ข่าว
100 year

หมอเตือนผลข้างเคียง "แอลกอฮอล์ล้างมือ" เลือกผิด โควิด-19 ไม่ตาย แถมมือพัง

ไทยรัฐออนไลน์12 มี.ค. 2563 05:30 น.
SHARE

ณ เวลานี้สิ่งที่คนไทยต่างให้ความสนใจและป้องกันตัวเองอย่างมาก คงไม่พ้นสถานการณ์การแพร่ระบาดของเชื้อไวรัสโคโรนาสายพันธ์ใหม่ 2019 หรือโควิดไนน์ทีน (Covid-19) ที่ติดต่อกันได้จากการไอ หรือจามของผู้ติดเชื้อในระยะ 1 เมตร

นอกจากนี้ยังติดต่อกันได้โดยการสัมผัสน้ำมูก, น้ำลาย, เสมหะ ของผู้ติดเชื้อแล้วนำมือไปสัมผัสตา จมูก ปาก จึงไม่แปลกที่ปัจจุบันเพื่อการป้องกันตัวเองให้ปลอดภัยจากไวรัสโคโรนามี 2 สิ่งที่ขาดไม่ได้ไปตลอดในช่วงนี้ คือ หน้ากากอนามัย และแอลกอฮอล์เจลล้างมือ

เมื่อมีความต้องการมากแอลกอฮอล์เจลจึงขาดแคลน เพื่อลดความยุ่งยากในการขออนุญาตและจะได้มีการผลิตและขออนุญาตได้ง่ายขึ้น ได้มีผลิตภัณฑ์ออกมาจำหน่ายเพิ่มขึ้น และเพื่อป้องกัน คนฉวยโอกาสนำผลิตภัณฑ์ที่มีส่วนผสมของแอลกอฮออล์ต่ำกว่า 70% มาหลอกขาย เนื่องจากฆ่าเชื้อไวรัสไม่ได้

ล่าสุดกระทรวงสาธารณสุขจึงมีประกาศใหม่ให้ ‘เจลล้างมือ’ จัดอยู่ในกลุ่มเครื่องสำอางเหมือนเดิม หลังเดิมทีเมื่อเดือน ก.ย. 62 ถูกจัดให้เป็นเครื่องมือแพทย์ ซึ่งการขออนุญาตจะยุ่งยากขึ้นหลายเท่าเพื่อควบคุมคุณภาพ

แอลกอฮอล์เจลล้างมือ หากใช้บ่อยๆ มีผลข้างเคียงอย่างไรทำให้ผิวบางและติดเชื้อไวรัสโควิด -19 ได้จริงอย่างที่หลายคนกังวลหรือไม่ และการใช้แอลกอฮอล์แบบน้ำฉีดสเปรย์บนมือดีหรือไม่ดีต่อมืออย่างไร ทีมข่าวเฉพาะกิจไทยรัฐออนไลน์ มีคำตอบจาก พญ.มิ่งขวัญ วิชัยดิษฐ ผอ.สถาบันโรคผิวหนัง

เพื่อความเข้าใจ พญ.มิ่งขวัญ ในประเทศไทย แอลกอฮอล์ที่ผลิตจะแบ่งออกเป็นสามกลุ่ม คือ กลุ่มแรกจะผลิตโดยองค์การสุรา ซึ่งเป็นรัฐวิสาหกิจของรัฐ จะผลิตแอลกอฮอล์ชนิดที่ดีที่สุด เรียกว่า “ฟาร์มา เกรด” (Pharma Grade) ซึ่งใช้ในการผลิตยา ซึ่งโรงพยาบาลต่างๆ จะใช้แอลกอฮอล์จากแหล่งนี้เป็นหลัก โดยมักจะซื้อผ่านองค์การเภสัชกรรมอีกทอดหนึ่ง กลุ่มที่สองจะผลิตหรือใช้กลุ่มอุตสาหกรรมเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ ซึ่งมีอยู่ประมาณ 7 โรงงาน แอลกอฮอล์ที่ผลิตจากโรงงานเหล่านี้ ก็ถือว่าเป็นระดับเทียบเท่า Pharma grade หรือเรียกอีกอย่างหนึงว่า food grade ได้เช่นกัน ส่วนกลุ่มที่ 3 จะเป็นการผลิตแอลกอฮอล์ซึ่งใช้เพื่อเป็นเชื้อเพลิง คือผสมเป็นแก๊สโซฮอล์เป็นหลัก 

