ค่าไฟแฝง ประชาชนแบกรับซ้ำซ้อน ทำไมจ่ายภาษีแล้ว ต้องจ่ายค่าไฟทางสาธารณะ ที่แฝงอยู่ในโครงสร้างบิลค่าไฟ “นักวิชาการ” ชี้ ควรแจกแจงค่าไฟฟ้าในบิลให้ชัดเจน ป้องกันหมกเม็ด
หลังมีการเผยแพร่ความเห็นของ นายเอกกวิน โชคประสพรวย ผู้สมัคร ส.ก.เขตราชเทวี จากพรรคประชาชน ที่ตั้งข้อสงสัยเกี่ยวกับระบบค่าไฟฟ้าของประเทศไทย ระบุว่า เพิ่งทราบว่า ค่าไฟฟ้าสำหรับไฟตามถนนและพื้นที่สาธารณะ ถูกนำมาคำนวณรวมอยู่ในภาระค่าไฟฟ้า ที่ประชาชนต้องจ่ายมาเป็นเวลานาน
“เพิ่งทราบว่าเราทุกคนเป็นคนจ่ายค่าไฟ ที่อยู่ตามท้องถนนหรือที่สาธารณะ การไฟฟ้าเอามาหารเฉลี่ยลงในบิลค่าไฟของทุกบ้านมานานแล้ว” ซึ่งข้อความดังกล่าว ก่อให้เกิดกระแสและถูกแชร์ต่อเป็นจำนวนมาก เนื่องจากประชาชนไม่เคยรับรู้ถึงข้อมูลนี้มาก่อน
ล่าสุด วันนี้ (22 มิ.ย.69) ที่ทำเนียบรัฐบาล นายเอกนัฏ พร้อมพันธุ์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงพลังงาน ชี้แจงถึงกรณีการคิดค่าไฟฟ้าเหมารวมไฟทางกับไฟบ้านประชาชนว่า ตนมีนโยบายที่อยากจะลดภาระค่าครองชีพและลดค่าไฟให้ประชาชน โดยเตรียมแนวทางแก้ไขใน 3 เรื่องหลัก คือ
1. การทบทวนสัญญาแอดเดอร์ (Adder)
2. การปรับปรุงบิลค่าไฟทางถนนสาธารณะที่นำไปรวมกับค่าไฟฐาน
3. อัตราการรับซื้อไฟจากโรงไฟฟ้าและการขายไฟให้เอกชน
ซึ่งทั้ง 3 นโยบายนี้จะสามารถลดภาระค่าไฟของประชาชนได้หากมีการปรับปรุง
...
เจาะโครงสร้างค่าไฟแฝง ประชาชนจ่ายมานาน แต่ไม่รู้
ทีมข่าวเฉพาะกิจไทยรัฐออนไลน์ ได้พูดคุยกับ ดร. อารีพร อัศวินพงศ์พันธ์ นักวิชาการนโยบายพลังงาน สถาบันวิจัยเพื่อการพัฒนาประเทศไทย (TDRI) ในเรื่องดังประเด็นค่าไฟแฝงที่อยู่ในบิลค่าใช้จ่ายไฟฟ้าของประชาชนว่า ก่อนอื่นเราต้องแยกประเภทของไฟถนนออกเป็น 2 ส่วน เพื่อลดความสับสน ดังนี้
ไฟถนนหลวงสายหลัก , มอเตอร์เวย์ , ถนนข้ามจังหวัด ส่วนนี้ดูแลโดยหน่วยงานส่วนกลาง เช่น กรมทางหลวง หรือกรมทางหลวงชนบท ซึ่งค่าไฟฟ้าในส่วนนี้จะถูกจ่ายผ่าน "งบประมาณแผ่นดิน" โดยเงินภาษีที่ประชาชนจ่ายไปตามปกติ ประชาชนไม่ได้จ่ายเพิ่มในบิลค่าไฟรายเดือน
แต่ในกรณี ไฟสาธารณะในชุมชน , ตรอกซอกซอย , ถนนเชื่อมหมู่บ้าน ส่วนนี้อยู่ในความดูแลของ องค์กรบริหารส่วนท้องถิ่น (อปท.) ซึ่งมีโควต้าใช้ไฟฟรี 10% ต่อเดือน หากใช้ไม่เกินก็จะได้ใช้ฟรี โดยค่าไฟส่วนนี้เองที่เป็นประเด็นว่าประชาชนในท้องที่นั้นต้องจ่ายแฝงอยู่ในบิลค่าไฟฟ้า
ตามหลักเกณฑ์ที่มีมาเป็นเวลานาน ทาง อปท. จะได้โควต้าใช้ไฟฟรี 10% ต่อเดือนของค่าไฟฐาน หากในพื้นที่ใช้ไฟส่องสว่างไม่เกินโควต้านี้ อปท. ก็ไม่ต้องควักงบประมาณตัวเองจ่ายเพิ่ม แต่ค่าใช้จ่ายในกรอบ 10 % จะถูกนำไปเฉลี่ยรวมไว้ใน "ค่าไฟฐาน" ที่เก็บจากบิลค่าไฟของประชาชน (คิดเป็นต้นทุนเฉลี่ยเกือบ 10 สตางค์ต่อหน่วย)
“ตอนนี้ทุกคนช่วยรับภาระ 10% ค่าไฟฟรีอยู่แล้ว ไม่ว่าจะใช้หรือไม่ใช้ มันก็ทุกคนร่วมกันหารยาวอยู่แล้ว” ดร. อารีพร กล่าว
ดังนั้นการแยกบิล จึงเป็นสิ่งที่ควรทำเพื่อความโปร่งใสและชัดเจน เพราะตั้งแต่อดีตจนถึงปัจจุบันนั้นประชาชนก็จ่าย 10% นี้อยู่แล้ว เพียงแต่ไม่มีระบุไว้ในบิลอย่างชัดเจน
ดร. อารีพร ฝากทิ้งท้ายว่า การคำนวณค่าไฟของประเทศไทยนั้นมีความซับซ้อน และมีส่วนที่ยังไม่รู้อีกมาก เช่น ค่าความพร้อมจ่าย ค่า Adder ซึ่งมีสัดส่วนที่สูงกว่าสิบสตางค์ เหมือนตอนนี้เราจ่ายทับซ้อนอยู่ ทั้งภาษี ทั้งค่าไฟที่เรียกว่าเป็นสินค้าสาธารณะที่มันควรจะมีการระบุให้ประชาชนทราบอย่างชัดเจนมากกว่านี้
...
ดังนั้นจึงถึงเวลาแล้วที่ภาครัฐต้องปฏิรูปโครงสร้างบิลค่าไฟ เพื่อความโปร่งใส แยกรายละเอียดต้นทุนทุกอย่างออกมาให้ชัดเจน เพื่อให้ประชาชนได้รับรู้ข้อมูลที่เป็นจริง และมั่นใจว่าไม่ได้กำลังแบกรับภาระที่ซ้ำซ้อนเกินความจำเป็น