“กษัตริย์ชาร์ลส์” เสด็จเปิดประชุมรัฐสภาสหราชอาณาจักร ประกาศ 37 นโยบายและกฎหมาย ที่รัฐบาลอังกฤษเตรียมผลักดันเปลี่ยนโฉมหน้าประเทศ
วันที่ 13 พฤษภาคม 2026 ตามเวลาท้องถิ่น สหราชอาณาจักรมีพิธีเปิดประชุมรัฐสภา (State Opening of Parliament) โดยกษัตริย์ชาร์ลส์ ได้ทรงแถลงวาระทางการเมืองและแผนการดำเนินงานด้านกฎหมาย ที่รัฐบาลเตรียมผลักดันจำนวน 37 นโยบาย
ในจำนวนนี้ มีสาระสำคัญที่โดดเด่นอะไรบ้าง และพิธีเปิดประชุมรัฐสภาสหราชอาณาจักรคืออะไร ทีมข่าวเฉพาะกิจไทยรัฐออนไลน์ ไล่เรียง
รู้จัก “พิธีเปิดประชุมรัฐสภา”
เปิดประชุมรัฐสภา (State Opening of Parliament) ถือเป็นจุดเริ่มต้นอย่างเป็นทางการของปีรัฐสภานั้นๆ กำหนดวาระการดำเนินการของรัฐบาล ทั้งนโยบาย แผนงานและกฎหมายที่ต้องการผลักดัน โดยเป็นโอกาสปกติเดียวที่องค์ประกอบ 3 ส่วนของรัฐสภาอังกฤษ คือ องค์อธิปัตย์ (กษัตริย์), สภาขุนนาง (House of Lords) หรือวุฒิสภา และสภาสามัญ (House of Commons) หรือสภาผู้แทนราษฎร จะมาประชุมพร้อมกัน
...
พิธีนี้เป็นพิธีเก่าแก่ ย้อนหลักฐานไปได้ถึงในช่วงศตวรรษที่ 16 ส่วนรูปแบบพระราชพิธีในปัจจุบันเริ่มใช้มาตั้งแต่การเปิดพระราชวังเวสต์มินสเตอร์ที่สร้างขึ้นใหม่ในปี 1852 หลังจากเหตุการณ์ไฟไหม้ครั้งใหญ่ในปี 1834 โดยจัดขึ้นในวันแรกของสมัยประชุมสภาใหม่ หรือเกิดขึ้นไม่นานหลังการเลือกตั้งทั่วไป พิธีครั้งล่าสุดเกิดขึ้นเมื่อวันที่ 7 พ.ย. 2023 ที่ผ่านมา เพื่อเปิดสมัยประชุมปี 2023-2024 และเป็นรัฐพิธีครั้งแรกในรัชสมัยของสมเด็จพระเจ้าชาร์ลส์ที่ 3
พิธีเริ่มต้นขึ้นด้วยขบวนพยุหยาตราของกษัตริย์จากพระราชวังบัคกิงแฮม ไปยังรัฐสภาที่เวสต์มินสเตอร์ และเข้าสู่ภายในผ่านทางเข้าสำหรับองค์อธิปัตย์ (Sovereign's Entrance) และเสด็จต่อไปยังห้องทรงเครื่องฉลองพระองค์ เพื่อทรงสวมมงกุฎอิมพีเรียลสเตต (Imperial State Crown) ซึ่งเป็นเครื่องราชกกุธภัณฑ์สำคัญที่สุดแห่งสหราชอาณาจักร อันเป็นสัญลักษณ์แห่งสถาบันพระมหากษัตริย์ และฉลองพระองค์ครุยพิธีการ
จากนั้นกษัตริย์จะทรงนำขบวนพยุหยาตราผ่านรอยัลแกลเลอรี ซึ่งมีแขกผู้มีเกียรติราว 600 คน เพื่อเข้าสู่ห้องประชุมสภาขุนนาง
จากนั้น “แบล็กร็อด” (Black Rod) ตำแหน่งระดับสูงของสภาขุนนาง (House of Lords) จะเดินจากห้องประชุมสภาขุนนาง ไปยังห้องประชุมสภาผู้แทนราษฎร เพื่อนำทางให้สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร หรือ สส.มาประชุม
พิธีเริ่มต้นด้วยการที่ สส. ปิดประตูใส่หน้าแบล็กร็อด ซึ่งเป็นธรรมเนียมปฏิบัติที่สืบเนื่องมาตั้งแต่สมัยสงครามกลางเมือง เพื่อสัญลักษณ์ถึงความเป็นอิสระของสภาสามัญจากสถาบันกษัตริย์
จากนั้นแบล็กร็อดจะเคาะประตูสามครั้ง แล้วประตูสภาจะเปิดออก และ สส. ทุกคนจะเดินตามแบล็กร็อดเข้าไปยังห้องประชุมสภาขุนนาง โดยยืนอยู่ที่ปลายอีกด้านหนึ่งของพระราชบัลลังก์ ซึ่งเรียกว่า “บาร์แห่งสภา” (Bar of the House) เพื่อรับฟังพระราชดำรัส
