เปิดทำเนียบ ทุนต่างชาติอายุเกิน 100 ปีในไทย จากยุครัชกาลที่ 5 สู่ธุรกิจที่เติบโตคู่เศรษฐกิจไทย

-ก|ก|ก+
LightDark
เปิดทำเนียบ ทุนต่างชาติอายุเกิน 100 ปีในไทย จากยุครัชกาลที่ 5 สู่ธุรกิจที่เติบโตคู่เศรษฐกิจไทย

Business

Business Strategy

กองบรรณาธิการ

กองบรรณาธิการ

Tag

เปิดทำเนียบ ทุนต่างชาติอายุเกิน 100 ปีในไทย จากยุครัชกาลที่ 5 สู่ธุรกิจที่เติบโตคู่เศรษฐกิจไทย

Date Time: 22 พ.ย. 2569 10:09 น.

Video

Azure ธุรกิจหลังบ้านที่ทำรายได้สูงสุดของ Microsoft | Digital Frontiers EP.80

“Summary“

ธุรกิจต่างชาติ 9 แห่ง อาทิ โรงแรม Mandarin Oriental, B.Grimm, BJC, HSBC, Singer, Shell, Nestlé, Standard Chartered และ DKSH เข้ามาดำเนินธุรกิจในไทยยาวนานกว่า 100 ปี

  • บทบาทสำคัญของบริษัทเหล่านี้ครอบคลุมตั้งแต่การเป็นผู้บุกเบิกด้านการเงิน การนำเข้าเทคโนโลยี พลังงาน ไปจนถึงการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานที่สำคัญของประเทศ
  • การดำเนินธุรกิจของบริษัทเหล่านี้สะท้อนถึงการปรับตัวจากยุคการค้าระหว่างประเทศสู่การเป็นส่วนหนึ่งของระบบเศรษฐกิจไทยยุคใหม่
  • หลายบริษัทมีการปรับเปลี่ยนโครงสร้างผู้ถือหุ้นหรือรูปแบบธุรกิจเพื่อให้สอดคล้องกับบริบททางเศรษฐกิจที่เปลี่ยนแปลงไปตามกาลเวลา
  • ธุรกิจเหล่านี้ทำหน้าที่เป็นตัวกลางสำคัญในการเชื่อมโยงประเทศไทยเข้ากับตลาดโลกและยกระดับมาตรฐานการบริโภคและการบริการในประเทศ

ย้อนกลับไปกว่า 100-150 ปีก่อน ในยุคที่ประเทศไทยยังใช้ชื่อว่า “สยาม” และอยู่ในช่วงการเปลี่ยนผ่านสู่เศรษฐกิจสมัยใหม่ ภายใต้รัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว หรือรัชกาลที่ 5 จะพบว่าหนึ่งในแรงขับเคลื่อนสำคัญของเศรษฐกิจไทยในเวลานั้น คือ การเข้ามาของทุนต่างชาติ ทั้งจากยุโรป สหรัฐอเมริกา และศูนย์กลางการค้าสำคัญในเอเชีย

ในช่วงเวลาดังกล่าว สยามเริ่มเชื่อมโยงกับเศรษฐกิจโลกมากขึ้น การค้าระหว่างประเทศขยายตัว เปิดโอกาสให้บริษัทต่างชาติเข้ามาดำเนินธุรกิจ ทั้งในฐานะผู้ค้า ผู้นำเข้าสินค้า ผู้ให้บริการทางการเงิน และผู้ลงทุนในกิจการต่าง ๆ

สิ่งที่น่าสนใจ คือ บริษัทต่างชาติหลายแห่งที่เข้ามาในยุคนั้นไม่ได้หายไปตามกาลเวลา แต่กลับเติบโตและปรับตัวไปพร้อมกับเศรษฐกิจไทย 

Thairath Money ชวนย้อนรอย 9 ธุรกิจดังที่มีรากฐานจากทุนต่างชาติ และมีประวัติการดำเนินกิจการในประเทศไทยยาวนานกว่า 100 ปี ที่สะท้อนให้เห็นว่าทุนต่างชาติมีบทบาทต่อการพัฒนาเศรษฐกิจไทยอย่างไร และเหตุใดธุรกิจเหล่านี้จึงสามารถดำรงอยู่ข้ามศตวรรษได้


