เงินเดือนคุณอยู่ตรงไหนในพีระมิด? และทำไม "ตัวเลขบนสลิป" ถึงไม่เคยการันตีความรอด

ลองกางสลิปเงินเดือนฉบับล่าสุดของคุณออกดู แล้วลองเทียบกับโครงสร้างรายได้ของคนไทยทั้งประเทศ

• น้อยกว่า 15,000 บาท: กลุ่มนี้ครอบคลุมประชากร 50 - 60% ของประเทศ หากอ้างอิงข้อมูลประกันสังคม ม.33 เฉพาะแรงงานในระบบกว่า 12.1 ล้านคน พบว่าเกินครึ่ง (55%) มีรายได้ไม่ถึง 15,000 บาทต่อเดือน โดยจุดที่คนกองรวมกันมากที่สุดคือช่วง 9,001 - 11,000 บาท ยิ่งถ้านับรวมแรงงานนอกระบบอีก 15 ล้านคน สัดส่วนคนฐานรากของไทยยิ่งหนาแน่นขึ้นชัดเจน 
• 15,000 - 30,000 บาท (ชนชั้นกลางระดับล่าง): มีสัดส่วน 20 - 25% เริ่มตั้งตัวได้ แต่มักถูกล็อกไว้ด้วยภาระผูกพันระยะยาว เช่น ค่าผ่อนรถ ค่าคอนโด หรือสินเชื่อส่วนบุคคล 
• 30,000 - 70,000 บาท (ชนชั้นกลาง): มีสัดส่วน 10 - 15% เริ่มมีสภาพคล่องเพื่อการออมและลงทุน 
• 70,000 - 85,000 บาท (ชนชั้นกลางระดับบน): มีเพียง 4 - 5% 
• มากกว่า 85,000 บาทขึ้นไป (ชนชั้นบน): มีสัดส่วนราว 4% (โดยกลุ่มที่แตะ 100,000 บาทขึ้นไป มีไม่ถึง 2% ของประเทศ) 

หากดูเพียงตัวเลขเหล่านี้ หลายคนอาจคิดว่าแค่ขยับตัวขึ้นไปอยู่แถวบนๆ ได้ ชีวิตก็คงเบาใจลงแล้ว แต่ความจริงทางการเงินกลับไม่ได้ง่ายขนาดนั้น

ทำไมคนเงินเดือน 50,000 บาท ถึงอาจมีชีวิตเปราะบางกว่าคนเงินเดือน 35,000 บาท?

ในโลกความเป็นจริง รายได้เป็นเพียง "กระแสเงินสดเข้า (Cash Inflow)" ไม่ใช่ "ความมั่งคั่งสุทธิ (Net Worth)" ลองจินตนาการถึงคนสองคน 

• คนที่ A: เงินเดือน 70,000 บาท แต่มียอดผ่อนบ้าน ผ่อนรถ บัตรเครดิต และค่าใช้จ่ายประจำรวม 65,000 บาทต่อเดือน เหลือเงินติดบัญชี 5,000 บาท ไม่มีเงินสำรองฉุกเฉิน
• คนที่ B: เงินเดือน 30,000 บาท ปลอดหนี้สิน ค่าใช้จ่ายประจำ 18,000 บาท ออมและลงทุนเดือนละ 12,000 บาท มีเงินสำรองเผื่อวิกฤตครอบคลุมค่าใช้จ่าย 6 เดือน

ถ้าวันพรุ่งนี้เกิดวิกฤตทางเศรษฐกิจ หรือทั้งคู่สะดุดหยุดทำงานไป 3 เดือน คนที่ตกอยู่ในภาวะเสี่ยงวิกฤตชีวิตทันทีไม่ใช่คนที่ A หรอกหรือ?