ซึ่งก็จะมีความบริสุทธ์ในระดับหนึ่ง เพียงแต่อาจจะไม่ได้มีกระบวนการผลิตไม่ได้เน้นเฉพาะ จึงไม่ได้นำมาใช้เพื่อผสมทำยา แต่อาจจะใช้สำหรับทำความสะอาดภายนอกเป็นหลัก

แอลกอฮอล์เจลล้างมือที่มีประสิทธิภาพในการป้องกันโรคโควิด-19 ต้องมีเอทิลแอลกอฮอล์ หรือเอธานอล (Ethyl alcohol หรือ Ethanol) ซึ่งมีความปลอดภัย ไม่ก่อให้เกิดมะเร็งและฆ่าเชื้อโรคได้ แต่ต้องมีปริมาณความเข้มข้นสูงถึง 70% หากต่ำกว่า 70% ไม่สามารถฆ่าเชื้อได้ การนำเจลล้างมือไปล้างหน้าเป็นสิ่งไม่ควรทำ จะส่งผลให้เกิดการระคายเคืองและเป็นอันตรายต่อเซลล์ผิวบนใบหน้า

การใช้แอลกอฮอล์แบบน้ำฉีดสเปรย์เพื่อฆ่าเชื้อโรคที่มือบ่อยๆ จะทำให้ "ผิวแห้ง" เนื่องด้วยการออกฤทธิ์ของแอลกอฮอล์จะมีการระเหย โดยที่ขณะระเหยจะมีการดึงน้ำบริเวณใต้ผิวหนังซึ่งช่วยทำให้ผิวชุ่มชื้นออกไปด้วย หลังฉีดสเปรย์แอลกอฮอล์ควรใช้โลชั่นทาที่มือร่วมด้วย 

"ประสิทธิภาพในการฆ่าเชื้อ ใช้แอลกอฮอล์ได้ทั้งแบบน้ำและเจล สถาณการณ์เช่นนี้ หาอะไรได้ก็ให้ใช้ไปก่อน ค่ะ ถ้าหาแอลกอฮอล์ไม่ได้จริงๆ ก็ใช้วิธีล้างมือบ่อยๆ เมื่อต้องไปสัมผัสสิ่งต่างๆ ที่เราไม่แน่ใจว่าจะเสี่ยงต่อการติดเชื้อหรือไม่ เพียงแต่ว่าถ้าพอจะหาได้ และจะให้สุขภาพผิวดี ไม่เกิดปัญหาแห้งกร้านตามมาทีหลัง ควรใช้แอลกอฮอล์เจลล้างมือจะดีกว่า เพราะส่วนผสมการใส่สารที่ช่วย เก็บกักน้ำใต้ผิว ทำให้ผิวมือชุ่มชื้น" พญ.มิ่งขวัญ ให้เหตุผล

แอลกอฮอล์เจลล้างมือหาซื้อยาก หลายคนจึงใช้อย่างจำกัด หลักการใช้ที่มี ประสิทธิภาพ ในความเป็นจริงควรเว้นระยะเวลาใช้ในแต่ละครั้งอย่างไร พญ.มิ่งขวัญ ให้ข้อมูลที่เป็นประโยชน์ ว่า ขณะทาแอลกอฮอล์เจลล้างมือจะมีการกำจัดเชื้อที่ติดอยู่กับมือ และจะมีการระเหยแห้งของแอลกอฮอล์เจล หลังทาไป 20-60 วินาที หลังจากนั้นก็ไม่มีฤทธิ์ที่จะป้องกันเชื้อ จำนวนการใช้กี่ครั้งในแต่ละวันขึ้นอยู่กับความเสี่ยงหากจับโน่นจับนี่บ่อยครั้งก็ต้องล้างมือด้วยแอลกอฮอล์เจลล้างมือบ่อยๆ

กรณีที่แอลกอฮอล์ชนิดฉีดน้ำสเปรย์และแอลกอฮอล์เจลล้างมือขาดตลาด หรือไม่มีใช้ ควรใช้สบู่ธรรมดาล้างมือให้สะอาดในการฆ่าเชื้อโรคที่อาจติดมากับมือ ซึ่งวิธีการล้างมือที่ถูกวิธีให้ครบถ้วน ต้องล้างมือทั้งฝ่ามือ หลังมือ ซอกนิ้วล้างแต่ละนิ้ว ขัดถูเบาๆ อย่างละเอียดเป็นเวลา 3-5 นาที

