สรุปให้! มีรายได้หลายทาง คำนวณภาษีอย่างไร? กับเทคนิคควรรู้"เหมา" หรือ "ตามจริง" แบบไหนคุ้มกว่า?

1 มีนาคม 2569 เข้าสู่ช่วง “โค้งสุดท้าย” ของการยื่นแบบแสดงรายการภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาปี 2568 สำหรับผู้ที่ยื่นแบบกระดาษ (ซึ่งสิ้นสุดในเดือนนี้) ขณะที่การยื่นออนไลน์ยังพอมีเวลาอีกนิด (หมดเขต 8 เมษายน 2569) แต่ปัญหาที่หลายคนเจอจนต้องกุมขมับ คือ “ถ้าฉันมีรายได้หลายทางล่ะ ต้องนับยังไง?”

โดยเฉพาะในยุคที่ใครๆ ก็เป็น Influencer มีทั้งค่าตัวรีวิวสินค้า, ส่วนแบ่งโฆษณา, ค่าโชว์ตัว ไปจนถึงการเปิดร้านขายของออนไลน์ ซึ่งข้อมูลจากกรมสรรพากรระบุชัดเจนว่า รายได้แต่ละประเภทมี “วิธีหักค่าใช้จ่าย” ไม่เท่ากัน 

บทความนี้ Thairath Money ชวนมาดูกันว่าคุณต้องเตรียมตัวอย่างไรให้ถูกต้องและประหยัดภาษีที่สุด 

แยกประเภทรายได้ให้ถูกกลุ่ม

ก่อนจะคำนวณเงินภาษี ต้องรู้ก่อนว่ารายได้ที่คุณได้รับมานั้น สรรพากรจัดอยู่ในหมวดไหน เพราะมันมีผลต่อ “การหักค่าใช้จ่าย”

1. รายได้จากส่วนแบ่งโฆษณา (ประเภทที่ 8)

ไม่ว่าจะเป็นรายได้จากค่า AdSense, ยอดวิวใน YouTube หรือ Facebook กลุ่มนี้สรรพากรให้ "หักค่าใช้จ่ายตามจริง" เท่านั้น แปลว่าคุณต้องเก็บหลักฐาน ใบเสร็จ หรือเอกสารการจ่ายเงินที่เกี่ยวข้องกับการทำคอนเทนต์ไว้ให้ครบเพื่อนำมาใช้ลดหย่อนภาษี

2. รายได้จากการรับจ้างรีวิวสินค้า (ประเภทที่ 2 หรือ 8)

• กรณีใช้แรงงานตัวเองเป็นหลัก (ประเภท 2): เช่น รับจ้างรีวิวโดยที่เราแทบไม่มีต้นทุนอุปกรณ์หรือสำนักงาน กลุ่มนี้จะเลือกหักค่าใช้จ่ายแบบเหมาได้ 50% แต่รวมกันต้องไม่เกิน 100,000 บาท
• กรณีมีการลงทุนสูง (ประเภท 8): เช่น มีการจ้างทีมงาน มีสตูดิโอ หรือใช้อุปกรณ์ราคาสูง กลุ่มนี้จะไม่สามารถหักแบบเหมาได้ แต่ให้ "หักตามจริงตามหลักฐาน" แทน

3. รายได้จากการโชว์ตัว (ประเภทที่ 2 หรือ 8)

• ถ้าเป็นการรับงานทั่วไป (ประเภท 2): หักแบบเหมาได้ 50% ไม่เกิน 100,000 บาท
• ถ้าเข้าลักษณะ "นักแสดงสาธารณะ" (ประเภท 8): เช่น นักแสดงละคร ภาพยนตร์ นักร้อง หรือนักกีฬาอาชีพ กลุ่มนี้จะได้สิทธิ์หักค่าใช้จ่ายแบบเหมาพิเศษ คือ ช่วง 300,000 บาทแรก หักได้ 60% และ ส่วนที่เกิน 300,000 บาท หักได้ 40% (แต่รวมทั้งหมดต้องไม่เกิน 600,000 บาท) หรือจะเลือกหักตามจริงก็ได้

4. รายได้จากการขายของออนไลน์ (ประเภทที่ 8)

