
จิตสุภา วัชรพล ระบุว่าวิกฤตความเชื่อมั่นในสังคมปัจจุบันเกิดจากการขาดคุณธรรมและการใช้โซเชียลมีเดียสร้างภาพลักษณ์ที่บิดเบือนข้อเท็จจริง
ในยุคที่ทุกคนสามารถเป็นสื่อได้เพียงปลายนิ้ว และความจริงอาจถูกกลบด้วยกระแสบนโซเชียลมีเดีย เราในฐานะพลเมืองผู้ติดตามข่าวสารก็มักจะตั้งคำถามนี้อยู่บ่อยๆ ว่า “เราเชื่ออะไรและเชื่อใครได้อีกบ้าง” โดยเฉพาะเมื่อบุคคลหรือองค์กรที่เคยได้รับความไว้วางใจจากสังคมมายาวนาน กลับกลายเป็นศูนย์กลางของข้อกังขาและวิกฤตศรัทธาจนทำให้ผู้คนต้องกลับมาตั้งคำถามกับสิ่งที่เคยเชื่อมั่น
บนเวทีหัวข้อ “The Journey of Trust ไทยรัฐ ซื้อใจคนทั้งประเทศไทยได้อย่างไร” ในงาน Adman Awards & Symposium 2026 นิค-จิตสุภา วัชรพล ประธานเจ้าหน้าที่บริหารร่วม (Co-CEO) ของไทยรัฐทีวีและไทยรัฐออนไลน์ ในฐานะทายาทรุ่นที่ 3 ของไทยรัฐ ได้ถ่ายทอดมุมมองเกี่ยวกับความเชื่อมั่นในยุคที่สังคมกำลังเผชิญวิกฤตความไว้วางใจ พร้อมเปิดเบื้องหลังหลักคิดที่ทำให้องค์กรสื่ออายุ 77 ปี ยังคงรักษาความน่าเชื่อถือไว้ได้ท่ามกลางความเปลี่ยนแปลงของโลกสื่อ
หนึ่งในประเด็นสำคัญที่ถูกหยิบยกขึ้นมาพูดคุย คือเรื่องของ “ความน่าเชื่อถือ” ซึ่งไม่ได้เกิดขึ้นเพียงเพราะองค์กรอยู่มานาน แต่เกิดจากการยึดมั่นในหลักการเดียวกัน และพิสูจน์ผ่านการกระทำอย่างต่อเนื่อง
“77 ปีที่ไทยรัฐอยู่มา ไม่ได้แค่อยู่มานานจนเกิด Trust แต่มันอยู่มาแบบมี DNA มีชุดความเชื่อที่เรายึดถือปฏิบัติอย่างต่อเนื่องตลอด 77 ปี” คุณนิค ให้มุมมองว่า วิกฤตความเชื่อมั่นที่เกิดขึ้นในสังคม ไม่ว่าจะเป็นกรณีบุคคลมีชื่อเสียง องค์กรการกุศล หรือผู้ที่เคยได้รับความศรัทธาจากประชาชน ล้วนสะท้อนปัญหาพื้นฐานเรื่องคุณธรรม จริยธรรม และความรับผิดชอบต่อส่วนรวม
ขณะที่แรงกดดันทางเศรษฐกิจ การแข่งขัน และค่านิยมบริโภคนิยม ทำให้ผู้คนจำนวนหนึ่งให้ความสำคัญกับการเอาตัวรอดหรือผลประโยชน์ของตนเองมากขึ้น โดยมีโซเชียลมีเดียและเทคโนโลยี AI เข้ามาเป็นตัวเร่งให้ปัญหาขยายตัวอย่างรวดเร็ว และเทคโนโลยีไม่ได้เป็นเพียงช่องทางสื่อสาร แต่ยังสามารถถูกใช้เพื่อออกแบบภาพลักษณ์และกำหนดสิ่งที่สังคมรับรู้เกี่ยวกับบุคคลหนึ่งได้
เมื่อภาพลักษณ์ดังกล่าวถูกนำเสนอซ้ำเป็นเวลาหลายปีผ่านทั้งช่องทางของเจ้าตัวและสื่ออื่น ๆ ความคุ้นเคยก็อาจค่อย ๆ เปลี่ยนเป็นความไว้วางใจ จนจำนวนผู้ติดตามและกระแสตอบรับถูกมองเสมือนเป็นเครื่องยืนยันความน่าเชื่อถือ ทั้งที่อาจไม่ได้สะท้อนข้อเท็จจริงทั้งหมด
คุณนิคยังตั้งข้อสังเกตว่า ในโลกออนไลน์มีทั้งเพจและผู้มีอิทธิพลบางกลุ่มที่อาจประสานงานกันเพื่อกำหนดทิศทางกระแสสังคม อย่างไรก็ตามไม่ได้หมายความว่าอินฟลูเอนเซอร์ทั้งหมดเป็นปัญหา เพราะยังมีผู้สร้างสรรค์เนื้อหาที่เป็นประโยชน์ต่อสังคมอีกจำนวนมาก
