กรุงเทพฯ จมฝุ่น PM 2.5 ส่อง 3 ตัวเร่งเผาไร่ “นครนายก” สะเทือนพื้นที่ชั้นใน

กรุงเทพฯ จมฝุ่น PM 2.5 ส่อง 3 ตัวเร่งเผาหมื่นไร่ “นครนายก” สะเทือนพื้นที่ชั้นใน อิทธิพลลมหนาว-เมืองร้อน กระตุ้นฝุ่นสะสมปอดพังผ่อนส่ง

กรุงเทพฯ กำลังกลายเป็นเมืองเปราะบางต่อการคืบคลานเข้ามาของฝุ่น PM 2.5 โดยเฉพาะช่วงฤดูหนาวต้นปี ที่ทุกปีมีความรุนแรงเพิ่มขึ้นเรื่อยๆ เห็นได้ชัดจากการเผาไร่ อ.ปากพลี จ.นครนายก ไฟลามกว่าหมื่นไร่ เมื่อวันที่ 27 ม.ค.69 พบจุดความร้อน (Hotspots) ในลักษณะที่ผิดปกติ มีขนาดพื้นที่ได้รับความเสียหายกว้างขวางกว่า 13,000 ไร่ มีรูปแบบกระจายตัวตามแรงลมพัดเข้ามายังพื้นที่กรุงเทพฯ และส่งผลทำให้วันนี้ (28 ม.ค.69) มีฝุ่นหนาในพื้นที่กรุงเทพฯ ล่าสุด กรุงเทพฯ ขอความร่วมมือประชาชน WFH วันที่ 29 - 30 ม.ค.นี้

ฝุ่น PM 2.5 ที่ส่งผลกระทบต่อกรุงเทพฯ ที่ทวีความรุนแรงเพิ่มขึ้นทุกปี ส่วนหนึ่งเกิดจากฝุ่นควันจากการเผาไหม้ ในพื้นที่จังหวัดใกล้เคียง และประเทศเพื่อนบ้าน “ทีมข่าวเฉพาะกิจ ไทยรัฐออนไลน์” ได้สอบถามถึงต้นเหตุไปยัง ศ.ดร.พิสุทธิ์ เพียรมนกุล คณะวิศวกรรมสิ่งแวดล้อม จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ที่ติดตามเรื่องนี้มานาน วิเคราะห์ว่า จากกรณีที่มีการเผาพื้นที่การเกษตรในพื้นที่ จ.นครนายก จนส่งผลทำให้มีฝุ่น PM 2.5 แพร่กระจายมายังพื้นที่กรุงเทพฯ ประกอบด้วยสาเหตุหลักดังนี้

1. ฝุ่น PM 2.5 จากการเผาไหม้ ในพื้นที่การเกษตร จ.นครนายก มีขนาดที่เล็กมาก เมื่อเทียบกับฝุ่นจากการเผาไหม้จากประเทศเพื่อนบ้านอย่างกัมพูชา เมื่อปีที่ผ่านมา สิ่งนี้ทำให้ฝุ่นกระจายตัวมาได้ไกล 200 – 300 กิโลเมตร ซึ่งฝุ่นควันที่เกิดในพื้นที่นครนายก จึงพัดเข้ามายังกรุงเทพฯ ได้รวดเร็ว

2. อิทธิพลลมหนาว จากตะวันออกเฉียงเหนือ พัดเข้ามายังกรุงเทพฯ ทำให้เป็นตัวเร่งทำให้ฝุ่น PM 2.5 พัดเข้ามาในพื้นที่กรุงเทพฯ ได้เร็วขึ้น

3. กรุงเทพฯ มีอุณหภูมิในภาพรวมสูงกว่าจังหวัดใกล้เคียง เมื่ออากาศพื้นที่รอบนอกเย็นกว่า ทำให้มีความกดอากาศที่สูงกว่า เลยทำให้มวลอากาศที่มีฝุ่นไหลจากพื้นที่มีมวลอากาศสูงเข้ามาในพื้นที่มวลอากาศต่ำกว่าอย่างกรุงเทพฯ

