เม็ดพลาสติก ราคาพุ่งสายฟ้าแลบทั้งระบบ ของขาดโรงงานป่วนหนัก

นายวิเชียร เล็กวิจิตรธาดา นายกสมาคมอุตสาหกรรมพลาสติกไทย เปิดเผยว่า ล่าสุดราคาเม็ดพลาสติกประเภทโพลีเอทิลีน (PE) ปรับตัวเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็วจากระดับ 30–36 บาทต่อกิโลกรัม ขยับขึ้นมาอยู่ที่ 52–60 บาทต่อกิโลกรัม ภายในระยะเวลาเพียง 2 สัปดาห์ ถือเป็นการปรับขึ้นในอัตราที่ “ผิดปกติ” เมื่อเทียบกับในอดีตซึ่งต้องใช้เวลาหลายเดือนกว่าราคาจะเพิ่มขึ้นในระดับเดียวกัน

ขณะเดียวกัน ปริมาณวัตถุดิบในตลาดปรับลดลงเหลือเพียง 40–50% ของภาวะปกติ จากปัญหาการผลิตในอุตสาหกรรมต้นน้ำที่ได้รับผลกระทบจากความขัดแย้งในตะวันออกกลาง ทั้งการโจมตีโครงสร้างพื้นฐานด้านก๊าซธรรมชาติเหลว (LNG) ความเสียหายของแหล่งผลิตในภูมิภาค รวมถึงอุปสรรคด้านการขนส่งผ่านช่องแคบฮอร์มุช ส่งผลให้ห่วงโซ่อุปทานวัตถุดิบปิโตรเคมีทั่วโลกสะดุดอย่างรุนแรง

อุตสาหกรรมบรรจุภัณฑ์เป็นกลุ่มแรกที่ได้รับผลกระทบจากวิกฤตเม็ดพลาสติกตึงตัว โดยเฉพาะผู้ประกอบการที่ใช้เม็ดพลาสติกเกรดทั่วไป (Commodity Grade) ซึ่งเริ่มเผชิญภาวะขาดแคลนอย่างต่อเนื่อง หลังผู้ผลิตต้นน้ำหันไปจัดสรรกำลังการผลิตให้กับเม็ดพลาสติกเกรดพิเศษที่ให้มาร์จิ้นสูงกว่า ท่ามกลางข้อจำกัดด้านวัตถุดิบจากตลาดโลก

นอกจากนี้ วัตถุดิบที่เกี่ยวเนื่องในอุตสาหกรรมต่อเนื่อง เช่น สารทำละลายสำหรับงานพิมพ์บรรจุภัณฑ์ เริ่มมีสัญญาณปรับขึ้นราคาและตึงตัวตามไปด้วย สะท้อนแรงกดดันที่กำลังลามจากต้นน้ำสู่ปลายน้ำอย่างรวดเร็ว

สำหรับกรณีที่กระทรวงพาณิชย์อยู่ระหว่างพิจารณาแนวทางเสนอให้เม็ดพลาสติกถูกบรรจุเป็นสินค้าควบคุม ซึ่งอาจกำหนดให้ผู้ประกอบการต้องขออนุญาตก่อนปรับขึ้นราคานั้น ภาคเอกชนยังมีข้อกังวลต่อแนวทางการบังคับใช้ เนื่องจากเม็ดพลาสติกมีความหลากหลายหลายร้อยเกรด และราคาผันผวนตามตลาดโลกในระยะสั้น ใกล้เคียงกับราคาน้ำมันที่เปลี่ยนแปลงวันต่อวัน ทำให้การกำหนดราคากลางหรือกลไกควบคุมราคาเป็นเรื่องที่ซับซ้อนและทำได้ยากในทางปฏิบัติ

ทั้งนี้ สมาคมอุตสาหกรรมพลาสติกไทยประเมินว่า วิกฤตรอบนี้มีความซับซ้อนและรุนแรงกว่าหลายครั้งที่ผ่านมา เนื่องจากเป็นภาวะ “ต้นทุนพุ่งพร้อมสินค้าขาด” ซึ่งจะส่งผลเป็นลูกโซ่ไปยังอุตสาหกรรมต่อเนื่องในวงกว้าง และมีแนวโน้มส่งผ่านแรงกดดันไปยังราคาสินค้าอุปโภคบริโภค หากสถานการณ์ยืดเยื้อเกินไตรมาส 2 ปีนี้

นายวิเชียรกล่าวว่า จังหวะการฟื้นตัวของห่วงโซ่อุปทานยังขึ้นอยู่กับสถานการณ์การขนส่งวัตถุดิบผ่านช่องแคบฮอร์มุชเป็นสำคัญ หากเส้นทางเดินเรือสามารถกลับสู่ภาวะปกติได้เมื่อใด จึงจะถือเป็นจุดเริ่มต้นของการนับหนึ่งการคลี่คลายปัญหาในห่วงโซ่อุปทานเม็ดพลาสติกโลกเมื่อนั้น