"ถ้ำพระยานคร" ไม่ได้เป็นเพียงสถานที่ท่องเที่ยวที่สวยงามระดับโลกจากปรากฏการณ์แสงส่องพลับพลาเท่านั้น แต่ยังมีประวัติศาสตร์อันยาวนานที่เชื่อมโยงกับพระมหากษัตริย์ไทยหลายพระองค์ โดยเฉพาะการเป็นที่ตั้งของ "พระที่นั่งคูหาคฤหาสน์" พลับพลาจตุรมุขที่กลายเป็นสัญลักษณ์ประจำจังหวัดประจวบคีรีขันธ์ในปัจจุบัน
ประวัติที่มาชื่อ "ถ้ำพระยานคร" จังหวัดประจวบคีรีขันธ์
ย้อนกลับไปในสมัยกรุงรัตนโกสินทร์ตอนต้น (คาดว่าเป็นสมัยรัชกาลที่ 1) ชื่อของถ้ำแห่งนี้มีที่มาจาก "พระยานคร" เจ้าเมืองนครศรีธรรมราช ซึ่งในระหว่างที่ล่องเรือเข้ากรุงเทพฯ ได้เกิดพายุใหญ่จนต้องนำเรือเข้ามาหลบคลื่นลมในบริเวณหาดบางปู และได้ค้นพบถ้ำขนาดใหญ่ที่มีความสวยงามแปลกตาแห่งนี้ จึงได้เรียกขานกันต่อมาว่า "ถ้ำพระยานคร"
"พระที่นั่งคูหาคฤหาสน์" หัวใจสำคัญกลางถ้ำพระยานคร
จุดเด่นที่สุดของถ้ำพระยานครคือ พระที่นั่งคูหาคฤหาสน์ ซึ่งเป็นพลับพลาไม้จตุรมุขที่ตั้งอยู่อย่างสง่างามบนกองเนินทรายกลางถ้ำ พระที่นั่งองค์นี้สร้างขึ้นในสมัย พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว (รัชกาลที่ 5) เมื่อปี พ.ศ. 2433 โดยมีประวัติสำคัญคือ ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้ทำเครื่องบนที่กรุงเทพฯ แล้วส่งมาประกอบในถ้ำ โดยมีพระยาชลยุทธโยธินเป็นนายงาน และรัชกาลที่ 5 เสด็จมาทรงยกช่อฟ้าด้วยพระองค์เอง และได้จารึกพระปรมาภิไธยย่อ "จ.ป.ร." ไว้ที่ผนังถ้ำด้านทิศเหนือ ซึ่งยังคงปรากฏชัดเจนจนถึงปัจจุบัน
พระมหากษัตริย์ไทยที่เคยเสร็จประพาสถ้ำพระยานคร
...
ถ้ำพระยานครเป็นสถานที่ประวัติศาสตร์ที่กษัตริย์ไทยถึง 3 พระองค์เคยเสด็จประพาส ได้แก่
รัชกาลที่ 5 ทรงเสด็จประพาสถึง 4 ครั้ง และสร้างพระที่นั่งคูหาคฤหาสน์
รัชกาลที่ 7 พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว เสด็จประพาสและทรงจารึกพระปรมาภิไธยย่อ "ป.ป.ร." ไว้ที่ผนังถ้ำเช่นกัน
รัชกาลที่ 9 พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร เสด็จประพาสเมื่อวันที่ 22 มิถุนายน พ.ศ. 2524
ใครที่มีแผนจะไปสัมผัสความมหัศจรรย์ของ "ถ้ำพระยานคร" จ.ประจวบคีรีขันธ์ ในปี 2569 ต้องเตรียมตัวให้ดี เพราะที่นี่ไม่ใช่แค่ถ้ำธรรมดา แต่ต้องอาศัยทั้งจังหวะเวลาที่ถูกต้องและกำลังกายที่พร้อม ไทยรัฐออนไลน์สรุปคู่มือฉบับสมบูรณ์มาให้แล้ว ตั้งแต่การเดินทางไปจนถึงวินาทีทองของแสงอาทิตย์
ช่วงที่แสงส่องพระที่นั่งคูหาคฤหาสน์ เวลากี่โมง?
ไฮไลต์สำคัญของการมาเยือนถ้ำพระยานคร คือการชมแสงอาทิตย์ส่องลงมากระทบ พระที่นั่งคูหาคฤหาสน์ ช่วงเวลาที่เหมาะ ดังนี้
- ช่วงเดือนพฤศจิกายน - พฤษภาคม ท้องฟ้าเปิดโอกาสเห็นแสงชัดเจนที่สุด
- เวลาทอง แสงจะลงมาตั้งฉากสวยงามที่สุดในช่วงเวลา 10.30 - 11.30 น.
- ควรไปถึงหาดบางปูไม่เกิน 09.00 น. เพื่อเผื่อเวลาเดินทางเข้าถ้ำ
ถ้ำพระยานคร 2569 เปิด-ปิดกี่โมง
- เปิดให้บริการ: ทุกวัน
- เวลาเปิด-ปิด: 08.00 น. – 15.30 น.
