อภัยโทษ การพ้นโทษของ เล่าต๋า แสนลี่ อดีตราชายาเสพติดรายใหญ่แห่งสามเหลี่ยมทองคำและอดีตกำนันตำบลท่าตอน อำเภอแม่อาย จังหวัดเชียงใหม่ กลายเป็นประเด็นร้อนที่สังคมให้ความสนใจอย่างกว้างขวาง ทั้งในมิติกระบวนการยุติธรรมและการบริหารโทษของกรมราชทัณฑ์


เส้นทางจากยุทธการปิดล้อม สู่วันถูกจับกุม


ย้อนกลับไปเมื่อวันที่ 11 ตุลาคม 2559 เจ้าหน้าที่ตำรวจปราบปรามยาเสพติด (บช.ปส.) ได้วางแผนปฏิบัติการล่อซื้อยาไอซ์น้ำหนัก 20 กิโลกรัม บริเวณปั๊มน้ำมันของเล่าต๋าใน อ.แม่อาย จ.เชียงใหม่ การบุกจับกุมในครั้งนั้นใช้กำลังเจ้าหน้าที่กว่า100 นาย รวบตัวเล่าต๋า (ขณะอายุ 79 ปี) พร้อมครอบครัวและลูกน้อง พร้อมยึดทรัพย์สินที่เกี่ยวเนื่องกับคดียาเสพติดรวมมูลค่ากว่า 1,000 ล้านบาท


คำพิพากษาและการจำคุกจริง


คำพิพากษา ศาลมีคำพิพากษาถึงที่สุดให้ จำคุกตลอดชีวิต ในข้อหาสมคบและร่วมกันจำหน่ายยาเสพติดให้โทษประเภท 1 (ยาไอซ์) และความผิดตาม พ.ร.บ. อาวุธปืนและเครื่องกระสุนปืนฯ 


ระยะเวลาจำคุกจริง เล่าต๋าถูกคุมขังตั้งแต่วันที่ 11 ตุลาคม 2559 จนถึงวันปล่อยตัวในวันที่ 14 สิงหาคม 2569 รวมระยะเวลาจำคุกจริง เกือบ 10 ปี ประมาณ 8 ปี 10 เดือน

อภัยโทษ สาเหตุการพ้นโทษก่อนกำหนด ตลอดระยะเวลาที่รับโทษ เล่าต๋าได้รับการปรับชั้นนักโทษขึ้นเป็นชั้นดีและชั้นดีเยี่ยม ตามเกณฑ์การปรับปรุงพฤติบัติตนของกรมราชทัณฑ์ ประกอบกับการได้รับ พระราชทานอภัยโทษรวมถึง 6 ครั้ง และเข้าร่วมโครงการอบรมเกษตรทฤษฎีใหม่ "โคก หนอง นา แห่งน้ำใจและความหวัง" ส่งผลให้กำหนดโทษลดลงตามลำดับ จนกระทั่งเข้าเกณฑ์พระราชทานอภัยโทษปล่อยตัวสำหรับนักโทษเด็ดขาดสูงอายุ วัย 86 ปี ที่เหลือโทษจำคุกจริงไม่เกินกำหนดตามที่กฎหมายระบุ 



อภัยโทษ ข้อถกเถียงและกระแสวิพากษ์วิจารณ์ในสังคม


การปล่อยตัวเล่าต๋านำไปสู่ข้อถกเถียงอย่างหนักในวงการยุติธรรมและสังคมไทย


การตั้งคำถามจากชุดจับกุม พล.ต.ท.เรวัช กลิ่นเกษร อดีต ผบช.ปส. ได้ออกมาแสดงความคิดเห็นตั้งคำถามถึงกรมราชทัณฑ์อย่างดุเดือด โดยกังวลว่าการที่ผู้ต้องหาคดียาเสพติดรายใหญ่ซึ่งศาลสั่งจำคุกตลอดชีวิต กลับติดคุกจริงเพียงไม่ถึง 10 ปี จะส่งผลต่อขวัญกำลังใจของเจ้าหน้าที่ผู้ปฏิบัติงานที่ต้องเสี่ยงชีวิตจับกุม และอาจทำให้สังคมมองว่าโทษในคดียาเสพติดไม่ได้น่ากลัวอย่างที่ควรจะเป็น 


การชี้แจงจากกรมราชทัณฑ์ กรมราชทัณฑ์ระบุว่า กระบวนการลดโทษและการปล่อยตัวดำเนินการไปตามหลักเกณฑ์ทางกฎหมายและพระราชกฤษฎีกาพระราชทานอภัยโทษอย่างเคร่งครัด โดยพิจารณาจากเงื่อนไขอายุ สุขภาพ ชั้นนักโทษ และระยะเวลาโทษที่เหลืออยู่ ไม่ได้เป็นการให้สิทธิพิเศษแก่บุคคลใดบุคคลหนึ่ง 



ชีวิตหลังได้รับอิสรภาพ


หลังได้รับปล่อยตัวในวัย 86 ปี เล่าต๋า แสนลี่ ได้ผ่านขั้นตอนการแนะแนวการปรับตัวและผ่านการฝึกทักษะอาชีพตามแนวทางกรมราชทัณฑ์ เพื่อกลับไปใช้ชีวิตในสังคมอย่างสงบสุข ขณะที่ฝ่ายความมั่นคงและเจ้าหน้าที่ตำรวจยังคงมีมาตรการติดตามเฝ้าระวังความเคลื่อนไหวของผู้พ้นโทษคดีสำคัญตามระเบียบ เพื่อป้องกันการกลับไปกระทำผิดซ้ำ