หลักของการติดเชื้อโรคโควิด-19 ที่มาของการติดเชื้อน้อยมากที่เกิดจากการไอจามรดกันในระยะใกล้ 1 เมตร ที่มาของการติดเชื้อเกินครึ่งเกิดจาก "มือ" ของเราเองที่ไปสัมผัสสารคัดหลั่ง เช่น น้ำมูก แล้วนำมาสัมผัสปาก จมูก ตา 

สิ่งที่ป้องกันการติดเชื้อได้ดีที่สุด พญ.มิ่งขวัญ เน้นย้ำคือ รู้จักปรับเปลี่ยนพฤติกรรมตนเอง ให้มีสติ อย่าสัมผัสหน้าบ่อย และระวังการใช้มือไปสัมผัสสิ่งต่างๆ หากกดลิฟต์ควรใช้สันนิ้วมือหรือบริเวณอื่นที่คิดว่าไม่ใช้ส่วนนั้นมาสัมผัสบริเวณใบหน้า

กรณีใส่หน้ากากอนามัยแล้วสิวขึ้น นั่นเป็นเพราะ การใส่เป็นระยะเวลานานๆ ทำให้อับชื้นและการหมุนเวียน ของอากาศไม่ดี ทำให้ผิวหนังอุดตัน นอกจากนี้การใช้หน้ากากอนามัยนานๆ นอกจากผิวหน้าเป็นรอย ในบางคนก็จะมีผดผื่นขึ้นได้ เพราะการระบายของผิวหนังโดนอุดตัน การแก้ปัญหาต้องจัดลำดับความสำคัญ ตอนนี้ถ้าอยู่ในสถานการณ์ที่ต้องสวมหน้ากากอนามัยป้องกันก็ต้องใช้ไปก่อน แต่อาจจะถอดหน้ากากอนามัยบ้างเมื่อไม่มีเหตุจำเป็นต้องใส่ หรือไม่อยู่ในที่คนแออัด เป็นต้น

ทั้งนี้คนไทยต้องเผชิญกับโรคโควิด-19 อีกหลายเดือน และปัจจุบันยังไม่มีวัคซีนป้องกัน จึงต้องป้องกันตัวเองให้ดีด้วยการล้างมือบ่อยๆ ฝึกให้เป็นพฤติกรรมที่ควรทำ สุดท้ายแล้วโรคโควิด-19 ก็จะเป็นเหมือนกลุ่มไข้หวัดใหญ่กลุ่มอื่นๆ ซึ่งพบได้ แต่ก็สามารถป้องกันตัวเองได้เช่นกัน

"การใช้แอลกอฮอล์น้ำฉีดสเปรย์ที่มือ หรือการใช้แอลกอฮอล์เจลล้างมือไม่ได้ทำให้ผิวหนังบางเพราะฉะนั้นไม่ต้องกังวลว่าจะติดเชื้อ เพราะโรคนี้จะติดต่อทางการหายใจไอจามในระยะ 1 เมตร และที่มาของการติดเชื้อเกินครึ่งเกิดจากมือ ดังนั้นพึงเตือนตัวเองทุกครั้งก่อนสัมผัสใบหน้าว่ามือสะอาดดีพอหรือยัง" พญ.มิ่งขวัญ เน้นย้ำ

ทีมข่าวเฉพาะกิจไทยรัฐออนไลน์ รายงาน

ข่าวน่าสนใจ

LIFE STORY : สถาปนิก บ้านเทวดาที่ไม่ธรรมดา ตำนานแฮนด์เมดศรัทธา 60 ปี (คลิป)

ต้นตอ "หน้ากากอนามัย" ขาดตลาด มือสองใช้ซ้ำ เสี่ยงอันตรายอย่างไร

กลับบ้านนะพ่อ อีกมุมชีวิตคนไร้บ้าน 2 มารยาทเก็บขยะขาย ลดสังคมตีตราซ้ำ

3 นาทีคดีดัง : ฆ่าผิด บึมปลิดชีพ ผู้ทรงเกียรติทมิฬ (คลิป)

3 คีย์สำคัญ เปิด "ร้านกาแฟ" รอดและรุ่ง ส่องค่าจ้างพาร์ทไทม์แบรนด์ดัง

อ่านเพิ่มเติม...

แท็กที่เกี่ยวข้อง

โควิด-19ไวรัสโควิด-19หน้ากากอนามัยแอลกอฮอล์เจลล้างมือไวรัสอู่ฮั่นทีมข่าวเฉพาะกิจไทยรัฐออนไลน์เจลล้างมือ

Most Viewed

คุณอาจสนใจข่าวนี้