กษัตริย์ จะทรงอ่านพระราชดำรัสที่เรียกว่า “The King’s Speech” แต่แม้จะขึ้นชื่อว่าเป็นพระราชดำรัสแต่เนื้อหาจะถูกจัดทำขึ้นโดยรัฐบาล จากนั้นจะเสด็จพระราชดำเนินกลับ สมัยประชุมสภาใหม่เริ่มต้นขึ้นและรัฐสภาก็กลับไปทำงานตามปกติ
สมาชิกของทั้งสองสภาจะร่วมอภิปรายเนื้อหาของพระราชดำรัสและลงมติเห็นชอบ “คำกราบบังคมทูลตอบรับพระราชดำรัส” แต่ละสภาจะอภิปรายแผนงานด้านนิติบัญญัติต่อไปอีกหลายวันโดยแยกตามสาขาหัวข้อต่างๆ ทั้งนี้สภาสามัญจะมีการลงมติรับรองพระราชดำรัส แต่ในสภาขุนนางมักจะไม่มีการลงมติ
...
กษัตริย์ชาร์ลส์ ประกาศ 37 กฎหมายใหม่
สำหรับโครงร่างของแผนงานรัฐบาล ที่สมเด็จพระเจ้าชาร์ลส์ทรงมีพระราชดำรัส เมื่อ 13 พ.ค.ที่ผ่านมา ระบุรายละเอียดโดยสังเขปของร่างกฎหมายจำนวน 37 ฉบับที่คณะรัฐมนตรีต้องการผลักดันให้ผ่านความเห็นชอบในสมัยประชุมสภาหน้า ซึ่งรวมถึงร่างกฎหมาย 8 ฉบับที่เคยถูกนำเสนอต่อรัฐสภาไปก่อนหน้านี้แล้ว โดยสามารถสรุปสาระสำคัญได้ดังนี้
ด้านเศรษฐกิจและธุรกิจ
- ร่างกฎหมายอุตสาหกรรมเหล็ก (การโอนเป็นของรัฐ) : ให้อำนาจรัฐมนตรีในการโอนกิจการ British Steel มาเป็นของรัฐอย่างเต็มตัว โดยต้องผ่านการทดสอบผลประโยชน์สาธารณะ
- ร่างกฎหมายหุ้นส่วนยุโรป : ในกฎหมายนี้รวมถึงการบรรจุอำนาจใหม่ซึ่งเป็นที่วิพากษ์วิจารณ์ของสังคม คืออำนาจในการ fast-track เร่งรัดกระบวนการออกกฎหมายสำหรับข้อตกลงใหม่ๆ ที่วางแผนไว้กับสหภาพยุโร
- ร่างกฎหมายระเบียบข้อบังคับเพื่อการเติบโต : อนุญาตให้มีโครงการนำร่องเพื่อส่งเสริมนวัตกรรมในด้านต่างๆ เช่น เทคโนโลยีป้องกันประเทศ, เรือที่ควบคุมด้วย AI
- ร่างกฎหมายปฏิรูปการแข่งขัน : มุ่งหวังเพื่อเร่งการตรวจสอบโดยหน่วยงานกำกับดูแลการแข่งขัน และร่างกฎหมายยกระดับบริการทางการเงิน มุ่งลดกฎระเบียบในภาคบริการทางการเงิน
- ร่างกฎหมายคุ้มครองธุรกิจขนาดเล็ก (การจ่ายเงินล่าช้า) : เพิ่มดอกเบี้ยค่าปรับสำหรับบริษัทที่ค้างชำระเงินแก่ซัพพลายเออร์เกินกำหนด
ด้านที่อยู่อาศัย
- ร่างกฎหมายปฏิรูปสิทธิการถือครองอสังหาริมทรัพย์ : สั่งห้ามระบบเช่าซื้อระยะยาว (Leasehold) สำหรับแฟลตสร้างใหม่ในอังกฤษและเวลส์ และจำกัดค่าเช่าที่ดิน (Ground Rent) ไว้ไม่เกิน 250 ปอนด์ (ราว 1.1 หมื่นบาท) ต่อปี
- ร่างกฎหมายฟื้นฟูที่อยู่อาศัยเพื่อสังคม : จะมีการยกเว้นบ้านสงเคราะห์ (social homes) ที่สร้างใหม่ในอังกฤษ จากการใช้สิทธิซื้อ (Right to Buy) เป็นเวลา 35 ปี และเพิ่มการคุ้มครองผู้เช่าบ้านสงเคราะห์ที่เป็นเหยื่อความรุนแรงในครอบครัว
- ร่างกฎหมายการเยียวยา : ให้อำนาจในการบังคับให้ผู้ผลิตวัสดุก่อสร้างร่วมจ่ายค่าใช้จ่ายในการรื้อถอนวัสดุหุ้มอาคารที่ไม่ปลอดภัย
...
