ทำความรู้จัก “ไวรัสฮันตา” ไวรัสอันตรายจากหนู หลังมีรายงานการระบาดบนเรือสำราญ MV Hondius พบมีผู้เสียชีวิตและเสี่ยงแพร่จากคนสู่คน เช็กอาการและวิธีป้องกันที่นี่

ช่วงนี้มีข่าวการระบาดของไวรัสฮันตาบนเรือสำราญชื่อ “MV Hondius” ที่แล่นกลางมหาสมุทรแอตแลนติก เป็นที่น่ากังวล เนื่องจากมีผู้เสียชีวิตถึง 3 ราย และมีคนป่วยอย่างน้อยอีก 4 ราย ณ วันที่ 6 พฤษภาคม พ.ศ. 2569 ที่ผ่านมา ซึ่งคาดว่าเกิดการแพร่เชื้อโดยการสูดลมหายใจเอาเชื้อโรคที่อยู่ในอุจจาระหนู แต่ก็อาจแพร่เชื้อจากคนสู่คนได้ ขณะนี้เรือได้จอดที่ท่าในประเทศเคปเวอร์เด (Cape Verde) แม้โอกาสระบาดใหญ่จะน้อย แต่ความรุนแรงของโรคทำให้อัตราตายพุ่งสูงได้ถึง 80% มาทำความรู้จักไวรัสชนิดนี้ให้เท่าทันก่อนสาย

ไวรัสฮันตา คืออะไร? เปิดข้อมูลสายพันธุ์อันตรายจาก “หนู”

ไวรัสฮันตา (Hantavirus) เป็นไวรัสกลุ่มอาร์เอนเอ (RNA Virus) ที่อยู่ในตระกูลบุนยาไวรัล (Bunyavirals) โดยมี “หนู” เป็นพาหะนำโรคหลัก มนุษย์มักได้รับเชื้อจากการสูดดมละอองจากอุจจาระ ปัสสาวะ หรือน้ำลายของหนูที่ปนเปื้อนอยู่ในอากาศ  โดยไวรัสชนิดนี้ถูกแบ่งออกเป็น 2 กลุ่มใหญ่ตามลักษณะอาการ ดังนี้

ภาพจาก iStock
ภาพจาก iStock

...

  1. การติดเชื้อที่ไวรัสฮันตาที่ทำให้เลือดออกและมีภาวะไตวายได้ เรียกว่า Hemorrhagic fever with renal syndrome (HFRS) ซึ่งมักจะเกิดจากไวรัสฮันตาจากเอเชียและแอฟริกา (The Old World)
  2. การติดเชื้อไวรัสฮันตาในระบบหัวใจและปอด เรียกว่า Hantavirus cardiopulmonary syndrome (HCPS) หรืออาจพบในระบบปอดเท่านั้น เรียกว่า Hantavirus pulmonary syndrome (HPS) ซึ่งมักพบในฮันตาไวรัสจากอเมริกา (The New World)

ย้อนรอยประวัติศาสตร์ จากสงครามเกาหลีสู่การระบาดปี 2569

เชื้อไวรัสฮันตาไม่ใช่โรคใหม่ แต่ถูกบันทึกไว้ตั้งแต่สมัยจีนโบราณ และกลายเป็นที่รู้จักทั่วโลกในช่วงสงครามเกาหลี (ค.ศ. 1951-1953) ซึ่งมีทหารป่วยกว่า 2,000 นาย  ต่อมาในปี ค.ศ. 1993 สหรัฐอเมริกาพบสายพันธุ์ใหม่ชื่อ “Sin Nombre Virus” ซึ่งทำให้อัตราการเสียชีวิตในกลุ่มผู้ป่วยแรกสูงถึงร้อยละ 80

ล่าสุดเมื่อวันที่ 6 พฤษภาคม พ.ศ. 2569 มีรายงานการระบาดบนเรือสำราญ “MV Hondius” พบผู้เสียชีวิต 3 ราย และป่วยอีกอย่างน้อย 4 ราย คาดว่าเป็นสายพันธุ์ “แอนเดส” (Andes Virus; ANDV) เนื่องจากเรือลำดังกล่าวออกจากอาร์เจนตินา ซึ่งเป็นแหล่งพำนักของไวรัสสายพันธุ์นี้

เช็กอาการ “ไวรัสฮันตา” ระยะฟักตัวนานแค่ไหน?

เชื้อไวรัสชนิดนี้มีระยะฟักตัวประมาณ 1-7 สัปดาห์ ซึ่งความน่ากลัวอยู่ที่ความหลากหลายของสายพันธุ์ โดยพบว่ามีอย่างน้อย 22 สายพันธุ์จากทั้งหมด 40 สายพันธุ์ที่ก่อโรคในมนุษย์ได้ สำหรับสายพันธุ์แอนเดสที่กำลังเป็นข่าว มีความพิเศษคือมีหลักฐานว่าสามารถ “แพร่เชื้อจากคนสู่คนได้”

การวินิจฉัย

แพทย์สามารถวินิจฉัยโรคไวรัสฮันตาได้โดย การตรวจทางซีรัมวิทยา การตรวจทางพันธุกรรมชนิดพีซีอาร์ และการตรวจทางพยาธิวิทยา

โอกาสระบาดใหญ่ของไวรัสฮันตา

อาจารย์ แพทย์หญิงรพีพรรณ รัตนวงศ์นรา มอร์ด จากคณะแพทยศาสตร์โรงพยาบาลรามาธิบดี ระบุว่า โอกาสที่ไวรัสฮันตาจะระบาดใหญ่ทั่วโลกเหมือนโควิด-19 นั้น มีน้อยมาก ประชาชนจึงยังไม่ควรตื่นตระหนก แต่ควรเฝ้าระวังโดยการดูแลสุขอนามัย หลีกเลี่ยงการสัมผัสสัตว์จำพวกหนู และติดตามข่าวสารอย่างใกล้ชิด

แหล่งอ้างอิง: 

...