เคาะภาษีอีวีใหม่สกัดรถนำเข้า ผลิตในประเทศจ่ายต่ำ-นำเข้าไร้ลงทุนเจอโขกภาษีสูง

นายพรชัย ฐีระเวช อธิบดีกรมสรรพสามิต เปิดเผยว่า การประชุมคณะกรรมการนโยบายยานยนต์ไฟฟ้าแห่งชาติ (บอร์ด EV) นัดแรกของคณะกรรมการชุดใหม่ ซึ่งมีนายเอกนิติ นิติทัณฑ์ประภาศ รองนายกรัฐมนตรีและรมว.คลัง เป็นประธาน ได้เห็นชอบหลักการในการปรับโครงสร้างภาษีสรรพสามิตรถยนต์ไฟฟ้า เพื่อเป็นกลไกขับเคลื่อนการเปลี่ยนผ่านอุตสาหกรรมยานยนต์และชิ้นส่วนของไทยสู่การเป็นฐานการผลิตระดับโลก โดยพบว่าแม้การใช้งานรถยนต์ไฟฟ้าจะเพิ่มสูงขึ้น แต่สัดส่วนที่วิ่งบนท้องถนนส่วนใหญ่กลับมาจากการนำเข้าที่สูงมาก ดังนั้น เพื่อรักษาตำแหน่ง Detroit of Asia และเพิ่มศักยภาพทักษะแรงงานไทยให้สอดรับกับเทคโนโลยีแห่งอนาคต กรมสรรพสามิตจึงได้นำเสนอมาตรการภาษีแบบ 3 อัตรา ประกอบด้วย อัตราต่ำสุดสำหรับค่ายรถที่ผลิตและใช้ชิ้นส่วนในไทยอย่างเป็นรูปธรรม อัตราปานกลางสำหรับผู้นำเข้าเพื่อทดลองตลาดแต่มีแผนการตั้งโรงงานรองรับ และอัตราสูงสุดสำหรับผู้นำเข้าเพียงอย่างเดียวโดยไม่มีแผนการลงทุนในไทย มีวัตถุประสงค์หลัก 3 ประการ คือ 1. การนำเข้าเพื่อดึงดูดการลงทุนระยะยาว ลดการนำเข้าเพื่อเชิงพาณิชย์เพียงอย่างเดียว 2. การผลักดันให้ไทยเป็นศูนย์กลางการผลิตและส่งออกยานยนต์ โดยเฉพาะตลาดรถยนต์พวงมาลัยขวา 3. การเพิ่มมูลค่าการใช้ชิ้นส่วนภายในประเทศ

“สิ่งที่จะทำเร็วที่สุดคือการบังคับใช้อัตราภาษีสูงสุดก่อน เพราะเห็นชัดเจนว่าอัตราการนำเข้ามีจำนวนสูงมาก ต้องการหยุดในส่วนนี้ ที่ไม่ได้มีผลต่อการเพิ่มกำลังการผลิตในประเทศ โดยจะเร่งทำรายละเอียดตัวเลขภาษีเพื่อนำเสนอเข้าสู่ที่ประชุมคณะรัฐมนตรี ภายในเดือนก.ย.นี้ คาดว่าอัตราใหม่สำหรับกลุ่มที่มุ่งนำเข้าเพียงอย่างเดียวจะต้องปรับให้สูงกว่าฐานภาษีนำเข้าเดิมที่ระดับ 10%”

