ส้มโอเป็นผลไม้ตระกูลส้ม ที่มีคุณประโยชน์มากมาย อุดมด้วยวิตามินซี ที่สูงกว่าส้มทุกชนิด และยังมีเส้นใยสูงจึงมีผลดีต่อลำไส้ ช่วยกระตุ้นระบบขับถ่ายเป็นอย่างดี และผลของส้มโอไม่เพียงแต่ทานแบบผลไม้ทั่วไป แต่ยังนำมาทำเป็นอาหารว่าง เช่นยำส้มโอ เป็นต้น และวันนี้มีเมนูโบราณระดับตำนานจากส้มโอ ซึ่งสูตรไม่เหมือนใครคือ ยำส้มโอกุ้งแม่น้ำย่าง โดย คุณแจน-สวิตตา นาคะนคร กรรมการผู้จัดการ บริษัท ทริปเปิล เจ คอมมูนิเคชั่น จำกัด ผู้ผลิตและดำเนินรายการมากมาย อาทิ รายการ “Key to success กุญแจไขความลับสู่ความสำเร็จ” ทางช่อง 5, รายการสถานีความคิด ทางช่อง 11NBT ได้สูตรมาจากคุณแม่ ซึ่งเป็นชาวนครปฐม ที่ได้ชื่อว่าเป็นถิ่นปลูกส้มโอพันธุ์ดี จนถูกหยิบยกมาเป็นคำขวัญของจังหวัดว่า “ส้มโอหวาน ข้าวสารขาว ลูกสาวงาม....”คุณแจน เล่าว่า คุณแม่มีฝีมือในการทำอาหารไทยที่ขึ้นชื่อ และตอนเด็กๆเธอก็จะคอยช่วยคุณแม่ทำอาหารทั้งคาวและหวาน จึงได้สูตรอาหารมาค่อนข้างมากทีเดียว ยิ่งไปรับประทานอาหารที่ไหนถูกปาก ก็จะนำมาประยุกต์และดัดแปลงให้อร่อยยิ่งๆขึ้น อย่าง “ยำส้มโอ” เธอก็นำมาพลิกแพลง จากเมนูกุ้งแม่น้ำเผา ทานกับสะเดาน้ำปลาหวาน ก็แปลงเป็นกุ้งเผาทานกับยำส้มโอแทน และยำแบบไม่แฉะ เพื่อให้รสชาติของส้มโอยังคงอยู่เหมือนเดิม เมื่อได้ทดลองทำทาน ก็จะติดใจไปตามๆกัน ทุกครั้งที่มีงานเลี้ยงในหมู่ญาติและเพื่อนฝูง เป็นต้องถูกร้องขอแกมบังคับให้ไปยำส้มโอทุกครั้ง คุณแจนบอกถึงเคล็ดลับการทำยำส้มโอให้อร่อยไม่เหมือนใคร มะพร้าวต้องหั่นเป็นชิ้นเล็กๆและคั่วใหม่ๆ จึงจะหอมชวนรับประทาน ส่วนส้มโอ ต้องใช้ส้มโอแก่และตัดมาจนลืมต้นแล้ว โดยสังเกตที่ขั้วส้มโอ ถ้าขั้วหลุด แสดงว่าใช้ได้แล้ว และยำส้มโอของคุณแจน จะไม่เอาส้มโอมายำกับน้ำยำ น้ำกะทิ ทำให้เสียรสชาติของส้มโอที่หวานกรอบอยู่แล้วสำหรับ เครื่องปรุง : ส้มโอขาวน้ำผึ้ง/มะพร้าวคั่ว 200 กรัม/กุ้งก้ามกราม/กะปิ 2 ช้อนชา/น้ำตาลมะพร้าว 400 กรัม/กุ้งแห้งอย่างดีป่น 200 กรัม/น้ำสะอาด ¼ ถ้วยตวง/เม็ดมะม่วงหิมพานต์ 150 กรัม/ พริกป่น 50 กรัม/หอมเจียว 100 กรัม ........ วิธีทำ 1) นำส้มโอที่แกะออกจากเปลือกเป็นกลีบๆ เข้าตู้เย็น เมื่อจะยำค่อยนำออกมา จะทำให้เนื้อส้มโอทั้งเย็นและกรอบ2) จากนั้นทำน้ำยำ โดยเอาน้ำสะอาดตั้งไฟพอเดือด ใส่น้ำตาลมะพร้าว เคี่ยวไปจนเหนียว ค่อยเติมกะปิและมะพร้าวคั่ว เพียงครึ่งหนึ่ง ถ้าชอบเผ็ดปะแล่มๆ ให้เติมพริกป่นตามชอบ เมื่อเคี่ยวจนเครื่องปรุงเข้าเป็นเนื้อเดียวกันแล้วพักไว้ให้เย็น3) นำส้มโอที่แช่ตู้เย็นออกมาแกะเป็นกลีบเล็กๆที่เป็นเส้นๆ คลุกเคล้ากับน้ำยำอย่างเบามือ ระวังไม่ให้เนื้อส้มโอแหลก เพราะจะทำให้ส้มโอแฉะ4) ใส่มะพร้าวคั่ว แล้วคลุกเคล้าต่ออย่างเบามือ มะพร้าวคั่วจะไปดูดซับน้ำยำ ไม่ให้ยำส้มโอแฉะ (โดยสูตรนี้มี 3 รสคือหวาน เปรี้ยวจากส้มโอ แต่ถ้ายังเปรี้ยวไม่ถึงใจให้บีบมะนาวได้ รสเค็มจากกุ้งแห้ง) จากนั้นตักใส่จานโรยด้วยเม็ดมะม่วงหิมพานต์ กุ้งแห้งป่น หอมเจียว เสิร์ฟพร้อมกุ้งก้ามกรามเผา เคล็ดลับต้องรับประทานขณะปรุงเสร็จใหม่ๆ เพราะจะได้ความอร่อยเต็มรสชาติ.
