ทิศทางและแนวคิดยกระดับเศรษฐกิจท้องถิ่น

ธนันธร มหาพรประจักษ์ ธนาคารแห่งประเทศไทย

ในช่วงที่ผ่านมา สำนักงานภาคทั้ง 3 แห่งของแบงก์ชาติ ทั้งภาคเหนือ ภาคใต้ และภาคอีสานได้จัดงานสัมมนาวิชาการประจำปี โดยมีเป้าหมายให้ภาคธุรกิจและประชาชนในพื้นที่ได้รับทราบทิศทางเศรษฐกิจการเงิน นโยบายต่างๆ ของแบงก์ชาติ รวมถึงประมาณการเศรษฐกิจของแต่ละภาคในอีก 2 ปีข้างหน้า บางขุนพรหมชวนคิดในวันนี้จึงขอสรุปประเด็นที่น่าสนใจให้กับท่านผู้อ่านค่ะ

ทิศทางเศรษฐกิจการเงินในภาพรวมของประเทศปีนี้ ผู้ว่าแบงก์ชาติให้มุมมองว่า เศรษฐกิจไทยฟื้นตัวต่อเนื่อง ตามการจับจ่ายใช้สอยในประเทศ และภาคการท่องเที่ยว ที่เป็นแรงขับเคลื่อนเศรษฐกิจสำคัญ แม้การผลิตและการส่งออกสินค้าจะฟื้นตัวได้ช้ากว่าคาดจากเศรษฐกิจโลกที่ชะลอตัวโดยเฉพาะเศรษฐกิจจีนจะชะลอลง ขณะที่จำนวนนักท่องเที่ยวต่างชาติในภาพรวมยังเพิ่มขึ้นตามคาด แม้นักท่องเที่ยวจีนจะฟื้นตัวช้า อย่างไรก็ดี ภาพการฟื้นตัวของเศรษฐกิจในแต่ละภูมิภาคแตกต่างกัน สำหรับเศรษฐกิจภาคเหนือทยอยฟื้นตัว แต่ช้ากว่าภาพรวมประเทศ เพราะขับเคลื่อนด้วยภาคเกษตรค่อนข้างมาก และมีสัดส่วนแรงงานในภาคเกษตรสูงอีกทั้งเป็นแรงงานสูงอายุ ภาคการผลิตยังมีบทบาทน้อยเมื่อเทียบกับภาพรวมประเทศ

อีกทั้งในระยะต่อไปจะมีความท้าทายจากผลกระทบของภาวะภัยแล้ง สำหรับเศรษฐกิจภาคใต้ทยอยฟื้นตัวจากแรงขับเคลื่อนในภาคการท่องเที่ยว แม้จำนวนนักท่องเที่ยวปีนี้จะเพิ่มขึ้น แต่เม็ดเงินที่ใช้จ่ายน้อยกว่าที่คาดไว้เล็กน้อย นอกจากนี้ การชะลอลงของเศรษฐกิจจีนที่เป็นคู่ค้าสำคัญของภาคใต้ เช่น การส่งออกยาง จะส่งผลให้การผลิตของภาคใต้หดตัวในปีนี้ ส่วนเศรษฐกิจอีสานฟื้นตัวช้ากว่าทุกภาค เพราะได้รับผลดีจากภาคการท่องเที่ยวไม่มาก ขณะที่อีสานเชื่อมโยงกับภาคเกษตรและอุตสาหกรรมที่เกี่ยวเนื่องกับภาคเกษตรมากที่สุดกว่า 1 ใน 3 ของขนาดเศรษฐกิจ ซึ่งมีปัจจัยกดดันจากภัยแล้งและเอลนีโญต่อไป

ในงานสัมมนาวิชาการของภาคเหนือและใต้ได้จัดเสวนาเปิดแนวคิดการยกระดับธุรกิจท้องถิ่น ให้คนในพื้นที่ได้เห็นโอกาสทำธุรกิจในภูมิภาคควบคู่กับการสร้างความกินดีอยู่ดีให้กับภูมิภาคเพื่อการเติบโตอย่างยั่งยืน โดยการเสวนาสะท้อนให้เห็นถึง ความสำคัญของคนรุ่นใหม่ที่เป็นพลังในการขับเคลื่อนเศรษฐกิจ คนรุ่นใหม่ไม่ได้จำกัดอยู่ที่อายุ แต่เป็นคนคิดใหม่ที่ใช้ความคิดสร้างสรรค์มาต่อยอดและเพิ่มมูลค่า เพื่อพัฒนาท้องถิ่นให้เปลี่ยนแปลงไปในทางที่ดีขึ้น การพัฒนาเมืองและชุมชนต้องอาศัยคนในพื้นที่ในการขับเคลื่อนเพราะเข้าใจศักยภาพและบริบทที่แตกต่างกันของภูมิภาคได้ดีที่สุด ต้องทำให้ท้องถิ่นเติบโตไปพร้อมกันผ่านการสร้างงาน สร้างรายได้และคำนึงถึงสิ่งแวดล้อม รวมถึงสนับสนุนให้คนรุ่นใหม่กลับมาสร้างความเจริญที่บ้านเกิด

นอกจากนี้ ต้องอาศัยการมีส่วนร่วมจากทุกฝ่าย ทั้งคนในพื้นที่ที่เชื่อมั่นและอยากพัฒนาพื้นที่ ภาคเอกชนที่เปิดโอกาสและพร้อมสนับสนุน และภาครัฐที่ช่วยอำนวยความสะดวกให้ภาคส่วนที่เกี่ยวข้องสามารถแสดงศักยภาพได้อย่างเต็มที่ สำหรับภาคอีสานได้จัดเสวนาขับเคลื่อนภาคเกษตรอีสานให้เปลี่ยนผ่านสู่ความยั่งยืน เนื่องจากภาคเกษตรเผชิญปัญหาแรงงานสูงอายุ ทำให้ผลิตภาพลดลง และหากไม่ปรับตัวอาจสูญเสียความสามารถในการแข่งขัน ดังนั้น เพื่อให้เกษตรกรปรับตัวจำเป็นต้องทำให้เกษตรกรเห็นผลดีของการปรับเปลี่ยนวิธีการผลิตและมีแรงจูงใจช่วยลดความเสี่ยง เช่น การประกันความเสียหายพืชผล โดยจำเป็นต้องปรับตัวทั้งเกษตรกร ภาครัฐ และเอกชน

นอกจากนี้ ด้วยปัจจัยของเศรษฐกิจภาคที่อาจแตกต่างจากภาพรวมประเทศ ทำให้ทิศทางเศรษฐกิจประเทศอาจไม่สะท้อนทิศทางเศรษฐกิจภูมิภาคเสมอไป แบงก์ชาติจึงได้นำเสนอประมาณการเศรษฐกิจภูมิภาค (Gross Regional Production: GRP) ที่แนวโน้มเศรษฐกิจเชิงพื้นที่เพื่อให้ธุรกิจและประชาชนสามารถใช้ประโยชน์ได้ค่ะ.