บทเรียนสำคัญจึงอยู่ที่การรู้เท่าทันสื่อที่ไม่พิจารณาจากความนิยม ความคุ้นเคย หรือจำนวนผู้ติดตามเป็นเหตุผลเพียงพอที่จะเชื่อข้อมูลใดข้อมูลหนึ่งโดยปราศจากการตั้งคำถาม
ท่ามกลางการแข่งขันด้านความเร็วของข้อมูล คุณนิคอธิบายว่า ความแตกต่างสำคัญระหว่างสำนักข่าวกับบุคคลทั่วไปที่เผยแพร่ข้อมูลบนโซเชียลมีเดีย คือ กระบวนการตรวจสอบและความรับผิดชอบต่อผลกระทบที่จะเกิดขึ้น
แม้สำนักข่าวอาจได้รับคลิปหรือหลักฐานชุดเดียวกับผู้ใช้งานโซเชียลมีเดีย แต่ไม่สามารถนำมาเผยแพร่ได้ทันทีโดยไม่ตรวจสอบว่าเหตุการณ์เกิดขึ้นจริงหรือไม่ เกี่ยวข้องกับใคร เกิดขึ้นที่ไหน และมีหลักฐานหรือแหล่งข่าวใดยืนยันข้อเท็จจริงได้บ้าง ซึ่งกระบวนการเหล่านี้อาจทำให้สำนักข่าวรายงานช้ากว่าบุคคลทั่วไป ที่สามารถโพสต์ข้อมูลได้ทันที แต่นับเป็นมาตรฐานที่จำเป็นต่อการรักษาความน่าเชื่อถือในระยะยาว
นอกจากนี้ คุณนิค ยังขยายภาพการทำงานของโต๊ะข่าวให้เห็นว่า สำนักข่าวไม่ได้ทำงานด้วยการตัดสินใจของคนเพียงคนเดียว แต่มีระบบกองบรรณาธิการ มาตรฐานวิชาชีพ และกระบวนการตรวจสอบข้อเท็จจริงก่อนเผยแพร่ โดยเฉพาะข่าวที่มีผลกระทบสูงต่อชีวิต ชื่อเสียง หรือความรู้สึกของผู้คนในสังคม ยิ่งจำเป็นต้องตรวจสอบอย่างรอบคอบ
โดยเฉพาะอย่างยิ่งในช่วงที่สังคมกำลังสับสนจากข้อมูลที่ขัดแย้งกับความเชื่อเดิม สื่อมวลชนมีหน้าที่สำคัญในการนำเสนอข้อเท็จจริงที่ผ่านการตรวจสอบเพื่อช่วยให้ผู้คนสามารถทำความเข้าใจสถานการณ์ได้อย่างมีเหตุผล โดยไม่เติมความสับสนเข้าไปในวิกฤตที่เกิดขึ้น เพราะ ยิ่งเสียงดัง ก็ยิ่งต้องมีความรับผิดชอบต่อสังคมมากขึ้นตามไปด้วย
เมื่อถูกถามถึงสิ่งที่ไทยรัฐให้คุณค่ามากที่สุดตลอดการดำเนินงาน 77 ปี คุณนิคให้คำตอบว่า หัวใจสำคัญ คือ “Integrity” หรือความซื่อสัตย์สุจริต การยึดมั่นในคุณธรรม จริยธรรม และจรรยาบรรณวิชาชีพ
ความน่าเชื่อถือไม่ใช่สิ่งที่องค์กรสามารถซื้อได้ด้วยงบโฆษณาหรือแคมเปญประชาสัมพันธ์ แต่ต้องเกิดจากการลงมือทำจริงอย่างสม่ำเสมอ โดยไม่มีผลประโยชน์แอบแฝงหรือวาระซ่อนเร้น หลักคิดดังกล่าวคือแนวทางการทำงานของไทยรัฐตลอดหลายทศวรรษ
นอกจากนี้ยังมีอีกหลายสถานการณ์ที่คุณนิคนำมาเล่า ยกตัวอย่าง ในการทำงานจริง องค์กรย่อมต้องเผชิญสถานการณ์ที่ต้องตัดสินใจระหว่างผลประโยชน์ระยะสั้นกับความน่าเชื่อถือระยะยาวอยู่เสมอ โดยเฉพาะในห้องประชุมข่าวที่ต้องเลือกระหว่างการรายงานให้เร็วที่สุดกับการรายงานให้ถูกต้องที่สุด
สำหรับไทยรัฐ หลักคิดดังกล่าวสะท้อนผ่านการตัดสินใจในกองบรรณาธิการที่คุณนิคยืนยันว่า “เอาถูกต้อง ไม่เอาเร็ว” เพราะความผิดพลาดจากการนำเสนอข่าวเพียงครั้งเดียว อาจสร้างผลกระทบต่อผู้คนและบั่นทอนความเชื่อมั่นที่องค์กรสั่งสมมายาวนาน
คุณนิค ให้มุมมองภาพที่กว้างขึ้นเมื่อเชื่อมโยงเรื่องความไว้วางใจเข้ากับโลกธุรกิจ โดยระบุว่า Trust ไม่ใช่เพียงคุณค่าขององค์กรสื่อ แต่เป็นรากฐานสำคัญของทุกธุรกิจ เพราะทุกแบรนด์ต่างต้องการให้ผู้บริโภคเชื่อมั่นในคำมั่นสัญญา คุณภาพสินค้า และบริการของตนเอง
