คนเป็นหนี้เสียเข้าโครงการ "ปิดหนี้ไว ไปต่อได้" ได้ส่วนลด-ดอกเบี้ย 0% คุ้มกว่าเป็นคนมีวินัยจริงเหรอ

“ไม่ต้องผ่อน ไว้มีเงินก้อน ค่อยไปปิดหนี้ทีเดียว ได้ตัดหนี้ด้วย”

หลายคนอาจเคยเห็นคำแนะนำแบบนี้บนโซเชียลมีเดีย แต่สำหรับคนที่ “กัดฟันสู้” รักษาวินัยการเงินชำระหนี้ตรงเวลามาตลอด คำเหล่านี้อาจฟังดูบาดใจ เพราะโลกของการแก้หนี้มักเน้นที่ “คนมีปัญหา” มากกว่า “คนมีวินัย”

ยิ่งล่าสุดต้นปี 2569 นี้ธนาคารแห่งประเทศไทย (ธปท.) ผลักดันโครงการ "ปิดหนี้ไว ไปต่อได้" จะโฟกัสช่วยคนเป็น NPL หมายถึงคนที่มีหนี้เสียค้างจ่ายมานานกว่า 90 วัน แล้ว “คนหนี้ดี” ที่ผ่อนตรงทุกงวดล่ะ... สรุปแล้วเราได้ประโยชน์น้อยกว่าจริงหรือเปล่า?

ส่องมาตรการ “คนมีหนี้เสีย”

ส่วนลดหนี้ ต้องแลกด้วยอะไร?

โครงการ “ปิดหนี้ไว ไปต่อได้” ของ ธปท. ที่เพิ่งเปิดให้เข้าร่วมเมื่อ 5 ม.ค. 2569 นี้ จะเน้นคนที่เป็นหนี้เสียวงเงินไม่เกิน 100,000 บาท/ราย สามารถรวมได้ทุกผู้ให้บริการทางการเงินที่อยู่ในเครดิตบูโร (NCB) ไม่ว่าจะหนี้บัตรเครดิต สินเชื่อส่วนบุคคล ก็เข้าร่วมได้ ซึ่งระยะแรกจะเน้นสินเชื่อไม่มีหลักประกัน และติ่งหนี้ที่เคยมีหลักประกัน เช่น คนที่ถูกยึดบ้าน ขายทอดตลาดแล้วแต่ยังมียอดหนี้เหลืออยู่บางส่วน เป็นต้น

สิ่งที่ลูกหนี้จะได้ถ้าเข้าโครงการนี้: 

1) ส่วนลดเมื่อ “จ่ายปิดจบหนี้” ถ้ามีเงินก้อนก็จ่ายปิดหนี้กับบริษัทบริหารสินทรัพย์สุขุมวิท (SAM) ที่รับโอนหนี้เสียมาจะได้ส่วนลดเพิ่มเติม 

2) ดอกเบี้ย 0% ต่อปี ถ้าขอ “ผ่อนชำระเป็นงวด” มาตรการนี้จะได้รับการลดหนี้บางส่วนแล้วไปผ่อนต่อกับ SAM นานสูงสุด 3 ปี ถ้าจ่ายได้ตามสัญญาที่ตกลงไว้จะได้รับการยกเว้นดอกเบี้ย ค่าธรรมเนียม ค่าใช้จ่ายที่ค้างจ่ายตามสัญญาเดิมก่อนเข้ามาตรการที่พักแขวนไว้ทั้งหมด

ฟังดูแล้วเหมือนได้ “ส่วนลด” เป็นก้อนใหญ่ แต่สำหรับคนที่เข้ามาตรการผ่อน ถ้าจ่ายไม่ตรงเวลา ปิดหนี้ไม่ได้ ก็จะไม่ได้ส่วนลดเหล่านี้ และกรณี ตกลงค่างวดกันแล้วแต่จ่ายไม่ไหว ประวัติในเครดิตบูโรจะกลับไปเป็น 26 (ค้างจ่ายเกิน 90 วัน จากการชำระหนี้กับ AMC ที่รับซื้อหรือรับโอนหนี้มา)

