ปริศนาหน่วยงานรัฐ ปมมูลนิธิ "บุ๋ม ปนัดดา" เส้นเงินผิดปกติมานาน กลับไม่ตรวจสอบ สะท้อนภาพระบบปล่อยปละละเลย หรือเกรงใจ "ภาพลักษณ์ความดี"

กลายเป็นประเด็นร้อนที่สังคมกำลังจับตาใกล้ชิด กรณีการดำเนินงานและเงินบริจาคของมูลนิธิองค์กรทำดีซึ่งก่อตั้งโดย บุ๋ม - ดร.ปนัดดา วงศ์ผู้ดี ที่พบความผิดปกติทั้งเรื่องการไม่ส่งงบการเงินย้อนหลังหลายปี และการใช้บัญชีส่วนบุคคลในการรับเงินบริจาคมหาศาล คำถามสำคัญไม่ได้หยุดอยู่เพียงแค่ผู้รับบริจาค แต่มุ่งตรงไปยังหน่วยงานรัฐ ทั้งกระทรวงมหาดไทยและกรมสรรพากร ว่าเหตุใดปล่อยหลุดรอด จนกลายเป็นช่องโหว่ขนาดใหญ่

ทนายเจมส์ หรือ นายนิติธร แก้วโต ทนายความชื่อดังให้ข้อมูลว่า ตามหลักกฎหมาย มูลนิธิมีหน้าที่ต้องจัดส่งงบการเงินรายปีให้กระทรวงมหาดไทยและกรมสรรพากร เพื่อตรวจสอบ เช่นเดียวกับบริษัทหรือห้างหุ้นส่วนจำกัด


ความเหลื่อมล้ำในการบังคับใช้ หากเป็นภาคเอกชนทั่วไป หากไม่ส่งงบการเงินติดต่อกัน 3 ปี กรมพัฒนาธุรกิจการค้าจะขีดชื่อออกจากระบบเป็น "บริษัทร้าง" ทันที 


ปมสงสัยกรณีมูลนิธิองค์กรทำดีของคุณบุ๋ม จัดตั้งมาตั้งแต่ปี 2565 แต่กลับไม่มีการส่งงบการเงินเลยแม้แต่ปีเดียว ทว่ากลับยังคงเปิดดำเนินการ และรับบริจาคได้อย่างโจ่งแจ้งบนโลกออนไลน์ โดยที่กระทรวงมหาดไทย ไม่มีการทักท้วงหรือสุ่มตรวจ 


ปัญหา พ.ร.บ.ควบคุมการเรี่ยไร กฎหมายกำหนดชัดเจนว่า การเรี่ยไรต้องขออนุญาต ต้องระบุวัตถุประสงค์ ยอดเงินเป้าหมาย และมีกำหนดเวลาเริ่มต้น-สิ้นสุดที่ชัดเจน ไม่ใช่เปิดรับบริจาคไปเรื่อยๆ แต่ในความเป็นจริง บทลงโทษปรับตาม พ.ร.บ.เรี่ยไรฯ กลับมีอัตราโทษที่ต่ำมาก ทำให้ขาดความยำเกรง 





ช่องโหว่กรมสรรพากร บัญชีส่วนตัวโอนเข้าหลักร้อยล้าน แต่ยื่นรายได้เดือนละ 2 แสน


อีกหนึ่งประเด็นคลางแคลงใจคือ ระบบการตรวจสอบธุรกรรมทางการเงินและภาษี ทนายเจมส์ ให้ข้อมูลว่า 
ระบบเตือนภัยธนาคารทำงานหรือไม่ ตามมาตรการทางภาษี ธนาคารต้องส่งข้อมูลบัญชีที่มีรายการเงินเข้าเกิน 400 ครั้งและยอดรวมเกิน 2 ล้านบาท หรือธุรกรรมเข้าเกิน 3,000 ครั้งต่อปี ให้กรมสรรพากรตรวจสอบ บัญชีส่วนตัวที่ใช้รับเงินบริจาคเข้ามูลนิธิมีธุรกรรมโอนเข้านับแสนนับล้านครั้ง ยอดเงินรวมหลายร้อยล้านบาท เหตุใดระบบตรวจสอบจึงไม่พบสิ่งผิดปกติ 



 ความย้อนศรในการยื่นภาษี มีข้อมูลระบุว่ามีการยื่นแจ้งรายได้ประจำปีเพียงเดือนละประมาณ 200,000 บาท ซึ่งขัดแย้งกับเงินหมุนเวียนจริงในบัญชีอย่างสิ้นเชิง กรมสรรพากร จึงต้องถูกตั้งคำถามว่า เหตุใดจึงไม่มีการเรียกตรวจงบหรือเร่งให้ชี้แจงตั้งแต่เนิ่นๆ 





ปัญหาที่ต้องเร่งแก้ไข และการติดตามหาผู้กระทำผิด

ทนายเจมส์ ตอกย้ำว่า "เกราะความดี" ไม่ควรถูกใช้เป็นข้อเว้นจากการถูกตรวจสอบ ยิ่งเป็นบุคคล หรือองค์กรที่ประชาชนให้ความไว้วางใจ ทำกิจกรรมสาธารณประโยชน์ ยิ่งต้องมีความโปร่งใสมากกว่าปกติ

สิ่งที่ต้องเร่งดำเนินการทันทีคือ

1. เจ้าหน้าที่รัฐต้องตื่นตัวและรุกตรวจสอบ ต้องเร่งอุดช่องโหว่จากการปฏิบัติตามหน้าที่ เจ้าหน้าที่ที่ปล่อยปละละเลย ละเว้นการปฏิบัติหน้าที่ หรือ "เกรงใจ" จนเกิดความเสียหาย อาจเข้าข่ายความผิดตาม มาตรา 157 


2.เร่งตรวจสอบเส้นทางการเงิน ตรวจสอบย้อนหลังว่าเงินบริจาคที่เข้าบัญชีส่วนตัว ถูกนำไปใช้ผิดวัตถุประสงค์ของมูลนิธิหรือไม่ เช่น นำไปซื้อทรัพย์สิน ที่ดิน หรือใช้ในกิจการส่วนตัว หากพบว่านำไปใช้ผิดวัตถุประสงค์ ก็ต้องดำเนินคดีตามกฎหมายโดยไม่มีการยกเว้น 


3.ปรับปรุงข้อกฎหมายและบทลงโทษ บทลงโทษตาม พ.ร.บ.ควบคุมการเรี่ยไรฯ ต้องได้รับการยกย่องให้ทันสมัยและเข้มงวดขึ้น เพื่อป้องกันไม่ให้มีใครใช้ช่องโหว่หาประโยชน์จากศรัทธาของประชาชน 



คดีนี้ไม่ใช่แค่เรื่องของตัวบุคคลหรือมูลนิธิใดมูลนิธิหนึ่ง แต่เป็นบททดสอบสำคัญของระบบราชการไทย หากผู้บังคับใช้กฎหมายยังคงปล่อยปละละเลยด้วยความเกรงใจหรือเห็นแก่ "ภาพลักษณ์ความดี" ความเสียหายที่เกิดขึ้นย่อมขยายวงกว้าง และส่งผลกระทบต่อความน่าเชื่อถือขององค์กรการกุศลทั้งหมดในประเทศอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้