โดยสามารถโจทย์สำคัญของธุรกิจออกเป็นสองด้าน ได้แก่ การสร้างความเชื่อมั่นใหม่ (Build New Trust) สำหรับสินค้า แบรนด์ หรือองค์กรที่เพิ่งเริ่มต้น และการฟื้นฟูความเชื่อมั่น (Rebuild Trust) เมื่อเกิดวิกฤตขึ้น
สำหรับการรับมือวิกฤต สิ่งแรกที่องค์กรควรทำ คือ สื่อสารด้วยความจริงใจอย่างรวดเร็ว ยอมรับปัญหา แสดงความเสียใจหรือขอโทษเมื่อทำผิด และชี้แจงข้อเท็จจริงอย่างตรงไปตรงมา โดยไม่ใช้การสื่อสารเพื่อปกปิดหรือสร้างเรื่องเท็จซ้ำเติมปัญหาเดิม อย่างไรก็ตามเมื่อองค์กรเป็นฝ่ายเผชิญข้อกล่าวหา การออกมาชี้แจงด้วยตัวเองอาจมีน้ำหนักไม่เพียงพอ เพราะผู้บริโภคอาจมองว่าเป็นเพียงการแก้ตัว
คุณนิคยกตัวอย่างกรณีแบรนด์ยาดมที่เคยเผชิญปัญหามาตรฐานการผลิต ก่อนดำเนินการปรับปรุงและเปิดให้สื่อเข้าไปเยี่ยมชมโรงงาน เพื่อตรวจสอบและนำเสนอข้อเท็จจริงที่เกิดขึ้น กรณีดังกล่าวสะท้อนว่า การให้บุคคลภายนอกที่มีความน่าเชื่อถือเข้ามาตรวจสอบ สามารถช่วยเพิ่มน้ำหนักให้กับข้อมูลและเปิดโอกาสให้ผู้บริโภครับฟังข้อเท็จจริงอีกด้านหนึ่งได้
อย่างไรก็ตามบทบาทของสื่อไม่ใช่การเป็นเครื่องมือประชาสัมพันธ์เพื่อกอบกู้ภาพลักษณ์ให้แบรนด์ หากต้องรักษาความเป็นอิสระในการตรวจสอบและนำเสนอความจริงเสมอ คุณนิคกล่าว
ในช่วงท้าย คุณนิคทิ้งประเด็นสำคัญว่า วิกฤตความเชื่อมั่นไม่ใช่ปัญหาขององค์กรสื่อ แบรนด์ หรือบุคคลใดบุคคลหนึ่ง แต่เป็นความรับผิดชอบร่วมกันของทุกฝ่ายในสังคม ตั้งแต่นักการตลาด เจ้าของธุรกิจ อินฟลูเอนเซอร์ สื่อมวลชน ไปจนถึงผู้บริโภคที่รับและส่งต่อข้อมูล
เพราะไม่ว่าจะมีเทคโนโลยีหรือเครื่องมือสื่อสารที่ทันสมัยเพียงใด หากผู้ใช้งานขาดคุณธรรมและความรับผิดชอบ เทคโนโลยีเหล่านั้นก็อาจกลายเป็นเครื่องมือขยายความเข้าใจผิดและทำลายความไว้วางใจได้เช่นกัน
และเมื่อพูดถึงการแก้วิกฤตความเชื่อมั่น จึงต้องเริ่มจากการทำให้สิ่งที่คนคิด พูด และลงมือทำสอดคล้องกัน ไม่ใช่สร้างภาพลักษณ์ภายนอกให้ดูน่าเชื่อถือ ขณะที่การกระทำจริงกลับสวนทางกับสิ่งที่สื่อสารออกไป
ท้ายที่สุด บทเรียนตลอด 77 ปีของไทยรัฐ อาจไม่ได้จำกัดอยู่เพียงธุรกิจสื่อ เพราะเรื่องราวเหล่านี้ยังสะท้อนความจริงสำคัญของทุกองค์กรว่า ความเชื่อมั่นไม่ใช่สิ่งที่ซื้อได้ด้วยเงิน หรือสร้างขึ้นจากคำพูดเพียงอย่างเดียว หากเกิดจากการยึดมั่นในความถูกต้อง ความรับผิดชอบ และความซื่อสัตย์อย่างต่อเนื่อง เพราะการสร้างความเชื่อมั่นอาจต้องใช้เวลาหลายสิบปี แต่การรักษาไว้ต่างหาก คือ บทพิสูจน์ที่แท้จริงขององค์กร
อ่านข่าวธุรกิจ กลยุทธ์การตลาด และสัมภาษณ์พิเศษ กับ ThairathMoney เพื่อให้คุณ "การเงินดีชีวิตดี" ได้ที่ https://www.thairath.co.th/money/business_marketing
ติดตามเพจ Facebook : Thairath Money ได้ที่ลิงก์นี้ https:// www.facebook.com/ThairathMoney