ด้านนายนฤตม์ เทอดสถีรศักดิ์ เลขาธิการสำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมการลงทุน (บีโอไอ) กล่าวเพิ่มเติมว่า นอกจากวัตถุประสงค์หลัก 3 ข้อข้างต้นแล้ว โครงสร้างภาษีใหม่ภายใต้แนวคิดปรับภาษีตามการสร้างประโยชน์ประเทศ มีหลักการสำคัญเพิ่มเติมอีก 2 ข้อ ได้แก่ 4. การสร้างการแข่งขันที่เป็นธรรม ระหว่างรถยนต์ที่ผลิตในประเทศและรถยนต์นำเข้า และ 5. การพัฒนาผู้ผลิตชิ้นส่วนในประเทศ เพื่อสร้างความเข้มแข็งให้กับห่วงโซ่อุปทานยานยนต์ไทย ภายใต้โครงสร้างภาษีใหม่นี้ จะกำหนดอัตราให้แตกต่างกันตามระดับการลงทุนและการสร้างมูลค่าเพิ่ม แบ่งเป็น 4 รูปแบบหลัก คือ 1. รถนำเข้าโดยผู้นำเข้าไม่มีโรงงานในไทยจะมีอัตราภาษีที่สูงขึ้น 2. รถนำเข้าโดยผู้ผลิตที่มีโรงงานในไทยแล้วเพื่อทดลองตลาด จะกำหนดโควตานำเข้าโดยพิจารณาความเชื่อมโยงกับมูลค่าทางเศรษฐกิจที่สร้างในไทย 3. รถผลิตในประเทศที่ใช้ชิ้นส่วนปานกลาง แต่ยังมีศักยภาพพัฒนาในอนาคต เช่น กลุ่มรถพรีเมียม 4. รถผลิตในประเทศที่สามารถใช้ชิ้นส่วนระดับสูง โดยเฉพาะชิ้นส่วนอิเล็กทรอนิกส์สำคัญ

“รัฐบาลให้ความสำคัญกับการสนับสนุนค่ายรถยนต์ดั้งเดิม ให้สามารถเปลี่ยนผ่านเทคโนโลยีไปสู่ยานยนต์สมัยใหม่ได้อย่างมั่นคง ซึ่งได้รับการตอบสนองเป็นอย่างดีจากกลุ่มผู้ผลิตรถยนต์สัญชาติญี่ปุ่นที่มีฐานการผลิตในไทย ได้แก่ มิตซูบิชิ ฮอนด้า มาสด้า และอีซูซุ โดยทั้ง 4 ค่ายได้ประกาศแผนการลงทุนร่วมกันมูลค่ากว่า 50,000 ล้านบาท ต่อเนื่องไปจนถึงปี 2572-2573 เพื่อพัฒนารถยนต์รุ่นใหม่ ปรับปรุงสายการผลิตด้วยระบบอัตโนมัติ และรองรับเทคโนโลยี HEV, MHEV ตลอดจนยานยนต์ไฟฟ้ารูปแบบต่างๆ”    

สำหรับการลงทุนในอุตสาหกรรมยานยนต์ไฟฟ้า ล่าสุดบีโอไอให้การส่งเสริมไปแล้ว 189 โครงการ มูลค่าเงินลงทุนสูงถึง 151,372 ล้านบาท ในช่วง 7 เดือนแรกของปี 2569 ที่พุ่งสูงถึง 126,950 คัน เพิ่มขึ้น 88% ส่งผลให้ยอดรวมรถยนต์กลุ่ม xEV ทั้งแบบ BEV, HEV และ PHEV ครองสัดส่วนถึง 55% ของยอดจดทะเบียนรถยนต์ใหม่ทั้งหมด ส่วนความพร้อมด้านโครงสร้างพื้นฐาน โครงข่ายสถานีชาร์จมีแผนติดตั้ง 23,135 หัวจ่าย ซึ่งเป็นหัวจ่ายแบบชาร์จเร็ว (Quick Charge) ถึง 10,249 หัวจ่าย หรือคิดเป็น 85% ของเป้าหมายปี 2573 แล้ว     

นอกจากนี้ ที่ประชุมได้แต่งตั้งคณะอนุกรรมการ 2 ชุด นำโดยรมว.อุตสาหกรรม เพื่อดูแลห่วงโซ่การผลิตยานยนต์และแบตเตอรี่ และ รมว.พลังงาน เพื่อดูแลด้านโครงข่ายสถานีชาร์จให้ครอบคลุม อีกทั้งยังมอบหมายให้กระทรวงการคลังเร่งศึกษามาตรการส่งเสริมรถยนต์เชิงพาณิชย์ไฟฟ้าและรถจักรยานยนต์ไฟฟ้า เพื่อผลักดันให้ระบบนิเวศยานยนต์ไทยสมบูรณ์แบบที่สุดในภูมิภาคอาเซียน