ประเด็นเรื่อง "สนามบินอู่ตะเภา" กลับมาเป็นที่สนใจอีกครั้งจากกระแสข่าวลือในช่วงต้นเดือนมีนาคม 2569 เกี่ยวกับการที่สหรัฐอเมริกาอาจขอใช้เป็นฐานปฏิบัติการทางทหาร ซึ่งรัฐบาลไทยได้ออกมาปฏิเสธอย่างชัดเจน
โดยข้อเท็จจริงเกี่ยวกับสถานการณ์ล่าสุดและประวัติการใช้งานสนามบินมีดังนี้
1. การปฏิเสธข่าวลือ มีนาคม 2569
เมื่อวันที่ 5 มีนาคม 2569 นายสีหศักดิ์ พวงเกตุแก้ว รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศ ได้แถลงปฏิเสธข่าวลือที่ว่าสหรัฐฯ ขอใช้อู่ตะเภาเป็นฐานปฏิบัติการโจมตีอิหร่าน โดยมีประเด็นสำคัญดังนี้:
ไม่มีการหารือ: ยืนยันว่าในการพูดคุยกับทูตสหรัฐฯ เป็นเพียงเรื่องความสัมพันธ์ทวิภาคี การค้า และภาษีเท่านั้น ไม่มีการยกเรื่องการขอใช้พื้นที่ทหารขึ้นมาคุย
จุดยืนประเทศไทย: ไทยไม่ใช่คู่ขัดแย้งและต้องการเห็นการแก้ไขปัญหาด้วยสันติวิธี รวมถึงให้ความสำคัญกับการอพยพและดูแลความปลอดภัยของคนไทยในพื้นที่ขัดแย้งเป็นอันดับแรก
ความร่วมมือที่มีอยู่เดิม: การใช้สนามบินโดยต่างชาติในปัจจุบันเป็นเพียง "ความร่วมมือปกติ" เช่น การบินผ่าน (Overflight) หรือการแวะเติมเชื้อเพลิง ซึ่งเป็นมาตรฐานความมั่นคงที่ไทยทำกับหลายประเทศ ไม่ใช่การตั้งฐานทัพเพื่อโจมตี
...
2. ประวัติการใช้งานสนามบินอู่ตะเภา
สนามบินอู่ตะเภา (ท่าอากาศยานนานาชาติอู่ตะเภา ระยอง-พัทยา) มีประวัติการใช้งานที่หลากหลายตั้งแต่อดีตจนถึงปัจจุบัน:
ยุคสมัย | รูปแบบการใช้งาน |
สงครามเวียดนาม (พ.ศ. 2509 - 2519) | สหรัฐฯ ใช้เป็นฐานทัพหลักในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ สำหรับเครื่องบินทิ้งระเบิด B-52 และเครื่องบินเติมน้ำมัน เพื่อปฏิบัติภารกิจในเวียดนาม ลาว และกัมพูชา |
หลังปี พ.ศ. 2519 | สหรัฐฯ ถอนทหารทั้งหมด อู่ตะเภาถูกโอนกลับมาอยู่ภายใต้การดูแลของ กองทัพเรือไทย และเริ่มพัฒนาเป็นสนามบินพาณิชย์สำรอง |
ภารกิจมนุษยธรรม | ใช้เป็นศูนย์กลางในการส่งความช่วยเหลือทางมนุษยธรรม (HADR) ในเหตุการณ์สำคัญ เช่น สึนามิปี 2547 และการอพยพพลเรือนในวิกฤตการณ์ต่าง ๆ |
ศูนย์ซ่อมบำรุง (MRO) | เป็นที่ตั้งของศูนย์ซ่อมบำรุงเครื่องบินขนาดใหญ่ของการบินไทย |
ปัจจุบัน (โครงการ EEC) | ถูกยกระดับเป็น "เมืองการบินภาคตะวันออก" เพื่อเป็นสนามบินพาณิชย์หลักแห่งที่ 3 เชื่อมต่อกับสุวรรณภูมิและดอนเมืองด้วยรถไฟความเร็วสูง |
3. สรุปบทบาทในเชิงยุทธศาสตร์
แม้ในอดีตอู่ตะเภาจะมีภาพจำของการเป็นฐานทัพสหรัฐฯ แต่ในปัจจุบัน อู่ตะเภาเป็นพื้นที่ภายใต้อธิปไตยของไทย 100% โดยมีการใช้งานใน 3 มิติหลักคือ:
ด้านความมั่นคง: เป็นฐานทัพเรือภาคที่ 1 ของกองทัพเรือไทย
ด้านพาณิชย์: รองรับเที่ยวบินท่องเที่ยวและขนส่งสินค้า (Logistic Hub)
ความร่วมมือระหว่างประเทศ: ใช้สำหรับการฝึกร่วมทางทหาร (เช่น Cobra Gold) และภารกิจช่วยเหลือเพื่อนมนุษย์ตามข้อตกลงเป็นรายกรณี