"กขค." ท้าชน "ยักษ์ใหญ่"

“คณะกรรมการการแข่งขันทางการค้า” (กขค.) ยุคนี้ที่มี “รศ.สุธรรม อยู่ในธรรม” นั่งเป็นประธาน การทำงานเปลี่ยนไปจากเดิมโดยสิ้นเชิง!!

มุ่งทำงานเชิงรุก สร้างความเป็นธรรมทางการค้าให้ผู้ประกอบการรายเล็ก รายน้อยมากขึ้น ไม่ปล่อยให้รายใหญ่เอาเปรียบ จนรายเล็กล้มหายตายจากไปอย่างไร้คนช่วยเหลือ

เริ่มจาก “เปิดศึก” กับค้าปลีกค้าส่งยักษ์ใหญ่ โดยยกระดับ “แนวปฏิบัติทางการค้าที่เป็นธรรมเกี่ยวกับระยะเวลาการให้สินเชื่อทางการค้า (Credit Term) ระหว่างผู้ประกอบการธุรกิจขนาดใหญ่ หรือผู้ประกอบธุรกิจค้าปลีกค้าส่งขนาดใหญ่ กับ SMEs” ที่เป็นเพียงไกด์ไลน์ หรือแนวปฏิบัติที่ผู้ประกอบการมักไม่ปฏิบัติตาม ขึ้นเป็น “ประกาศ กขค.”

เพื่อให้การตรวจสอบพฤติกรรมของค้าปลีกค้าส่งยักษ์ใหญ่ ที่ประวิงการจ่ายเงินค่าสินค้าให้กับ SMEs นานเกินกำหนด 30-45 วัน ทำได้โดยทันที ไม่ต้องมีขั้นตอนตรวจสอบนาน และมีบทลงโทษ เพราะได้รับการร้องเรียนว่า รายใหญ่ชะลอการจ่ายเงิน บางรายนานกว่า 8 เดือน ทำให้ SMEs ขาดเงินทุน

ถัดมา “เปิดศึก” กับแพลตฟอร์มอี–คอมเมิร์ซประเภท Multi–sided Platform เช่น Shopee, Lazada, TikTok โดยใช้อำนาจตามมาตรา 60 พ.ร.บ.การแข่งขันทางการค้า พ.ศ.2560 สั่งให้แพลตฟอร์มระงับการขึ้นค่าธรรมเนียมการขาย (GP) นาน 6 เดือน เริ่มเดือน ส.ค.69–ก.พ.70

เพราะได้รับการร้องเรียนจากร้านค้าว่า แพลตฟอร์มขึ้นค่า GP, ค่าธรรมเนียม, ค่าคอมมิชชันต่างๆ โดยไม่แจ้งล่วงหน้า และไม่เป็นธรรม ส่งผลต่อต้นทุนดำเนินธุรกิจ พร้อมสั่งให้แพลตฟอร์มส่งข้อมูลและเหตุผลประกอบการปรับขึ้นให้สำนักงาน กขค. เพื่อตรวจสอบหลักเกณฑ์ และความเหมาะสม

จากการตรวจสอบของสำนักงานฯ มี 6 แพลตฟอร์มถูกระงับขึ้นค่า GP โดยแต่ละรายปรับขึ้นบ่อยมาก เช่น Shopee ตั้งแต่ปี 65-ปัจจุบัน ขึ้นแล้ว 10 ครั้ง รวม 433%, Lazada ขึ้น 7 ครั้ง รวม 367% ฯลฯ

นอกจากนี้ ยัง “เปิดศึก” กับแพลตฟอร์มดิจิทัลประเภทบริการเรียกรถขนส่งสาธารณะ (Ride–hailing) และประเภทบริการจัดส่งตามอุปสงค์ (On–demand Delivery) ซึ่งครอบคลุมแพลตฟอร์มเรียกรถรับ–ส่งคน/สิ่งของ และอาหาร (Food Delivery)

ขณะนี้อยู่ระหว่างเปิดรับฟังความเห็น (ร่าง) ประกาศ กขค. เรื่องการกำกับโครงสร้างอัตราค่าบริการในระบบนิเวศแพลตฟอร์มดิจิทัลประเภทบริการเรียกรถขนส่งสาธารณะ และประเภทบริการจัดส่งตามอุปสงค์ พ.ศ. ... เพื่อดูแลโครงสร้างค่า GP และรายได้อื่นๆของแพลตฟอร์มรายใหญ่ให้เหมาะสม เป็นธรรม หลังจากพบว่า ตั้งแต่เดือน เม.ย.-ส.ค.69 แพลตฟอร์มขึ้นแล้ว 8 รอบ

โดยจะกำหนดให้ ก่อนขึ้นค่า GP ทุกครั้งต้องแจ้งโครงสร้างค่า GP ต่อสำนักงานฯ คาดว่า ประกาศจะมีเดือน ธ.ค.นี้ และจะเดินหน้าแก้ปัญหาสารพัดที่แพลตฟอร์มเอาเปรียบมานาน แต่ยังไม่มีใครแก้ไข

จากนี้ “คนตัวเล็ก” จะได้รับความเป็นธรรมทางการค้ามากขึ้น แต่ถ้าใครยังถูกเอาเปรียบ ต้อง “กล้า” ลุกขึ้นสู้ ร้องเรียน “สำนักงาน กขค.” อย่าปล่อยให้รายใหญ่ได้ประโยชน์ฝ่ายเดียว.

ฟันนี่เอส

คลิกอ่านคอลัมน์ “กระจก 8 หน้า” เพิ่มเติม