Mandarin Oriental Bangkok ปีเริ่มต้นในไทย : 1876 (150 ปี) 

จุดเริ่มต้นของ Mandarin Oriental Bangkok ย้อนกลับไปในปี 1876 เมื่อ The Oriental เปิดดำเนินกิจการในกรุงเทพฯ เพื่อรองรับนักเดินทาง พ่อค้า และชาวต่างชาติที่เดินทางเข้ามายังสยามผ่านเส้นทางการค้าทางน้ำ

โรงแรมแห่งนี้มีความเชื่อมโยงกับผู้ประกอบการชาวยุโรป โดยเฉพาะทุนเดนมาร์กในช่วงแรก ก่อนพัฒนาสู่การเป็นโรงแรมระดับหรูที่มีชื่อเสียงระดับนานาชาติ และเข้ามาอยู่ในเครือ Mandarin Oriental ซึ่งมีรากฐานธุรกิจจากฮ่องกงในเวลาต่อมา

ตลอด 150 ปี โรงแรมแห่งนี้เป็นส่วนหนึ่งของประวัติศาสตร์กรุงเทพฯ และยังสะท้อนพัฒนาการของอุตสาหกรรมท่องเที่ยวไทย จากการรองรับนักเดินทางต่างชาติในยุคแรกพัฒนาสู่การเป็นหนึ่งในจุดหมายปลายทางของนักท่องเที่ยวระดับพรีเมียมจากทั่วโลก

B.Grimm ปีเริ่มต้นในไทย : 1878 (148 ปี)

B.Grimm เป็นหนึ่งในบริษัทที่มีประวัติยาวนานที่สุดในประเทศไทย โดยเริ่มต้นในปี 1878 จากร้านขายยา Siam Dispensary ซึ่งก่อตั้งโดย Bernhard Grimm ชาวเยอรมัน และ Erwin Müller ชาวออสเตรีย เพื่อจำหน่ายยาและเวชภัณฑ์แบบตะวันตกในสยาม

ต่อมาบริษัทขยายจากธุรกิจการค้าสู่การพัฒนาโครงสร้างพื้นฐาน มีส่วนร่วมในโครงการสำคัญ เช่น การขุดคลองรังสิต รวมถึงธุรกิจเครื่องจักรและอุปกรณ์อุตสาหกรรม ก่อนขยายเข้าสู่ธุรกิจพลังงานและการผลิตไฟฟ้า

ปัจจุบัน B.Grimm มีธุรกิจหลากหลาย โดยเฉพาะ B.Grimm Power ซึ่งเป็นผู้ผลิตไฟฟ้าภาคเอกชนรายสำคัญ สะท้อนการเปลี่ยนผ่านจากธุรกิจที่ตอบโจทย์ความต้องการพื้นฐานของสยามในอดีต สู่ธุรกิจโครงสร้างพื้นฐานที่รองรับเศรษฐกิจและอุตสาหกรรมยุคใหม่

BJC Berli Jucker ปีเริ่มต้นในไทย : 1882 (144 ปี) 

Berli Jucker หรือ BJC มีจุดเริ่มต้นในปี 1882 จากธุรกิจการค้าของผู้ประกอบการชาวสวิสในสยาม โดยมีบทบาทในกิจการที่เกี่ยวข้องกับการค้าข้าว ไม้สัก และสินค้าอุตสาหกรรม ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของเศรษฐกิจส่งออกในยุคนั้น

เมื่อเศรษฐกิจไทยเปลี่ยนผ่านจากการพึ่งพาสินค้าเกษตรสู่การผลิตและการบริโภคภายในประเทศ BJC ก็ปรับรูปแบบธุรกิจตามไปด้วย ทั้งการจัดจำหน่ายสินค้าอุปโภคบริโภค การผลิตบรรจุภัณฑ์ และการขยายเครือข่ายค้าปลีก 

