ความ Authentic คือทุนใหม่ในยุค AI จากตลาดชุมชนเชียงใหม่ พาซอฟต์พาวเวอร์ไทยสู่เวทีโลก

ในวันที่พิมพ์คำสั่งเพียงไม่กี่บรรทัด AI ก็สร้างภาพสถานที่ท่องเที่ยวให้สวยงาม หรือออกแบบสินค้าหน้าตาแปลกใหม่ได้ในเวลาไม่นาน แล้วอะไรทำให้คนยังอยากเดินทางไปสัมผัสสถานที่หนึ่งด้วยตัวเอง ?

คำตอบอาจอยู่ที่การได้พูดคุยกับคนทำงานฝีมือ ลองย้อมผ้าด้วยมือตัวเอง หรือได้รับการต้อนรับจนรู้สึกว่า สถานที่ที่เพิ่งมาเยือนเป็นครั้งแรกมีความอบอุ่นเหมือนบ้าน

ประสบการณ์เหล่านี้คือสิ่งที่ Bamboo Family Market ตลาดชุมชนเล็กๆ ในเชียงใหม่ กำลังเปลี่ยนให้เป็นทั้งจุดขายและโอกาสสร้างรายได้ให้คนในพื้นที่

จากจุดเริ่มต้นที่มีช่างฝีมือเพียง 6 คน และเติบโตโดยไม่เคยรับเงินลงทุนจากภายนอก ตลาดแห่งนี้พา รุ้ง ปรางทอง เตียงเกตุ (Prangthong Tiengkate) ไปยืนบนเวที The Bicester Collection Unlock Her Future Prize 2026 ที่เซี่ยงไฮ้ ในฐานะหนึ่งใน 12 ผู้เข้ารอบสุดท้าย และได้รับ Special Recognition จากคณะกรรมการ ท่ามกลางธุรกิจที่นำ AI มาใช้คัดกรองมะเร็งหรือเชื่อมเงินทุนกับโครงการเพื่อสังคม ตลาดจากประเทศไทยได้รับการยอมรับจากแนวทางสร้างโอกาสให้คนในชุมชนผ่านงานฝีมือและวัฒนธรรมท้องถิ่น

Thairath Money มีโอกาสพูดคุยกับปรางทองระหว่างการเข้าร่วมกิจกรรมของโครงการที่จีน เพื่อทำความเข้าใจว่า ตลาดเล็กๆ แห่งนี้กำลังเปลี่ยน “ความแท้จริง” (Authentic) ให้เป็นทุนทางธุรกิจอย่างไร และเรื่องราวของเธอบอกอะไรเกี่ยวกับโอกาสของซอฟต์พาวเวอร์ไทย

เวทีที่มองหาธุรกิจสร้างการเปลี่ยนแปลง

Unlock Her Future Prize เป็นโครงการภายใต้ DO GOOD ของ The Bicester Collection กลุ่มจุดหมายปลายทางด้านช้อปปิ้งและการท่องเที่ยวที่มี Village ในยุโรป จีน และสหรัฐฯ โดยมุ่งสนับสนุนผู้ประกอบการหญิงที่ใช้ธุรกิจแก้ปัญหาสังคม วัฒนธรรม หรือสิ่งแวดล้อม

โครงการนี้เปิดตัวในปี 2022 และเปลี่ยนภูมิภาคที่เปิดรับผู้สมัครในแต่ละปี เพื่อเข้าถึงผู้ประกอบการที่เผชิญข้อจำกัดแตกต่างกัน ทั้งด้านเงินทุน ความรู้ และเครือข่ายธุรกิจ

ปี 2026 เป็นครั้งแรกของ East & Southeast Asia Edition โดยมี Ashoka เป็นพันธมิตรด้านผลกระทบทางสังคม และ NYU Shanghai เป็นพันธมิตรด้านวิชาการ การสนับสนุนจึงครอบคลุมทั้งเงินทุน การพัฒนาธุรกิจ และการเข้าถึงที่ปรึกษา