อย่างไรก็ตาม ภาพรวมของ “ปิดหนี้ไว ไปต่อได้” เกิดมาเฉพาะกิจเพื่อแก้ปัญหาหนี้ครัวเรือนที่อยู่ระดับสูงของไทย ซึ่งแบงก์ชาติเห็นว่า ถ้าช่วยคนที่มีหนี้เสียต่ำ 100,000 บาทได้เร็ว มีประวัติดีขึ้น ก็อาจช่วยให้คนกลุ่มนี้เข้าถึงสินเชื่อในระบบได้ แบบไม่ทำให้ลูกหนี้เสียวินัยทางการเงิน (Moral Hazard) ข้อมูลล่าสุดจาก SAM เปิดเผยว่า วัน 5-7 ม.ค. 69 มีผู้สนใจลงทะเบียนเข้าร่วมโครงการฯ เกือบ 90,000 ราย

หมายเหตุ โครงการนี้มีเงื่อนไขสำคัญคือ 

- ลูกหนี้มีสถานะเป็น NPL ณ 30 ก.ย. 68 หมายถึงหลังจากวันนั้นถึงเป็นหนี้เสียก็เข้าโครงการนี้ไม่ได้

- ต้องไม่เป็นบุคคลล้มละลาย หรือ บุคคลที่ถูกกำหนดอยู่ใน Sanction list ของ ปปง.

- หนี้เสียที่เข้าร่วมโครงการนี้ไม่ได้ เช่น สินเชื่อจำนำทะเบียนรถ และสินเชื่อ nano finance ที่มีบรรษัทประกันสินเชื่ออุตสาหกรรมขนาดย่อม (บสย.) ค้ำประกัน เนื่องจากถือเป็นสินเชื่อที่มีหลักประกัน

เทียบรางวัล “คนผ่อนดี”

ได้น้อยกว่า แต่ได้ชัวร์?

ฝั่งคนมีวินัย จ่ายหนี้ตรง เราเริ่มเห็นธนาคารรัฐและพาณิชย์ ออกสิทธิประโยชน์สำหรับลูกหนี้ดีแบบจับต้องได้มากขึ้น มีทั้งรูปแบบตัวเงิน และส่วนลดดอกเบี้ย ได้แก่

ธนาคารออมสิน (GSB) ล่าสุดออกมาตรการ “วินัยดี มีคืน” จะให้เงินของขวัญ 1,000 บาท/ราย ให้กับลูกหนี้ดี (จ่ายตรงต่อเนื่องมา 3 ปี, ไม่เคยตัดหนี้สูญ/ปรับโครงสร้างหนี้, สถานะหนี้ปกติ) เจาะกลุ่มลูกหนี้ที่วงเงินกู้ไม่เกิน 2 ล้านบาท สามารถกดรับสิทธิ์ผ่านแอปฯ MyMo ภายใน 31 ม.ค. 69 นี้

ธนาคารอาคารสงเคราะห์ (GHB) ประกาศเรื่องนี้มาตั้งแต่ ธ.ค.ปี 68 ชื่อ “โครงการของขวัญปีใหม่ 2569 เพื่อส่งเสริมวินัยทางการเงินสำหรับลูกค้า ธอส.” รับเงินคืน 1,000 บาท/ราย สำหรับลูกหนี้สถานะบัญชีปกติ วงเงินกู้ทุกบัญชีภายใต้หลักประกันเดียวกันไม่เกิน 2 ล้านบาท “จ่ายตรง จ่ายค่างวดครบ” ในช่วง 4 ปี (นับถึงงวด พ.ย.68) แต่มีเงื่อนไขต้องกดสมัครรับบริการเอกสารอิเล็กทรอนิกส์บนแอปฯ อาจจะยุ่งยากสักหน่อย