 โดยมีจุดเปลี่ยนสำคัญ คือ การเข้าซื้อกิจการ Big C ในปี 2016 ทำให้ BJC ก้าวขึ้นมาเป็นหนึ่งในกลุ่มธุรกิจค้าปลีกและสินค้าอุปโภคบริโภครายใหญ่ของไทย

แม้ปัจจุบัน BJC จะอยู่ภายใต้กลุ่มทุนไทย แต่รากฐานธุรกิจจากทุนต่างชาติยังเป็นส่วนสำคัญของประวัติศาสตร์บริษัท และแสดงให้เห็นการเปลี่ยนผ่านจากบริษัทการค้าระหว่างประเทศสู่ธุรกิจที่เข้าถึงผู้บริโภคไทยทั่วประเทศ

HSBC ปีเริ่มต้นในไทย : 1888 (138 ปี) 

HSBC หรือ The Hongkong and Shanghai Banking Corporation เป็นธนาคารที่มีรากฐานจากฮ่องกงภายใต้การปกครองของอังกฤษ ก่อนขยายเครือข่ายเข้าสู่สยามในปี 1888 นับเป็นธนาคารพาณิชย์ต่างชาติแห่งแรกที่เข้ามาดำเนินกิจการในประเทศไทย

ในช่วงเวลาที่เศรษฐกิจสยามกำลังขยายตัวจากการค้าระหว่างประเทศ HSBC มีบทบาทสำคัญในการให้บริการทางการเงินแก่พ่อค้าและบริษัทต่างชาติ รวมถึงการสนับสนุนธุรกรรมการนำเข้าและส่งออก โดยเฉพาะการค้าข้าวซึ่งเป็นสินค้าส่งออกหลักของสยาม

ที่น่าสนใจคือ HSBC เคยได้รับอนุญาตให้ออกธนบัตรเพื่อใช้หมุนเวียนในสยาม ก่อนที่ประเทศจะพัฒนาระบบเงินตราและธนาคารกลางของตนเองอย่างเต็มรูปแบบ

ปัจจุบัน HSBC ยังคงดำเนินธุรกิจในประเทศไทย โดยมุ่งเน้นบริการทางการเงินสำหรับลูกค้าองค์กร การค้าระหว่างประเทศ และการเชื่อมโยงธุรกิจไทยกับเครือข่ายการเงินทั่วโลก

Singer ปีเริ่มต้นในไทย : 1889 (137 ปี) 

Singer แบรนด์จักรเย็บผ้าสัญชาติอเมริกัน เริ่มเข้ามาทำตลาดในประเทศไทยตั้งแต่ปี 1889 ในยุคที่จักรเย็บผ้าถือเป็นเทคโนโลยีสำคัญสำหรับการผลิตเสื้อผ้า ทั้งในระดับครัวเรือนและธุรกิจขนาดเล็ก

จุดเด่นที่ทำให้ Singer แตกต่างจากธุรกิจค้าปลีกทั่วไป คือ การนำระบบขายผ่อนชำระมาใช้ ช่วยให้ผู้บริโภคสามารถเข้าถึงสินค้าที่มีราคาสูงโดยไม่จำเป็นต้องจ่ายเงินเต็มจำนวนในครั้งเดียว โดยบริษัทเริ่มใช้โมเดลผ่อนชำระในไทยตั้งแต่ปี 1925

จากจักรเย็บผ้า Singer ขยายธุรกิจไปสู่เครื่องใช้ไฟฟ้าและสินค้าภายในบ้าน พร้อมพัฒนาเครือข่ายการขายที่เข้าถึงลูกค้าต่างจังหวัด ก่อนต่อยอดสู่ธุรกิจสินเชื่อและบริการทางการเงิน

ปัจจุบัน Singer Thailand เป็นบริษัทจดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์ไทย และมีโครงสร้างผู้ถือหุ้นเปลี่ยนแปลงไปจากบริษัทแม่สัญชาติอเมริกันในอดีต แต่ยังสะท้อนบทบาทของธุรกิจต่างชาติที่มีส่วนช่วยพัฒนารูปแบบการขายสินค้าและการเข้าถึงสินเชื่อของผู้บริโภคไทย

