กนอ.ชูโมเดลเมืองอัจฉริยะ ยึดต้นแบบญี่ปุ่นรุกตั้งนิคมอุตสาหกรรมยุคใหม่

“กนอ.” นำทัพสื่อมวลชนลุยญี่ปุ่น ตามไปดูต้นแบบเมืองอุตสาหกรรมแนวดิ่ง, นิคมอุตสาหกรรมอัจฉริยะ, เมืองประหยัดพลังงาน มาปรับแผนรองรับการจัดตั้ง นิคมอุตสาหกรรมยุคใหม่ในประเทศไทย ตอบโจทย์นักลงทุนยุคใหม่ ที่ต้องการพื้นที่ไม่มากนัก สำหรับผลิตผลิตภัณฑ์ด้วยเทคโนโลยีขั้นสูง

นายวีริศ อัมระปาล ผู้ว่าการ การนิคมอุตสาหกรรมแห่งประเทศไทย (กนอ.) เปิดเผยว่า การลงทุนโดยตรงจากต่างประเทศ (FDI) ถือเป็นเม็ดเงินสำคัญส่วนหนึ่งของการขับเคลื่อนระบบเศรษฐกิจไทย เพื่อสร้างงาน สร้างรายได้ให้กับประเทศ ดังนั้น เครื่องมือหลักที่จะดึงดูดการลงทุน จึงไม่ใช่เพียงการให้สิทธิประโยชน์ ด้านการลงทุนจากสำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมการลงทุน (บีโอไอ) หากแต่ยังมีองค์ประกอบอื่นๆ และหนึ่งในกลไกสำคัญคือพื้นที่การลงทุน, ระบบสาธารณูปโภค ที่พร้อมรองรับการลงทุน โดยเฉพาะการจัดเตรียมนิคมอุตสาหกรรมให้ได้มาตรฐาน

กนอ.พร้อมตอบโจทย์ของนักลงทุน

ดังนั้น กนอ.จึงได้กำหนดยุทธศาสตร์ เพื่อจัดระเบียบและแผนการกำกับ ดูแลนิคมอุตสาหกรรมทั่วประเทศ โดยได้มีแนวคิดการพัฒนาพื้นที่ อุตสาหกรรมแนวดิ่ง (Vertical Industrial Area) เพื่อเป็นทางเลือกให้แก่ผู้ประกอบการและให้สามารถตอบโจทย์วิถีชีวิตของผู้ประกอบการยุคใหม่ที่สอดคล้องกับการจัดตั้งนิคมอุตสาห กรรมในเขตเมือง ที่มีความ ต้องการใช้พื้นที่อำนวยความสะดวก และระบบคมนาคมที่สะดวกทันสมัย

โจทย์ของผู้ประกอบ การยุคใหม่คือ ต้องการพื้นที่ลงทุนตั้งกิจการจำนวนไม่กี่ไร่ต่อโครงการ เพื่อผลิตผลิตภัณฑ์ด้วยเทคโนโลยีขั้นสูง รวมไปถึงการพัฒนานิคมอุตสาหกรรมสมาร์ท ปาร์ค (Smart Park) ที่จังหวัดระยอง ให้เป็นต้นแบบของนิคมอุตสาหกรรม อัจฉริยะเชิงนิเวศ ที่มีการปล่อยก๊าซคาร์บอนได ออกไซด์เท่ากับศูนย์ ด้วยการใช้นวัตกรรมสมัยใหม่ในการดำเนินการทั้งหมด

ลุยญี่ปุ่นส่องต้นแบบเมืองอัจฉริยะ

ล่าสุด เมื่อวันที่ 25-27 ส.ค.ที่ผ่านมา กนอ. ได้นำคณะสื่อมวลชนเดินทางไปศึกษาดูงาน ที่ Haneda Innovation (HI) City ที่เมืองโอตะ ประเทศญี่ปุ่น ที่เป็นโครงการเมืองอัจฉริยะ (Smart City) ตามนโยบายยุทธศาสตร์แห่งชาติเขตเศรษฐกิจพิเศษ (The National Strategic Special Zones) ของญี่ปุ่น

“เมืองอัจฉริยะแห่งนี้มีที่ตั้งอยู่ที่เขตโอตะ กรุงโตเกียว ที่ก่อนหน้านี้เขตอุตสาหกรรมในโอตะ มีผู้ประกอบการส่วนใหญ่เป็นประเภทแปรรูปโลหะ และเครื่องจักรในยุคเฟื่องฟู ที่มีมากถึง 9,000 แห่ง แต่ต่อมาได้ลดลงไป”

เนื่องจากเกิดภาวะถดถอยของอุตสาหกรรมเลเซอร์ ที่เป็นผู้ผลิตส่วนใหญ่ในพื้นที่นี้ ทำให้ 9 บริษัทหันมาร่วมมือในการพัฒนา HI City ขึ้นโดยการนำความเชี่ยวชาญด้านเทคโนโลยีที่โดดเด่นของแต่ละรายมาร่วมมือกันเพื่อสร้างสภาพแวดล้อมที่เหมาะสมสำหรับการลงทุน ที่มุ่งสู่อุตสาหกรรมยุคใหม่ ที่ปลอดมลพิษ ตอบโจทย์สิ่งแวดล้อม