(หมายเหตุ: แนะนำให้เดินทางไปถึงก่อนเวลา 15.00 น. เนื่องจากต้องใช้เวลาเดินเท้าขึ้นเขา และเรือหางยาวจะหยุดให้บริการในช่วงเย็นเพื่อความปลอดภัย)
วิธีเดินทางถ้ำพระยานคร 2569 เดินเท้าหรือนั่งเรือ?
การไปถ้ำพระยานครต้องผ่าน 2 ด่านหลัก คือจาก "หาดบางปู" ไปยัง "หาดแหลมศาลา" (จุดพักก่อนขึ้นถ้ำ)
- ทางเรือ : เหมาเรือหางยาวอ้อมเขา (ราคาประมาณ 400 บาท/ลำ นั่งได้ 6-8 คน) ใช้เวลาเพียง 10-15 นาที สะดวกและได้ชมวิวทะเล
- ทางเท้า (ข้ามเขาเทียน) : ระยะทางประมาณ 500 เมตร ทางชันปานกลาง เหมาะสำหรับสายลุยที่ต้องการประหยัดค่าใช้จ่ายและชมธรรมชาติ
- จากหาดแหลมศาลาขึ้นสู่ถ้ำ : ต้องเดินเท้าต่ออีกประมาณ 430 เมตร เป็นทางบันไดหินชันสลับราบ ควรเตรียมรองเท้าที่ยึดเกาะได้ดี
สิ่งที่ต้องเตรียมตัว ก่อนเข้าถ้ำพระยานคร ในปี 2569
- เครื่องแต่งกาย : กางเกงที่คล่องตัว รองเท้าผ้าใบหรือรองเท้าเดินป่า (ไม่แนะนำรองเท้าแตะ)
- น้ำดื่ม : ควรพกติดตัวอย่างน้อย 1 ขวด เพราะระหว่างทางขึ้นถ้ำไม่มีจุดขายน้ำ
- ยาสามัญ : ยาดมหรือสเปรย์กันแมลง (บางช่วงอาจมียุงป่า)
- ค่าธรรมเนียมอุทยานฯ : เตรียมเงินสดหรือชำระผ่านแอปพลิเคชัน (ผู้ใหญ่ 40 บาท / เด็ก 20 บาท ราคาอาจมีการเปลี่ยนแปลงตามประกาศอุทยานฯ) (ชาวต่างชาติ ผู้ใหญ่ 200 บาท / เด็ก 100 บาท)
...
5 เรื่องควรรู้ก่อนไปพิชิตถ้ำพระยานคร 2569 จ.ประจวบคีรีขันธ์
รองเท้าคือหัวใจสำคัญ : ไม่แนะนำให้ใส่รองเท้าแตะหรือรองเท้าแฟชั่นพื้นเรียบ เพราะหินบางช่วงมีความลื่นและแหลมคม ควรใช้รองเท้าผ้าใบที่มีดอกยางดีหรือรองเท้าสำหรับเดินป่าโดยเฉพาะ
ระวังลิงเจ้าถิ่น : ระหว่างทางและบริเวณหาดมีลิงแสมอาศัยอยู่มาก ห้ามให้อาหารและควรเก็บสิ่งของมีค่ารวมถึงอาหารไว้ในกระเป๋าที่มิดชิดเพื่อป้องกันการแย่งชิง
การจัดการน้ำดื่ม : ควรพกน้ำดื่มติดตัวไปอย่างน้อยคนละ 1 ขวด แต่ต้องรักษาความสะอาดและนำขวดพลาสติกกลับลงมาทิ้งด้านล่างทุกครั้งตามนโยบายอุทยานฯ
เวลาที่เหมาะสม : แสงจะลอดช่องเขาลงมากระทบพระที่นั่งคูหาคฤหาสน์สวยที่สุดในช่วงเวลา 10.30 - 11.30 น. (ขึ้นอยู่กับฤดูกาล) หากไปช้ากว่านั้นแสงจะเริ่มเคลื่อนออกจากจุดสำคัญ
การเดินทางข้ามหาด: หากเลือกนั่งเรืออ้อมเขา (กรณีคลื่นลมสงบ) ควรระวังเรื่องเปียกน้ำขณะขึ้น-ลงเรือ และควรตรวจสอบสภาพอากาศกับเจ้าหน้าที่ก่อนทุกครั้ง
ถ้ำพระยานครไม่ใช่เพียงจุดเช็กอินเพื่อถ่ายรูปสวยงามเท่านั้น แต่คือ "พิพิธภัณฑ์ธรรมชาติ" ที่บอกเล่าเรื่องราวความผูกพันของบูรพกษัตริย์ไทยกับแผ่นดิน การเดินทางที่ต้องผ่านทั้งทางเรือและทางเท้าขึ้นเขากว่า 500 เมตร เปรียบเสมือนการทดสอบศรัทธา เพื่อไปพบกับ "แสงสว่าง" ที่สวยงามที่สุดในชีวิต