Shell ปีเริ่มต้นในไทย : 1892 (134 ปี) 

Shell มีจุดเริ่มต้นในประเทศไทยตั้งแต่ปี 1892 เมื่อมีการนำเข้าน้ำมันก๊าดเข้าสู่สยามผ่านเรือบรรทุกน้ำมัน SS Murex ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของธุรกิจการค้าน้ำมันที่มีรากฐานจากอังกฤษ

ในยุคนั้น น้ำมันก๊าดเป็นเชื้อเพลิงสำคัญสำหรับการให้แสงสว่าง ก่อนที่ความต้องการพลังงานจะขยายตัวตามการพัฒนาระบบคมนาคม อุตสาหกรรม และการเติบโตของเมือง

ต่อมา Shell ขยายธุรกิจสู่การจำหน่ายน้ำมันเชื้อเพลิง น้ำมันหล่อลื่น และผลิตภัณฑ์พลังงานอื่น ๆ พร้อมพัฒนาเครือข่ายสถานีบริการน้ำมันที่กลายเป็นหนึ่งในแบรนด์คุ้นเคยของคนไทย

ตลอดกว่า 130 ปี Shell จึงเป็นตัวอย่างของบริษัทพลังงานต่างชาติที่เติบโตไปพร้อมกับความต้องการใช้พลังงานของประเทศไทย ตั้งแต่ยุคที่น้ำมันถูกใช้เพื่อให้แสงสว่าง จนถึงยุคที่พลังงานกลายเป็นโครงสร้างพื้นฐานสำคัญของระบบเศรษฐกิจ

Nestlé ปีเริ่มต้นในไทย : 1893 (133 ปี) 

Nestlé บริษัทอาหารและเครื่องดื่มสัญชาติสวิตเซอร์แลนด์ มีหลักฐานการทำตลาดในสยามย้อนหลังไปถึงปี 1893 จากการโฆษณาผลิตภัณฑ์นมข้นหวาน Milkmaid ในหนังสือพิมพ์ Bangkok Times

จุดเริ่มต้นดังกล่าวสะท้อนการเข้ามาของสินค้าอุปโภคบริโภคจากต่างประเทศในยุคที่ตลาดสยามเริ่มเปิดรับสินค้าและรูปแบบการบริโภคใหม่ ๆ

ต่อมา Nestlé ขยายจากการนำเข้าสินค้าไปสู่การจัดตั้งธุรกิจในประเทศ และพัฒนาฐานการผลิตอาหารและเครื่องดื่มในประเทศไทย ครอบคลุมผลิตภัณฑ์ที่คนไทยคุ้นเคย เช่น นมตราหมี ไมโล เนสกาแฟ และอาหารสำหรับสัตว์เลี้ยง

ปัจจุบันประเทศไทยเป็นหนึ่งในฐานธุรกิจสำคัญของ Nestlé ในภูมิภาค โดยบริษัทมีทั้งกิจกรรมการผลิต การจัดจำหน่าย และการพัฒนาผลิตภัณฑ์เพื่อตอบสนองความต้องการของผู้บริโภค

Standard Chartered ปีเริ่มต้นในไทย : 1894 (132 ปี) 

Standard Chartered มีรากฐานจากธุรกิจธนาคารอังกฤษ โดยกิจการต้นทางอย่าง Chartered Bank of India, Australia and China เริ่มดำเนินธุรกิจในสยามเมื่อปี 1894

ในช่วงปลายศตวรรษที่ 19 ระบบเศรษฐกิจสยามพึ่งพาการค้าระหว่างประเทศมากขึ้น โดยเฉพาะการส่งออกข้าวและการนำเข้าสินค้าอุตสาหกรรมจากต่างประเทศ ส่งผลให้บริการธนาคาร การชำระเงิน และการแลกเปลี่ยนเงินตรามีความสำคัญมากขึ้นตามไปด้วย

