คอลัมน์ “ศุกร์สุขภาพ” สัปดาห์นี้ ยังมีบทความเกี่ยวกับอาการที่พบบ่อยในผู้ป่วยประคับประคอง และการดูแลผู้ป่วยมาให้ความรู้กันต่อ

3. อาการคลื่นไส้ อาเจียน

เกิดจากการที่คนไข้ได้รับยาเคมีบำบัด การฉายแสง การได้รับยาต่างๆ ทำให้เกลือแร่ในร่างกายมีความผิดปกติ ซึ่งพบอาการนี้ประมาณ 40%

การช่วยเหลือ

  - จัดอากาศภายในห้องให้ถ่ายเทได้สะดวก โดยไม่ให้มีกลิ่นแปลกปลอมต่างๆ เข้ามา

  - ใส่เสื้อผ้าที่มีความสบาย ไม่อึดอัดจนเกินไป

  - หลังกินอาหาร ควรให้คนไข้นั่งพักประมาณ 30 นาที ไม่ควรให้นอนทันที

  - ใช้ผ้าเย็นประคบที่ใบหน้าและลำคอ

  - ให้คนไข้ดื่มน้ำขิง

  - เลือกอาหารที่ย่อยง่าย ไม่มีความมัน โดยอาจเลือกเป็นน้ำซุป และเน้นเป็นการกินแบบน้อยๆ บ่อยๆ และช้าๆ

  - ส่วนมากคนไข้มะเร็งระยะสุดท้ายจะมีอาการเบื่ออาหาร ผู้ดูแลจึงไม่ควรคะยั้นคะยอให้คนไข้กินอาหารมากๆ

4. อาการเบื่ออาหาร

คือ ความรู้สึกไม่อยากอาหาร อาการนี้พบบ่อยในผู้ป่วยมะเร็งระยะสุดท้าย เพราะตัวมะเร็งจะหลั่งสารตัวหนึ่ง ทำให้คนไข้เบื่ออาหาร ไม่อยากกินอะไร

การช่วยเหลือ

  • “การดูแลผู้ป่วยประคับประคองแบบผสมผสาน” (ตอน 2) ถามว่าคนไข้อยากกินอะไรเป็นพิเศษ แล้วจัดหามาให้ จะทำให้คนไข้กินอาหารได้มากขึ้น

  • จัดบรรยากาศให้เอื้อต่อการกินอาหาร มีคนในครอบครัวมานั่งกินข้าวพร้อมหน้าพร้อมตา ก็ช่วยให้คนไข้เจริญอาหารได้เช่นกัน

  • ไม่ควรเร่งให้คนไข้กินอาหารมากๆ แต่ให้เขาค่อยๆ กินจนอิ่ม

...

  • เน้นอาหารที่มีโปรตีน เช่น ปลา ไข่

  • ภาชนะที่ใส่อาหารควรมีความพอดี

  • จัดตกแต่งจานอาหารให้มีความน่ากิน

5. อาการอ่อนล้า เพลีย

เป็นอีกหนึ่งอาการที่พบบ่อยในคนไข้ระยะสุดท้าย ซึ่งหากพบว่าคนไข้มีอาการอ่อนล้า เพลีย อยากนอนทั้งวัน ก็น่าจะประมาณการณ์ได้ว่า คนไข้น่าจะเหลือเวลาประมาณ 1-2 สัปดาห์

การช่วยเหลือ

หากหาสาเหตุของอาการอ่อนล้า อ่อนเพลียได้ ก็ให้แก้ที่สาเหตุ เช่น ถ้าคนไข้เกลือแร่ต่ำ ก็ให้น้ำเกลือเพิ่ม แพทย์เจ้าของไข้จะต้องให้ข้อมูลกับผู้ดูแลว่าอาการอ่อนล้า เพลีย เป็นสภาวะการดำเนินของโรค ส่งผลให้คนไข้มีอาการดังกล่าวนี้ ดังนั้น หากคนไข้ไม่อยากเดินไปไหนมาไหน ก็ให้ใช้อุปกรณ์ช่วย เช่น เก้าอี้สำหรับนั่งถ่าย ปรับเรื่องอาหารการกิน ถ้าคนไข้ไม่อยากกิน ก็ไม่ควรบังคับให้กิน ส่วนเรื่องการนอนหลับ หากคนไข้รายไหนที่มีปัญหาเรื่องการนอน ก็ต้องใช้ยาช่วย เพื่อให้คนไข้นอนหลับสบายขึ้น

การดูแลผู้ป่วยประคับประคองแบบผสมผสาน อาจดูเป็นเรื่องไกลตัวสำหรับใครหลายๆ คน แต่หากเราศึกษาข้อมูล และเตรียมความพร้อมไว้ก่อนหากวันหนึ่งที่คุณจะต้องดูแลญาติผู้ใหญ่ ก็จะได้ทำได้อย่างถูกต้องและสมบูรณ์ที่สุด และหากมีข้อสงสัยเกี่ยวกับการดูแลผู้ป่วยประคับประคอง สามารถสอบถามได้ที่ศูนย์รามาธิบดีอภิบาล โทร. 0-2201-2569

อ่านเพิ่มเติม
   • ศุกร์สุขภาพ : “การดูแลผู้ป่วยประคับประคองแบบผสมผสาน” (ตอน 1)

----------------------------------------------------

แหล่งข้อมูล

พว. วรรณา กาสา ศูนย์รามาธิบดีอภิบาล คณะแพทยศาสตร์โรงพยาบาลรามาธิบดี มหาวิทยาลัยมหิดล