เมื่อมองจากธุรกิจที่เข้ารอบ จะเห็นว่าโอกาสสร้างการเปลี่ยนแปลงมีได้หลายรูปแบบ ตั้งแต่ HerLens จากอินโดนีเซียที่ใช้ AI ช่วยบุคลากรในชุมชนคัดกรองมะเร็งปากมดลูก ไปจนถึง 38Fixers จากจีนที่ฝึกผู้หญิงให้เป็นช่างซ่อมบ้านมืออาชีพ และ Moms Village Asia จากมาเลเซียที่ช่วยผู้หญิงผู้รอดพ้นจากความรุนแรงในครอบครัวสร้างรายได้จากงานฝีมือ

ส่วน Bamboo Family Market จากประเทศไทยนำเสนออีกแนวทางหนึ่ง คือการสร้างพื้นที่ให้คนที่มีทักษะและความตั้งใจ ได้เริ่มต้นธุรกิจจากสิ่งที่ตัวเองทำเป็น

การได้รับ Special Recognition ร่วมกับ Giboo แพลตฟอร์มจากเกาหลีใต้ที่ใช้ AI เชื่อมผู้ให้ทุนกับโครงการเพื่อสังคม สะท้อนได้ว่า ธุรกิจที่ได้รับการยอมรับบนเวทีนี้มีทั้งนวัตกรรมทางเทคโนโลยีและวิธีสร้างโอกาสจากทรัพยากรที่ชุมชนมีอยู่

Bamboo Family Market ตลาดที่ช่วยให้คนเริ่มต้นธุรกิจ

ปรางทองเล่าว่า Bamboo Family Market ถูกออกแบบให้เป็นพื้นที่สำหรับคนที่มีไอเดียและความชอบ แต่ยังไม่มีแบรนด์ชัดเจน หรือยังไม่พร้อมเข้าสู่ห้างสรรพสินค้าและตลาดขนาดใหญ่

การคัดเลือกผู้ค้าจึงให้น้ำหนักกับความตั้งใจจริง เปิดโอกาสให้คนได้ทดลองขายสินค้า เรียนรู้จากลูกค้า และค่อยๆ พัฒนาธุรกิจของตัวเอง

เบื้องหลังคือการดูแลกันแบบครอบครัว มีคุณแม่และคุณป้าช่วยจัดการเรื่องต่างๆ ขณะที่ผู้ค้าก็นำความสามารถมาร่วมสร้างบรรยากาศ เช่น เล่นดนตรีหรือร้องเพลง ทำให้ตลาดมีชีวิตจากการมีส่วนร่วมของคนที่อยู่ในพื้นที่

จากช่างฝีมือเริ่มต้น 6 คน ปรางทองระบุว่า ปัจจุบันตลาดเติบโตจนมีร้านค้ามากกว่า 80 ร้าน สร้างโอกาสให้ผู้หญิงมากกว่า 60 คน และมีผู้มาเยือนมากกว่า 200 คนต่อวัน แม้เปิดเฉพาะวันเสาร์และวันอาทิตย์

ในมุมธุรกิจ ตลาดมีรายได้หลัก 3 ทาง ได้แก่ ค่าเช่าพื้นที่ การจัดเวิร์กช็อป และการรับจัดอีเวนต์

โครงสร้างนี้ทำให้พื้นที่เดียวสามารถรองรับกิจกรรมได้หลายรูปแบบ ทั้งการซื้อสินค้า การเรียนรู้งานฝีมือ และการรวมตัวขององค์กรหรือชุมชน ขณะเดียวกัน ผู้ค้าก็มีโอกาสหารายได้เพิ่มเติมจากทักษะที่ตัวเองมี