สำหรับพ่อค้าแม่ค้าออนไลน์ที่ "ซื้อมาเพื่อขายไป" สรรพากรใจดีให้เลือกได้ 2 ทาง คือจะเลือก "หักแบบเหมา 60%" ของรายได้ทั้งหมด (สะดวกสำหรับคนขี้เกียจเก็บใบเสร็จ) หรือถ้าใครต้นทุนของสูงกว่านั้น ก็สามารถเลือก "หักตามจริง" โดยใช้หลักฐานใบเสร็จซื้อของมาแสดงก็ได้

อ่านข่าว : สรุปชัด! จากสรรพากร 8 ประเภท “เงินได้” ฉบับปี 2568

วิธีคำนวณภาษีที่ต้องรู้ (ต้องคิด 2 แบบแล้วเทียบกัน)

หลังจากหักค่าใช้จ่ายและค่าลดหย่อนแล้ว เราต้องคำนวณภาษีออกเป็น 2 วิธี เพื่อดูว่าวิธีไหนได้ยอดภาษีที่ "สูงกว่า" ก็ให้จ่ายตามวิธีนั้น

• วิธีที่ 1 (คำนวณจากเงินได้สุทธิ): นำรายได้ทุกทาง มาลบค่าใช้จ่าย และลบค่าลดหย่อนต่างๆ (เช่น ลดหย่อนส่วนตัว 60,000 บาท, ประกันชีวิต, กองทุนรวม ฯลฯ) จนเหลือเป็น "เงินได้สุทธิ" แล้วนำไปคูณกับอัตราภาษีก้าวหน้าตั้งแต่ 5% ถึง 35% โดยที่เงินสุทธิ 150,000 บาทแรกจะได้รับการยกเว้นภาษี
• วิธีที่ 2 (คำนวณจากรายได้รวม): วิธีนี้จะใช้สำหรับคนที่มีรายได้ (ที่ไม่ใช่เงินเดือน) รวมกันเกิน 1,000,000 บาทต่อปี โดยให้นำรายได้รวมทุกบาททุกสตางค์ (ก่อนหักค่าใช้จ่าย) มาคูณด้วย 0.5% แต่ถ้าคำนวณออกมาแล้วยอดภาษีไม่เกิน 5,000 บาท สรรพากรก็ใจดียกเว้นให้ ไม่ต้องเสียตามวิธีนี้

เทคนิคควรรู้: "เหมา" หรือ "ตามจริง" แบบไหนคุ้มกว่า?

• หักค่าใช้จ่ายแบบเหมา: สะดวก ง่าย ไม่ต้องเก็บเอกสาร เหมาะกับคนที่ต้นทุนทำธุรกิจไม่สูง

• หักค่าใช้จ่ายตามจริง: เหมาะกับคนที่มีต้นทุนสูง (เช่น มีค่าเช่าสตูดิโอ, ค่าจ้างทีมงาน, ค่าอุปกรณ์ราคาแพง) แต่ “ต้องมีใบกำกับภาษีหรือหลักฐานการจ่ายเงินที่ถูกต้อง” เท่านั้น

สรุป เช็กลิสต์ก่อนกดยื่นภาษี

1. รวบรวมรายได้: แยกกองรายได้ตามประเภท (มาตรา 40(1)-(8))
2. ตรวจสอบใบหักภาษี ณ ที่จ่าย (50 ทวิ): เพื่อดูว่าเราถูกหักภาษีล่วงหน้าไปเท่าไหร่แล้ว
3. เช็กสิทธิ์ลดหย่อน: ปีนี้มีมาตรการกระตุ้นเศรษฐกิจอะไรบ้าง อย่าให้พลาด
4. คำนวณทั้ง 2 วิธี: เพื่อดูว่าต้องเสียภาษีเท่าไหร่

ทั้งนี้ การยื่นภาษีล่าช้ามีโทษปรับและดอกเบี้ย (เงินเพิ่ม) 1.5% ต่อเดือน ดังนั้นหากใครยังไม่ได้เริ่ม วันนี้คือเวลาที่ดีที่สุดที่จะรวบรวมเอกสาร และเริ่มดำเนินการอย่างถูกต้อง เพื่อป้องกัน การถูกเรียกเก็บภาษีย้อนหลังตามมา 

ที่มา : กรมสรรพากร 

อ่านข่าวการเงินส่วนบุคคล และการวางแผนการเงิน กับ Thairath Money เพื่อให้คุณ "การเงินดีชีวิตดีได้ที่ https://www.thairath.co.th/money/personal_finance 

ติดตามเพจ Facebook : Thairath Money ได้ที่ลิงก์นี้  https:// www.facebook.com/ThairathMoney