ด้านคมนาคม
- ร่างกฎหมายรถไฟและสิทธิประโยชน์ผู้โดยสาร : มอบอำนาจพิเศษให้หน่วยงานตรวจสอบสิทธิผู้โดยสาร และรวมเว็บไซต์ผู้ให้บริการ 14 แห่งเข้าด้วยกัน
- ร่างกฎหมายแท็กซี่และรถเช่าส่วนบุคคล : จัดทำฐานข้อมูลระดับชาติสำหรับแท็กซี่และรถเช่าที่ได้รับอนุญาตทั้งหมด
- ร่างกฎหมายการเงินทางหลวง : นำรูปแบบการระดมทุนที่ใช้ในโครงการนิวเคลียร์มาใช้กับโครงการถนนสายใหม่ในอังกฤษ
- ร่างกฎหมายรถไฟสายเหนือ (Northern Powerhouse Rail) : จะระบุรายละเอียดเส้นทางรถไฟใหม่จากแมนเชสเตอร์ไปยังมิลลิงตัน ผ่านสนามบินแมนเชสเตอร์
- ร่างกฎหมายการบินพลเรือน : สร้างอำนาจใหม่ในการบริหารจัดการเวลาขึ้นลงของเครื่องบินในสนามบินต่างๆ
ด้านตำรวจและปัญหาอาชญากรรม
- ร่างกฎหมายปฏิรูปตำรวจ : จะออกแผนการสร้างกองกำลังตำรวจกองใหม่ ที่มีขนาดใหญ่ขึ้นในอังกฤษและเวลส์ และจัดตั้งกองกำลังระดับชาติเพื่อสอบสวน "อาชญากรรมร้ายแรงที่สุด" (most serious crime)
- ร่างกฎหมายปรับปรุงศาลให้ทันสมัย : ลดการใช้ระบบพิจารณาคดีโดยคณะลูกขุนในอังกฤษและเวลส์ ซึ่งคาดว่าอาจเกิดการต่อต้านจากประชาชน
...