Standard Chartered จึงเป็นหนึ่งในธนาคารต่างชาติที่เข้ามาสนับสนุนระบบการค้าและการเงินของสยาม ก่อนขยายบริการตามพัฒนาการของเศรษฐกิจไทย ปัจจุบันธนาคารยังมีธุรกิจในประเทศไทย โดยเน้นบริการลูกค้าองค์กร สถาบันการเงิน และธุรกรรมระหว่างประเทศ สะท้อนบทบาทของธนาคารต่างชาติที่เชื่อมโยงเศรษฐกิจไทยเข้ากับตลาดทุนและระบบการเงินโลก

DKSH ปีเริ่มต้นในไทย : 1906 (120 ปี) 

DKSH มีรากฐานจากบริษัทการค้าสัญชาติสวิตเซอร์แลนด์ โดยเริ่มดำเนินกิจการในประเทศไทยเมื่อปี 1906 ภายใต้ Diethelm & Co. ในช่วงแรกบริษัทมีบทบาทนำเข้าสินค้า เครื่องจักร และเทคโนโลยีจากต่างประเทศเข้าสู่สยาม ก่อนค่อย ๆ ขยายธุรกิจตามการเติบโตของเศรษฐกิจไทย

เมื่อประเทศไทยเปลี่ยนผ่านสู่เศรษฐกิจอุตสาหกรรมและตลาดผู้บริโภคสมัยใหม่ DKSH ก็ปรับรูปแบบธุรกิจจากบริษัทการค้าแบบดั้งเดิม สู่ผู้ให้บริการขยายตลาด หรือ Market Expansion Services ครอบคลุมตั้งแต่การนำเข้าสินค้า การตลาด การขาย การกระจายสินค้า ไปจนถึงบริการหลังการขาย

ปัจจุบัน DKSH ทำหน้าที่เป็นตัวกลางเชื่อมแบรนด์และผู้ผลิตจากทั่วโลกเข้ากับเครือข่ายค้าปลีก โรงพยาบาล โรงงาน และผู้บริโภคในประเทศไทย โดยมีบทบาทในหลายอุตสาหกรรม ทั้งสินค้าอุปโภคบริโภค ผลิตภัณฑ์เพื่อสุขภาพ วัตถุดิบอุตสาหกรรม และเทคโนโลยี 

จากทุนต่างชาติยุคบุกเบิก สู่ส่วนหนึ่งของเศรษฐกิจไทยในปัจจุบัน

จะเห็นว่าบริษัททั้ง 9 แห่งมีจุดเริ่มต้นแตกต่างกันอย่างชัดเจน บางแห่งเข้ามาเพื่อรองรับการค้าระหว่างประเทศ บางแห่งนำสินค้าและเทคโนโลยีใหม่เข้ามาสู่สยาม และมีส่วนร่วมในการพัฒนาระบบการเงิน พลังงาน รวมถึงโครงสร้างพื้นฐานที่เศรษฐกิจไทยต้องพึ่งพา 

อย่างไรก็ตาม ไม่ใช่ทุกบริษัทที่ยังมีโครงสร้างผู้ถือหุ้นหรือสัญชาติเดียวกับเมื่อแรกก่อตั้ง บางแห่งเปลี่ยนผ่านสู่การถือครองโดยกลุ่มทุนไทย ขณะที่บางแห่งผ่านการควบรวมและปรับโครงสร้างกิจการหลายครั้งตลอดประวัติศาสตร์

การดำรงอยู่ของธุรกิจเหล่านี้จึงไม่เพียงสะท้อนความสำเร็จของบริษัทเก่าแก่ แต่ยังบอกเล่าประวัติศาสตร์การเปลี่ยนผ่านและการเป็นส่วนหนึ่งของเศรษฐกิจไทย 




อ่านข่าวธุรกิจ กลยุทธ์การตลาด และสัมภาษณ์พิเศษ กับ ThairathMoney เพื่อให้คุณ "การเงินดีชีวิตดี" ได้ที่ https://www.thairath.co.th/money/business_marketing 

ติดตามเพจ Facebook : Thairath Money ได้ที่ลิงก์นี้  https:// www.facebook.com/ThairathMoney 


Author

กองบรรณาธิการ

กองบรรณาธิการ