4 สมการวัด "ความมั่นคงที่แท้จริง"

หากต้องการประเมินสถานะทางการเงินจริง การมองแค่ช่อง "เงินเดือน" บนสลิปอาจทำให้เราประเมินความเสี่ยงผิดพลาด ต้องมองผ่าน 4 ปัจจัยสำคัญดังนี้ 

1. รายได้ (Income): หาได้เดือนละเท่าไร และมาจากกี่ช่องทาง? พึ่งพารายได้จากแรงงานทางเดียว หรือเริ่มมีรายได้จากการลงทุนบ้างแล้ว 
2. หนี้สิน (Debt): หลังหักภาระชำระหนี้ในแต่ละเดือน เหลือเงินจริงเท่าไร? ข้อมูลจากสถาบันวิจัยเศรษฐกิจป๋วย อึ๊งภากรณ์ พบว่า คนไทย 37% (ราว 25 ล้านคน) มีหนี้ในระบบ ที่น่ากังวลคือ 68% ของบัญชีหนี้ทั้งหมดเป็น "หนี้ที่ไม่สร้างรายได้" เช่น สินเชื่อส่วนบุคคลและบัตรเครดิต ขณะที่หนี้บ้านหรือหนี้เพื่อทำธุรกิจมีสัดส่วนเพียงอย่างละ 4% เท่านั้น
3. สินทรัพย์ (Assets): มีเงินออม ทรัพย์สิน หรือเงินลงทุนรวมกันเท่าไร? ข้อมูลจากธนาคารแห่งประเทศไทยและสถาบันคุ้มครองเงินฝากสะท้อนความเหลื่อมล้ำด้านความมั่งคั่งชัดเจนว่า บัญชีเงินฝาก 10% แรกถือครองมูลค่าเงินฝากรวมกันสูงถึง 93% ของทั้งระบบ ขณะที่คนไทยมากกว่า 80% มีเงินติดบัญชีออมทรัพย์ไม่เกิน 50,000 บาท
4. ความมั่นคง (Liquidity & Resilience): ถ้าวันนี้ไม่มีรายได้เข้ามาเลยแม้แต่บาทเดียว ทรัพย์สินและเงินออมที่มีอยู่ สามารถยื้อชีวิตคุณและครอบครัวให้อยู่รอดได้กี่เดือน? 

ตัวเลขบนพีระมิดรายได้บอกเพียงว่า "ระบบเศรษฐกิจจ่ายค่าตอบแทนให้คุณเท่าไร" ในวันนี้แต่มันไม่ได้บอกเลยว่า "คุณจะเหลือเก็บ และอยู่รอดได้นานแค่ไหน" ในวันข้างหน้า

คำถามสำคัญจึงอาจไม่ใช่การไล่ไขว่คว้าแค่ว่าทำอย่างไรให้เงินเดือนขยับขึ้นไปอีกระดับ แต่คือการกลับมาเช็กสถานะการเงินของตัวเองในวันนี้ว่า  "เงินเดือนที่เราหามาได้ ถูกใช้ไปกับการสร้างสินทรัพย์เพื่อความมั่นคงในระยะยาว หรือถูกใช้ไปกับการจ่ายดอกเบี้ยเพื่อค้ำยันไลฟ์สไตล์ชั่วคราวกันแน่ .

ที่มา : สำนักงานสถิติแห่งชาติ (สสช.)  ,สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ (สศช.)  ,สถาบันวิจัยเศรษฐกิจป๋วย อึ๊งภากรณ์ (PIER) / ธนาคารแห่งประเทศไทย ,รายงานวิเคราะห์ภาวะความเหลื่อมล้ำและสินทรัพย์ครัวเรือน โดย KKP Research ,ธนาคารกรุงศรีอยุธยา

ติดตามข้อมูลด้านเศรษฐกิจและนโยบายรัฐบาล กับ ThairathMoney ได้ที่ https://www.thairath.co.th/money/economics/thai_economics

ติดตามเพจ Facebook : Thairath Money ได้ที่ลิงก์นี้  https:// www.facebook.com/ThairathMoney