ด้านตรวจคนเข้าเมืองและผู้อพยพ
- ร่างกฎหมายตรวจคนเข้าเมืองและลี้ภัย : ทำให้การเพิกถอนสถานะผู้ลี้ภัยทำได้ง่ายขึ้น และจำกัดการสนับสนุนจากภาษีประชาชนแก่ผู้ขอลี้ภัย
ด้านสาธารณสุข
- ร่างกฎหมายปฏิรูป NHS (National Health Service) : ยุบหน่วยงานอิสระที่บริหาร NHS England และเปิดทางให้สามารถดูประวัติผู้ป่วยผ่านแอปฯ NHS ได้
- ร่างกฎหมายว่าด้วยการบำบัดเปลี่ยนเพศวิถี : สัญญาว่าจะสั่งห้ามวิธีการที่มุ่งเปลี่ยนรสนิยมทางเพศหรืออัตลักษณ์ทางเพศของบุคคล
ด้านพลังงานและสิ่งแวดล้อม
- ร่างกฎหมายความเป็นอิสระทางพลังงาน : กำหนดเกณฑ์ประสิทธิภาพพลังงานใหม่สำหรับบ้านเช่า และมุ่งเน้นการสนับสนุนค่าไฟแก่ครัวเรือนที่มีรายได้น้อย
- ร่างกฎหมายภาษีผู้ผลิตไฟฟ้า : เพิ่มอัตราภาษีจาก "กำไรส่วนเกิน" ของบริษัทผู้ผลิตไฟฟ้า
- ร่างกฎหมายน้ำสะอาด : ยุบรวมหน้าที่ของหน่วยงานกำกับดูแลหลายแห่ง (รวมถึง หน่วยงานกำกับดูแลกิจการน้ำของอังกฤษและเวลส์ หรือ Ofwat) เพื่อยุติปัญหา "การกำกับดูแลที่แยกส่วน" ในภาคอุตสาหกรรมน้ำ
ด้านความมั่นคง
- ร่างกฎหมายรับมือภัยคุกคามจากรัฐ : ให้อำนาจใหม่ในการสั่งแบนกลุ่มที่เชื่อมโยงกับรัฐต่างชาติ เช่น กองกำลังพิทักษ์ปฏิวัติอิสลามของอิหร่าน (IRGC)
- ร่างกฎหมายความมั่นคงแห่งชาติฉบับใหม่ : สั่งให้การแชร์เนื้อหาที่ "ยกย่อง ลดทอน หรือทำให้ความรุนแรงดูเป็นเรื่องยอมรับได้” เป็นความผิดทางอาญา (สืบเนื่องจากเหตุแทงหมู่ตีที่เซาท์พอร์ต และมีการเผยแพร่ข่าวปลอมว่าผู้ก่อเหตุเป็นผู้อพยพมุสลิม และนำมาสู่การก่อจลาจลและการคุกคามชุมชนของคนที่ไม่ใช่ผิวขาว)
ด้านดิจิทัลและเทคโนโลยี
- ร่างกฎหมายการเข้าถึงบริการทางดิจิทัล : เพิ่มอำนาจในการจัดทำระบบ ID ดิจิทัลแบบสมัครใจ เพื่อให้สามารถเข้าถึงบริการภาครัฐได้
- ร่างกฎหมายความมั่นคงไซเบอร์และความยืดหยุ่น : กำหนดให้ศูนย์ข้อมูล (Data Centres) อยู่ภายใต้ระเบียบการรายงานความมั่นคงไซเบอร์ของสหราชอาณาจักร
ด้านการกำกับดูแลและธรรมาภิบาล
- ร่างกฎหมายตัวแทนปวงชน : วางแผนการจำกัดเงินบริจาคทางการเมืองจากต่างชาติ และลดอายุผู้มีสิทธิเลือกตั้งเหลือ 16 ปี
- ร่างกฎหมายการถอดถอนฐานันดรศักดิ์ : อำนาจใหม่ในการถอดถอนบรรดาศักดิ์ของสมาชิกสภาขุนนาง
ด้านอื่นๆ
- ร่างกฎหมายการศึกษาเพื่อทุกคน : ปฏิรูประบบการจัดสรรความช่วยเหลือสำหรับเด็กที่มีความต้องการพิเศษในโรงเรียนทั่วอังกฤษ
- ร่างกฎหมายสั่งห้ามกว้านซื้อตั๋ว : จำกัดค่าบริการและกำหนดให้การขายตั๋วต่อเกินราคาหน้าตั๋วเป็นเรื่องผิดกฎหมาย
- ร่างกฎหมายเก็บค่าธรรมเนียมผู้มาเยือนค้างคืน : ให้อำนาจนายกเทศมนตรีท้องถิ่นในการเรียกเก็บ "ภาษีนักท่องเที่ยว" หากเข้าพักค้างคืน
นโยบายหรือมาตรการที่ไม่ปรากฏในพระราชดำรัส
- หมู่เกาะชาโกส : กฎหมายการส่งมอบอธิปไตยให้มอริเชียส ซึ่งถูกระงับไปหลังจากได้รับการคัดค้านจากโดนัลด์ ทรัมป์
- การปฏิรูปสวัสดิการ : ไม่มีการระบุถึงร่างกฎหมายที่เกี่ยวข้องกับการปฏิรูปสวัสดิการสังคม
- การุณยฆาต : รัฐบาลยังไม่ได้จัดสรรเวลาสำหรับร่างกฎหมายใหม่ ที่จะทำให้การุณยฆาตถูกกฎหมาย
ที่มา : bbc, parliament.uk, BritishEmbassyBangkok