เงินภาษีเราหายไปไหน? กางจานข้าว (งบประมาณ ปี 69) จ่าย 100 บาท รัฐตักแบ่งไปลงส่วนไหนบ้าง ?

ช่วงเวลาแห่งการ "ยื่นภาษี" กลับมาอีกครั้ง พร้อมกับความรู้สึกปนเปของคนทำงาน ที่ฝั่งหนึ่งคือหน้าที่ แต่อีกฝั่งคือคำถามที่ค้างคาใจ “เงินที่มาจากหยาดเหงื่อเรา ถูกเอาไปพัฒนาประเทศจริงไหม? หรือหายไปในหลุมดำของระบบที่มองไม่เห็น?”

ข้อมูลจาก สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ (สศช.) เคยสะท้อนว่า คนไทยส่วนใหญ่รู้สึกถึง “ความไม่เป็นธรรม” ในระบบภาษี ทั้งจากช่องโหว่ทางกฎหมายที่ให้คนบางกลุ่มเลี่ยงได้ และความรู้สึกที่ว่า "เสียไม่คุ้มได้" จ่ายไปเท่าไหร่ สวัสดิการที่กลับมากลับดูห่างไกลคุณภาพชีวิตที่ดี

เพื่อตอบคำถามนี้ เราจึงกาง "ร่าง พ.ร.บ. งบประมาณรายจ่ายประจำปี พ.ศ. 2569" วงเงินมหาศาลกว่า 3.78 ล้านล้านบาท ออกมาดู แล้วทอนสัดส่วนให้เข้าใจง่ายๆ ว่าถ้าเงินภาษีทุกบาทของเราคือเงิน 100 บาทในจานข้าว รัฐบาลตักแบ่งไปวางไว้ที่ตรงไหนบ้าง? หากจำแนกตามยุทธศาสตร์ชาติ 

เปิดเมนูงบประมาณปี 69 เทียบสัดส่วนเงิน 100 บาท ของเรา 

• ด้านการสร้างโอกาสและความเสมอภาคทางสังคม (สวัสดิการ ความเสมอภาค) งบประมาณ 942,709 ล้านบาท (ประมาณ 25 บาท) ซึ่งเป็นงบประมาณก้อนใหญ่ที่สุดในจาน แต่กลับดูเหมือน "ข้าวเปล่า" ที่ต้องกระจายให้คนจำนวนมหาศาล ทั้งเบี้ยผู้สูงอายุ บัตรสวัสดิการรัฐ และเงินอุดหนุนเด็ก ท่ามกลางสังคมสูงวัยที่งบส่วนนี้เริ่มจะไม่พอ
• ด้านค่าดำเนินการภาครัฐ (งบกลาง และ ชำระหนี้รัฐ) งบประมาณ 669,365 ล้านบาท (ประมาณ 17.70 บาท ) คือ ถุงเงินสำรองเผื่อน้ำท่วม/ภัยพิบัติ และ "ใบแจ้งหนี้" จากดอกเบี้ยที่รัฐเคยกู้มาในอดีต เป็นส่วนที่เราต้องจ่ายเพื่อค้ำยันความมั่นคงทางการคลัง
• ด้านการพัฒนาและเสริมสร้างศักยภาพทรัพยากรมนุษย์ (สาธารณสุข และการศึกษา) งบประมาณ 605,927 ล้านบาท (16.00 บาท ) เป็นงบประมาณที่ควรจะเป็นเนื้อเป็นหนัง แต่หลายคนยังรู้สึกเหมือนได้ "เครื่องมือแพทย์รุ่นเก่า" หรือ "ตำราเรียนเดิม" แม้จะเป็นเงินก้อนหลักที่ดูแลชีวิตเราตั้งแต่เกิดจนตาย
• ด้านการปรับสมดุลและพัฒนาระบบบริหารจัดการภาครัฐ (บริหารรัฐ และ เงินเดือน ) งบประมาณ 605,927 ล้านบาท (16.00 บาท )เอกสารกองโตและค่าตอบแทนฟันเฟืองภาครัฐ งบส่วนนี้กระจายตัวอยู่ในทุกกระทรวง เพื่อขับเคลื่อนกลไกราชการให้ยังเดินหน้าต่อไปได้
• ด้านความมั่นคง งบประมาณ 415,327 ล้านบาท (11.00 บาท) เป็นค่ารั้วบ้านและคนดูแลความปลอดภัย ทั้งทหาร ตำรวจ และแนวชายแดน เพื่อรักษาความสงบที่บางครั้งเราก็ตั้งคำถามถึงความจำเป็นในบางมิติ
• ด้านการสร้างความสามารถในการแข่งขัน (เศรษฐกิจและการลงทุน) งบประมาณ 394,611 ล้านบาท (10.40 บาท ) เป็นงบสำหรับการสร้างถนน รถไฟฟ้า และโครงการกระตุ้นเศรษฐกิจ ที่หวังจะให้เงินสะพัด คำถาม คือ แต่ความเจริญดังกล่าวนั้น ถึงหน้าบ้านเราหรือยัง?
• ด้านการสร้างการเติบโตบนคุณภาพที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม( สิ่งแวดล้อม และ คุณภาพชีวิต) งบประมาณ 147,216 ล้านบาท  (3.90 บาท ) ส่วนที่เหลือติดก้นจาน ทั้งที่เราต้องสู้กับฝุ่น PM 2.5 และวิกฤติน้ำท่วมทุกปี

การคำนวณนี้ไม่ได้คิดขึ้นลอยๆ แต่อ้างอิงจาก สัดส่วนการจัดสรรงบประมาณตามยุทธศาสตร์ชาติ ในร่าง พ.ร.บ. งบประมาณรายจ่ายประจำปี พ.ศ. 2569 โดยนำงบประมาณในแต่ละด้าน (ล้านล้านบาท) หารด้วยงบประมาณรวมทั้งหมด (3.78 ล้านล้านบาท) แล้วคูณด้วย 100 เพื่อให้เห็นภาพรวมในระดับ "บาทต่อร้อยบาท" ซึ่งเป็นวิธีที่สะท้อนการ "ลำดับความสำคัญ" ของรัฐบาลได้ชัดเจนที่สุด

คำถามสำคัญคือ สัดส่วนเหล่านี้เหมาะสมแล้วหรือยัง? เงิน 100 บาทนี้ถูกตักแบ่งอย่างเป็นธรรม และส่งผลถึงคุณภาพชีวิตของเราจริงๆ หรือไม่? ยื่นภาษีแล้ว "จ่ายภาษี" แล้ว ก็อย่าลืมช่วยกันร่วมตรวจสอบการใช้งบประมาณอย่างถูกต้องโปร่งใสด้วย

ทั้งนี้ กรมสรรพากร กำหนดวันเปิดยื่นภาษี (ปีภาษี 2568) สำหรับเงินได้บุคคลธรรมดา รูปแบบกระดาษ ที่สรรพากรพื้นที่ ได้จนถึงวันที่ 31 มีนาคม 2569 ขณะการยื่นภาษีออนไลน์ ผ่านเว็บไซต์ กรมสรรพากร https://efiling.rd.go.th/rd-cms/ ได้จนถึงวันที่ 8 เมษายน 2569 

ที่มา : สภาพัฒน์ฯ , สำนักงบประมาณ