อย่างไรก็ตาม การเติบโตยังติดข้อจำกัดด้านโครงสร้างพื้นฐาน โดยเฉพาะลานจอดรถ ทำให้ตลาดยังไม่พร้อมรองรับอีเวนต์ขนาดใหญ่ได้เต็มที่ ปัจจุบันพื้นที่จึงตอบโจทย์องค์กรพัฒนาเอกชนและกิจกรรมเพื่อชุมชนที่มองหาบรรยากาศเป็นธรรมชาติและเป็นกันเอง

เมื่อคนซื้ออยากรู้จักคนทำ ความ Authentic จึงมีมูลค่า

ปรางทองเล่าว่า ผู้มาเยือนตลาดส่วนใหญ่เป็นชาวต่างชาติ ทั้งนักท่องเที่ยวและผู้ที่พำนักอยู่ในเชียงใหม่ สิ่งที่คนกลุ่มนี้สนใจมีมากกว่าสินค้าที่วางขาย พวกเขาอยากรู้ว่าใครเป็นคนทำ ใช้วิธีอะไร และมีเรื่องราวอย่างไรอยู่เบื้องหลัง

บางคนอยากลองทำกระเป๋า บางคนอยากย้อมผ้าด้วยตัวเอง ความสนใจเหล่านี้จึงนำไปสู่การพัฒนาเวิร์กช็อป และเปิดบทบาทใหม่ให้พ่อค้าแม่ค้ากลายเป็นผู้ถ่ายทอดความรู้

งานฝีมือชิ้นหนึ่งจึงสร้างมูลค่าได้ทั้งจากการขายสินค้าและการสอนทักษะ ส่วนผู้มาเยือนก็ได้รับประสบการณ์ที่เชื่อมโยงกับคนและสถานที่โดยตรง

นี่คือจุดที่ความ Authentic หรือความแท้จริง เริ่มมีความหมายในทางธุรกิจ เพราะสิ่งที่ลูกค้าเลือกซื้อครอบคลุมถึงที่มาของสินค้า ความรู้ของคนทำ และเวลาที่ได้ใช้ร่วมกันระหว่างเรียนรู้

แม้ AI จะช่วยสร้างภาพ ออกแบบลวดลาย หรือเขียนเรื่องเล่าได้ แต่การเห็นช่างฝีมือลงมือทำจริง ได้ถามคำถาม และทดลองทำด้วยตัวเอง ยังเป็นประสบการณ์ที่สื่อดิจิทัลทดแทนได้ยาก ในมุมนี้ เทคโนโลยีอาจทำให้การสร้างภาพและเรื่องเล่าง่ายขึ้น ขณะเดียวกันก็ทำให้ธุรกิจต้องตอบให้ชัดขึ้นว่า เบื้องหลังภาพที่สื่อสารออกไปมีอะไรให้ผู้คนสัมผัสได้จริง

สำหรับ Bamboo Family Market คำตอบอยู่ที่คนทำงานฝีมือ ความสัมพันธ์ภายในตลาด และการต้อนรับที่ปรางทองอธิบายด้วยคำว่า “ความเป็นไทย” และ “ความเป็นครอบครัว” สิ่งเหล่านี้เปิดโอกาสให้ผู้มาเยือนจดจำไทยผ่านการมีส่วนร่วมกับวัฒนธรรม และทำให้รายได้จากความสนใจนั้นเชื่อมกลับมาถึงคนในชุมชน

ใช้เทคโนโลยีพาคนเข้าถึงประสบการณ์จริง

แม้ธุรกิจจะมีรากฐานจากงานฝีมือ ปรางทองก็มองเห็นโอกาสในการใช้เทคโนโลยี โดยให้ความสำคัญกับการเริ่มจากเหตุผลและเป้าหมายของธุรกิจ ก่อนเลือกเครื่องมือมาช่วยขยายผล โดยแผนที่เธอต้องการพัฒนาคือแพลตฟอร์มฝากขายออนไลน์ เพื่อให้สินค้าจากตลาดเข้าถึงลูกค้าในต่างประเทศ รวมถึงเวิร์กช็อปออนไลน์ขนาดสั้นที่จะเปิดโอกาสให้ผู้สนใจได้ทดลองเรียนรู้ และอาจต่อยอดเป็นการเดินทางมาเข้าร่วมกิจกรรมที่เชียงใหม่