ขณะเดียวกัน เมื่อสอบถามว่ามวลอากาศที่นำฝุ่นจากการเผาไหม้ เข้ามาในพื้นที่กรุงเทพฯ จะนำพาฝุ่นเข้ามานานหรือไม่ ขึ้นอยู่กับปัจจัยดังนี้

1. เพลิงไหม้พื้นที่การเกษตรที่นครนายก ดับไฟต้นเหตุได้เร็วหรือไม่ ถ้าดับได้เร็วจะช่วยลดการเกิดฝุ่น PM 2.5 ที่พัดเข้ามากรุงเทพฯ ได้ ประกอบกับพื้นที่เผาไหม้เป็นวงกว้างเทียบเท่ากับพื้นที่กรุงเทพฯ ก็เป็นอีกตัวเร่งทำให้มีฝุ่นพัดเข้ามาจำนวนมาก

2. ลมตะวันออกเฉียงเหนือ มีทิศทางอ่อนตัวลง จะทำให้มีฝุ่นพัดเข้ามาในกรุงเทพฯ ลดลง

พื้นที่การเผาไหม้ เสี่ยงพัดฝุ่น PM 2.5 เข้าพื้นที่กรุงเทพฯ

ปัญหาฝุ่นควันที่พัดเข้ามาจากพื้นที่ จ.นครนายก ซึ่งแพร่กระจายเข้ามาในกรุงเทพฯ ยังมีพื้นที่จังหวัดใกล้เคียง ที่อาจเป็นจุดกำเนิดฝุ่นควัน โดย ศ.ดร.พิสุทธิ์ ให้ข้อมูลว่า พื้นที่จังหวัดทิศตะวันออกและตะวันออกเฉียงเหนือใกล้กรุงเทพฯ ถือเป็นอีกจุดเสี่ยงที่เป็นต้นกำเนิดฝุ่นควัน เช่น สระบุรี นครราชสีมา

แนวทางแก้ไขปัญหาฝุ่นที่พัดเข้ายังพื้นที่กรุงเทพฯ ต้องไปแก้กันที่ต้นเหตุ คือ การเผาพื้นที่การเกษตร เช่น ถ้าช่วงต้นปีต้องระวังพื้นที่ฝั่งตะวันออก เพราะลมพัดเข้ามาในพื้นที่นั้นเป็นหลัก ถ้าหลังจากนี้ก็ต้องระวังพื้นที่ฝั่งตะวันตกของกรุงเทพฯ

อีกทางแก้ไข ทำได้โดยทำให้กรุงเทพฯ มีมวลอากาศที่เย็นลงได้ โดยลดการปล่อยแก๊สเรือนกระจกลงได้ จะช่วยให้มีมวลอากาศที่ถ่ายเทมากขึ้น

กรุงเทพฯ กลายเป็นเมืองที่อ่อนไหวกับปัญหาฝุ่น PM 2.5 มากขึ้นเรื่อยๆ ทั้งที่มีพื้นที่ติดทะเล แต่ก็ยังติดในเรื่องผังเมือง ที่ทำให้อากาศในพื้นที่ไม่ถ่ายเท ประกอบกับในพื้นที่มีความร้อนสูง สิ่งนี้ถือเป็นตัวเร่งปฏิกิริยา ทำให้เป็นจุดสะสมฝุ่น PM 2.5 ได้มากกว่า ตัวอย่างเช่น ฝุ่นควันที่เกิดขึ้นในพื้นที่นครนายก พื้นที่ปทุมธานี จะได้รับฝุ่นน้อยกว่ากรุงเทพฯ เนื่องจากมีพื้นที่เปิดโล่ง อากาศถ่ายเท