จากที่มีการรายงานว่าพบโรคไข้หวัดนกกลับมาระบาดอีกครั้งที่ประเทศกัมพูชา ทางกระทรวงสาธารณสุขจึงมีคำสั่งให้ทุกจังหวัดชายแดนไทย-กัมพูชา โดยเฉพาะจังหวัดสระแก้วมีการเฝ้าระวังโรคไข้หวัดนกทั้งในคนและสัตว์ ซึ่งอาการไข้หวัดนกต่างจากไข้หวัดใหญ่อย่างไร และเราสามารถป้องกันได้หรือไม่

สาเหตุของโรคไข้หวัดนก

โรคไข้หวัดนก มีสาเหตุจากการติดเชื้อไวรัสไข้หวัดใหญ่บางสายพันธุ์ที่พบในนกและสัตว์ปีก โดยอาการและความรุนแรงของโรคขึ้นอยู่กับสายพันธุ์ของไวรัสและชนิดของสัตว์ปีกที่ติดเชื้อ สายพันธุ์ที่มีความสำคัญคือ H5N1 ซึ่งทำให้สัตว์ปีกที่ติดเชื้อมีอาการรุนแรงและตายอย่างรวดเร็ว

ปัจจุบันพบการระบาดของโรคไข้หวัดนกในหลายประเทศทั่วโลก ทั้งในสหรัฐอเมริกา ยุโรป เอเชีย และแอฟริกา ส่วนในประเทศไทยเคยพบการระบาดของโรคไข้หวัดนกตั้งแต่ปี 2547-2549 โดยมีผู้ติดเชื้อไข้หวัดนกจำนวนทั้งสิ้น 25 ราย เสียชีวิต 17 ราย และข้อมูลจากโปรแกรมตรวจสอบข่าวการระบาดตั้งแต่วันที่ 1 ม.ค.-31 ม.ค. 2567 ไม่มีรายงานผู้ป่วยที่เข้าเกณฑ์การสอบสวนการระบาดของโรคไข้หวัดนกในประเทศไทย

ภาพจาก iStock
ภาพจาก iStock

...

อาการโรคไข้หวัดนก

อาการของไข้หวัดนก มักปรากฏภายใน 7-10 วัน หลังจากสัมผัสเชื้อ อาการทั่วไป ได้แก่

  • ไข้สูง
  • ไอ
  • เจ็บคอ
  • ปวดกล้ามเนื้อ
  • ปวดศีรษะ
  • อ่อนเพลีย
  • เบื่ออาหาร
  • อาเจียน
  • ท้องเสีย (บางราย)

ขณะที่บางรายอาจพบอาการรุนแรง เช่น

  • หายใจลำบาก
  • หายใจเร็ว
  • หายใจถี่
  • เจ็บหน้าอก
  • ปอดอักเสบ
  • ภาวะระบบทางเดินหายใจล้มเหลว

หากสงสัยว่าตนเองติดเชื้อไข้หวัดนก ควรรีบไปพบแพทย์ทันที การรักษาไข้หวัดนกจะขึ้นอยู่กับความรุนแรงของอาการ โดยทั่วไปแพทย์จะสั่งยาต้านไวรัสให้รับประทาน

ภาพจาก iStock
ภาพจาก iStock

อาการไข้หวัดใหญ่

นอกจากการเฝ้าระวังไข้หวัดนกแล้ว ตอนนี้ไข้หวัดใหญ่ก็มีการระบาดไม่แพ้กัน เนื่องจากเป็นหน้าฝนที่ทำให้โรคนี้ชุกชุมกว่าปกติ โดยอาการไข้หวัดใหญ่จะประกอบด้วย

  • มีไข้สูงกว่า 38 องศาฯ ขึ้นไป
  • มีอาการปวดศีรษะ
  • หนาวสั่น อ่อนเพลีย
  • มีน้ำมูกไหล คัดจมูก
  • เจ็บคอ มีอาการไอ
  • ปวดเมื่อยกล้ามเนื้อตามร่างกาย แขน ขา ตามตัว
  • ในเด็กเล็กมีอาการถ่ายเหลว คลื่นไส้ อาเจียน และชักจากไข้สูง

อาการจะเป็นมากใน 3 วันแรก หลังจากนั้นอาการจะเริ่มดีขึ้น โดยหายสนิทอาจใช้เวลา 10-14 วัน แต่ผู้สูงอายุ 65 ปีขึ้นไปอาจใช้เวลานานกว่านี้ ซึ่งมีภาวะแทรกซ้อนที่สำคัญคือ ปอดอักเสบ รวมถึงภาวะแทรกซ้อนระบบอื่นๆ สามารถนำไปสู่สาเหตุการเสียชีวิตได้

ความต่างของไข้หวัดนกและไข้หวัดใหญ่

สำหรับอาการของไข้หวัดนกและไข้หวัดใหญ่จะมีความคล้ายคลึงกันอย่างมาก แต่ที่แตกต่างกันคือรูปแบบของ “การติดต่อ” เนื่องจากไข้หวัดนกมักติดต่อจากสัตว์ปีกทุกชนิดมาสู่คน ผ่านการสัมผัสสารคัดหลั่งจากสัตว์ปีกที่ป่วยโดยตรง เช่น อุจจาระ น้ำมูก น้ำลายของสัตว์ปีก หรือเกิดจากการสัมผัสสิ่งแวดล้อม พื้นผิวที่ปนเปื้อนเชื้อไวรัสจากสัตว์ปีกที่ป่วย แต่การติดต่อจากคนสู่คนมีโอกาสเกิดได้น้อยมาก

ขณะที่ไข้หวัดใหญ่จะเป็นการติดต่อจากคนสู่คน ผ่านระบบทางเดินหายใจ และการสัมผัสสารคัดหลั่งต่างๆ

วิธีป้องกันโรคไข้หวัดนก

สมาคมป้องกันโรคติดเชื้อในเด็กแห่งประเทศไทย เผยว่า ปัจจุบันยังไม่มีวัคซีนป้องกันโรคไข้หวัดนก แต่แนะนำให้ฉีดวัคซีนป้องกันไข้หวัดใหญ่ โดยเฉพาะในบุคลากรทางการแพทย์และเจ้าหน้าที่ที่เกี่ยวข้อง

ภาพจาก iStock
ภาพจาก iStock

...

วิธีการป้องกันการติดเชื้อไข้หวัดนกที่ดีที่สุดคือ การหลีกเลี่ยงการสัมผัสสัตว์ปีกและสิ่งคัดหลั่งที่มาจากสัตว์ปีกโดยตรง หากมีการสัมผัสควรใช้สบู่ล้างมือให้สะอาด ส่วนผู้ที่ต้องทำงานกับสัตว์ปีกควรสวมอุปกรณ์ป้องกันการติดเชื้ออย่างเหมาะสม เช่น หน้ากากปิดจมูก ถุงมือ แว่นตา รวมทั้งล้างมือด้วยสบู่ให้สะอาดภายหลังสัมผัสสัตว์ปีกหรือเสร็จจากการทำงาน

นอกจากนี้อาจพิจารณาให้ยาต้านไวรัสไข้หวัดใหญ่ในบุคคลที่สัมผัสใกล้ชิดกับผู้ป่วยหรือสัตว์ที่ป่วยเป็นโรคไข้หวัดนก โดยไม่ได้ใส่อุปกรณ์ป้องกันที่เหมาะสม.

ข่าวที่เกี่ยวข้อง