ช่องทางออนไลน์จึงมีบทบาททั้งในการขายสินค้า การสร้างการรับรู้ และการเชื่อมความสนใจให้กลับมาสู่พื้นที่จริงสำหรับชุมชน แนวทางนี้อาจช่วยขยายโอกาสออกไปจากข้อจำกัดของตลาดที่เปิดเฉพาะสุดสัปดาห์ ขณะที่ผู้ซื้อซึ่งเคยมาเยือนก็มีช่องทางติดตามและอุดหนุนสินค้าต่อได้ แม้เดินทางกลับประเทศไปแล้ว

ธุรกิจโตอย่างไรให้ชุมชนเติบโตไปด้วย

ในระยะถัดไป ปรางทองต้องการทำการตลาดเพิ่ม ใช้เครือข่ายจากโครงการช่วยประชาสัมพันธ์เวิร์กช็อป และวางแผนขยายวันเปิดจากสัปดาห์ละ 2 วันเป็น 7 วัน หากมีเงินทุนเพิ่มเติม เธออยากปรับปรุงโครงสร้างพื้นฐาน เช่น ลานจอดรถและห้องน้ำ เพื่อรองรับผู้มาเยือนได้มากขึ้น รวมถึงทดลองนำตลาดไปจัดในรูปแบบป๊อปอัปที่ต่างประเทศ

แผนเหล่านี้ชี้ให้เห็นว่า แม้ความเป็นชุมชนและงานฝีมือจะเป็นทุนตั้งต้น แต่การเปลี่ยนให้เป็นธุรกิจที่เติบโตได้ยังต้องอาศัยเงินลงทุน การจัดการ และช่องทางเข้าถึงลูกค้า

โจทย์ต่อไปจึงอยู่ที่การขยายธุรกิจให้สอดคล้องกับความพร้อมของผู้ค้า ตั้งแต่เวลาในการผลิตสินค้า ความสามารถในการจัดเวิร์กช็อป ไปจนถึงการดูแลผู้มาเยือน เพื่อให้การเติบโตสร้างรายได้เพิ่มโดยยังรักษาคุณภาพของประสบการณ์ที่ทำให้คนอยากกลับมา เพราะหากความใกล้ชิดระหว่างคนทำกับคนซื้อคือจุดแข็งของตลาด ความสัมพันธ์นั้นก็เป็นสิ่งที่ต้องดูแลควบคู่กับการเพิ่มจำนวนลูกค้า

เรื่องราวของ Bamboo Family Market ทำให้เห็นว่า โอกาสของซอฟต์พาวเวอร์ไทยอาจเริ่มต้นได้จากช่างฝีมือเพียง 6 คน และพื้นที่เล็กๆ ที่เปิดโอกาสให้ผู้คนได้พบกัน ก่อนค่อยๆ พัฒนาเป็นสินค้า บริการ และประสบการณ์ที่สร้างรายได้ให้ชุมชน

ในยุคที่ AI ช่วยสร้างสิ่งต่างๆ ได้ง่ายขึ้น ความ Authentic จึงอาจมีมูลค่าเพิ่มขึ้นในฐานะสิ่งที่ผู้คนเดินทางมาสัมผัสและตรวจสอบได้ด้วยตัวเอง ซึ่งทุนนี้มีอยู่แล้วในหลายชุมชนของไทย แต่การต่อยอดให้เป็นโอกาสทางเศรษฐกิจต้องทำให้คนที่เป็นเจ้าของทักษะและวัฒนธรรมเข้าถึงตลาด และได้รับประโยชน์จากคุณค่าที่ตัวเองสร้างด้วย