ธนาคารทหารไทยธนชาต (ttb) ออกแคมเปญตั้งแต่กลางปี 2568 อย่าง “ผ่อนดีมีรางวัล” สำหรับคนผ่อนบ้าน, สินเชื่อส่วนบุคคล, จำนำทะเบียนรถ ถ้ามีประวัติการชำระหนี้ที่ดี ย้ายหนี้หรือรีไฟแนนซ์มาที่ ttb จะได้ส่วนลด “อัตราดอกเบี้ย” เพิ่ม (ตอนนี้ยังมีโครงการนี้อยู่แม้บางฐานข้อมูลระบุว่าสิ้นสุด 31 ส.ค. 68)

เป็นหนี้เสียคุ้มกว่าคนมีวินัยจริงเหรอ?

จากข้อมูลนี้ดูเหมือนคนตั้งใจผ่อนตรง ไม่ค้างจ่ายหนี้ (บางคนยอมผ่อนขั้นต่ำเพื่อไม่เป็นหนี้เสีย) ดูจะได้ประโยชน์น้อยกว่ากลุ่มคนมีหนี้เสีย แต่ Thairath Money อยากชวนดูอีก 3 เหตุผลที่คนมีวินัยอาจจะได้มากกว่า

อำนาจต่อรอง: คนผ่อนตรงสามารถเดินไปหาธนาคารเดิมเพื่อขอลดดอกเบี้ย (Retention) หรือย้ายธนาคาร (Refinance) เพื่อรับดอกเบี้ยต่ำพิเศษได้ตลอดเวลา ซึ่งประหยัดดอกเบี้ยได้หลักหมื่นหลักแสนตลอดอายุสัญญา

สภาพคล่องไม่สะดุด: คนหนี้ดีไม่ต้องเสี่ยงต่อการถูกฟ้องร้อง ถูกระงับวงเงินบัตร หรือถูกโทรตามหนี้ ซึ่งเป็นต้นทุนทางสุขภาพจิตที่ประเมินค่าไม่ได้

เครดิตที่สะอาด (รหัส 10): สถานะบัญชีปกติในเครดิตบูโร คือ “ใบเบิกทาง” ที่ดีที่สุด หากในวันข้างหน้าคุณต้องการกู้ซื้อบ้านหลังใหญ่ขึ้น หรือกู้ทำธุรกิจ ถ้าเทียบกับคนมีประวัติหนี้เสีย คนมีเครดิตดีมักมีโอกาสได้รับการอนุมัติมากกว่า หรือได้อัตราดอกเบี้ยที่ดีกว่า

ในหลายเคสคนเป็นหนี้เสียแล้วได้รับส่วนลดหนี้-ตัดหนี้ (Haircut) หนี้นั้นมักมาจากดอกเบี้ยค้างจ่ายที่ทบๆ กันจนกลายเป็นเงินก้อนใหญ่ ดังนั้นคิดดูดีๆ นั่นอาจไม่ใช่ “ส่วนลดหนี้” จริงๆ 

ดังนั้น อย่าเพิ่งเชื่อคำแนะนำให้หยุดจ่ายเพื่อรอส่วนลด เพราะบาดแผลที่เกิดขึ้นในระบบเครดิต อาจมีราคาสูงกว่าส่วนลดที่คุณจะได้รับหลายเท่าตัว

ที่มา ธนาคารแห่งประเทศไทย, ธนาคารออมสิน, ธนาคารทหารไทยธนชาต, ธนาคารอาคารสงเคราะห์

อ่านข่าวการเงินส่วนบุคคล และการวางแผนการเงิน กับ Thairath Money เพื่อให้คุณ "การเงินดีชีวิตดีได้ที่ https://www.thairath.co.th/money/personal_finance 

ติดตามเพจ Facebook : Thairath Money ได้ที่ลิงก์นี้  https://www.facebook.com/ThairathMoney