบว่าตรรกะนี้มี “เส้นแบ่ง” หรือไม่

ที่มา: Bloomberg [1][2][3], Business Insider

ติดตามเพจ Facebook: Thairath Money ได้ที่ลิงก์นี้ - https://www.facebook.com/ThairathMoney