ทั้งนี้ การพัฒนาผ่านการส่งเสริม ความร่วมมือระหว่างภาครัฐ ท้องถิ่น และเอกชน ดังกล่าว ทำให้พื้นที่แห่งนี้กลายเป็นแหล่งรวบรวมศูนย์วิจัยและทดลองเทคโนโลยีใหม่ๆ ด้านการเดินทางและขนส่งอัจฉริยะ เทคโนโลยีหุ่นยนต์อัจฉริยะ เทคโนโลยีทางการแพทย์ และสถานีไฮโดรเจน และยังมีร้านค้า โรงแรม อาคารสำนักงาน ศูนย์จัดการประชุมและการแสดงที่ผสมผสานศิลปวัฒนธรรมญี่ปุ่น เพื่อให้ผู้มาเยี่ยมชมเข้าใจถึงเทคโนโลยีและวัฒนธรรมญี่ปุ่น ซึ่งโครงการจะสมบูรณ์ตามแผนที่วางไว้ในปีหน้า

ชูแผนอาคารประหยัดพลังงาน

นอกจากนี้ คณะสื่อมวลชนยังได้ไปศึกษาดูงาน โครงการพัฒนาเมืองของเมืองโยโกฮามา (Yokohama) ที่มีการวางแผนการพัฒนาเมืองใหม่ผ่าน 6 โครงการหลักๆ โดยเฉพาะหนึ่งใน 6 โครงการคือ Minato Mirai 21 (New City) ซึ่งมีพื้นที่ 168 เฮกเตอร์ผ่านการถมทะเล และใช้ระยะเวลาการพัฒนา ปัจจุบันดำเนินมา 40 ปี

“พื้นที่แห่งนี้ได้มีการสร้างแลนด์มาร์กผ่านอาคารที่ทันสมัย จัดวางเรียงตึกให้ดูสวยงาม และยังคงโกดังสินค้าที่เป็นแบบดั้งเดิมเอาไว้จากพื้นที่เดิมเป็นอู่ต่อเรือ จนได้รับการยอมรับให้เป็นเมืองท่องเที่ยวแห่งใหม่ของญี่ปุ่นและดึงดูดการเข้ามาเยี่ยมชมจากคนทั่วโลก”

ที่สำคัญ เมืองแห่งนี้ได้มีบริษัทยักษ์ใหญ่ มาตั้งกิจการรวมกันกว่า 1,800 แห่ง เพราะสามารถตอบโจทย์เมืองแห่งการพัฒนาระบบพลังงาน สู่การเติบโตอย่างชาญฉลาด หรือ Yokohama Smart City Program (YSCP) ที่ให้ความสำคัญต่อการใช้พลังงานใน 3 ส่วน ได้แก่ ที่อยู่อาศัย อุตสาหกรรม และการคมนาคมขนส่ง โดยเฉพาะ โครงการ minato mirai 21 ได้คำนึงถึงการลดคาร์บอนไดออกไซด์ ด้วยการสร้างระบบ casbee ที่กำหนดให้ผู้สร้างตึกและอาคารต่างๆยึดตามแบบที่กำหนดไว้

“ความโดดเด่นของโครงการดังกล่าว คือ การพัฒนาระบบการผลิตพลังงานทั้งระบบเครื่องปรับอากาศ, ไฟฟ้า ฯลฯ ที่ป้อนอาคารเป็นของตนเอง คือ Central Energy Plant ที่ป้อนอาคารต่างๆในพื้นที่รวม 67 แห่ง ที่ช่วยประหยัดพลังงานได้ 15% จากปกติ”

ต่อยอดปรับโฉมนิคมฯรับอนาคต

ขณะเดียวกัน การดูงานในส่วนของ HI City เป็นจุดสำคัญที่ กนอ.จะได้นวัตกรรมจาก HI City มาพัฒนานิคมฯแนวใหม่ ที่ กนอ.จะสร้างขึ้น เช่น นิคมสมาร์ท ปาร์ค ที่จะนำทั้งระบบเอไอ หุ่นยนต์ ฯลฯ มาใช้ ซึ่งขณะนี้ กนอ.นำระบบ Digital Twins มาทดลองใช้แล้วที่นิคมอุตสาหกรรมสมุทรสาคร โดยจะมีการเก็บพิกัดของสิ่งก่อสร้างต่างๆ เพื่อให้ผู้บริหารจะดูได้ว่าเกิดเหตุการณ์อะไรขึ้นตลอด 24 ชั่วโมง เพื่อให้สามารถบริหารจัดการอย่างมีประสิทธิภาพ และในส่วนของโยโกฮามา สมาร์ทซิตี้ ที่มีรูปแบบจัดการพลังงาน ซึ่งก่อนหน้านี้เป็นเมืองที่มีขนาดไม่ใหญ่มากนัก แต่เป็นเมืองอุตสาหกรรม ก็มีปัญหาสิ่งแวดล้อม ต่อมาได้พัฒนาเมืองรูปแบบใหม่โดยใช้ระบบบริหารจัดการ และนวัตกรรมสมัยใหม่ กนอ.ก็จะนำไปเป็นต้นแบบ เพื่อไปประยุกต์ใช้กับนิคมอุตสาหกรรมแนวใหม่ของกนอ. เพื่อให้เกิดการพัฒนา และทำให้เมือง ชุมชน และอุตสาหกรรมอยู่ร่วมกันได้.