เหตุก่อความไม่สงบใน 3 จังหวัดชายแดนภาคใต้ ช่วงวันหยุดสุดสัปดาห์ มีการลอบวางระเบิดและวางเพลิงสถานีบริการน้ำมันพร้อมกัน 11 จุด ในจังหวัดนราธิวาส ยะลา และปัตตานี ทำให้มีผู้ได้รับบาดเจ็บ ปั๊มน้ำมันเสียหาย นอกจากการประเมินสาเหตุแล้ว ยังมีคำถามตามมาว่าเมื่อไหร่ปัญหาไฟใต้จะแก้ไขเบ็ดเสร็จเสียทีเพราะเอาแค่สาเหตุการก่อเหตุ กว่าที่นายอนุทิน ชาญวีรกูล นายกฯและ รมว.มหาดไทย จะตั้งหลักปรับจูนข้อมูลให้ตรงกับสภาความมั่นคงแห่งชาติ และหน่วยงานความมั่นคงอื่นๆ ก็เกือบจะพาหลงทิศหลงทาง เพราะนายกฯให้สัมภาษณ์ทันทีว่ามีความเกี่ยวโยงกับประเด็นการแข่งขันการเลือกตั้งนายก อบต. และ ส.อบต.ในพื้นที่แต่ก็ยังดีที่ออกมายืนยันข้อมูลภายหลัง การก่อเหตุครั้งนี้มีหลายเงื่อนไขปัจจัยเกี่ยวพันกัน ทั้งการเมือง ความไม่หวังดี และมีบางฝ่ายไม่อยากให้เกิดสันติสุขในพื้นที่ก่อนการต่ออายุ พ.ร.ก.ฉุกเฉิน โดยจากนี้จะเร่งการเยียวยาผู้ได้รับบาดเจ็บ ภาคธุรกิจที่ได้รับผลกระทบ รวมทั้งจากที่รับฟังข้อมูล ต้องมีการสังคายนาการข่าวครั้งใหญ่นั่นก็สอดรับสถานการณ์ที่เกิดขึ้น ตามที่หลายฝ่ายออกมาตั้งข้อสังเกตการก่อเหตุระเบิดปั๊มหลายจุดในพื้นที่ 3 จังหวัด เหตุใดข้อมูลข่าวกรองภาครัฐไม่ทราบ ไม่ระแคะระคายล่วงหน้า ทำให้ไม่ได้เตรียมรับสถานการณ์อย่างทันท่วงที และเมื่อเกิดเหตุขึ้นแล้ว การปฏิบัติการของเจ้าหน้าที่ดูจะยังไม่ทันต่อสถานการณ์ฉุกเฉินที่เกิดขึ้นทั้งการปิดล้อม ติดตามไล่ล่าผู้ก่อเหตุ ล่าช้ากว่าที่ควรจะเป็น ทำให้มีการตั้งคำถามถึงความพร้อมของฝ่ายรัฐ ทั้งเรื่องการซักซ้อมแผนเผชิญเหตุฉุกเฉิน การจัดหาบุคลากร เครื่องไม้เครื่องมือ อุปกรณ์ทันสมัย อาทิ กล้องวงจรปิด รวมทั้งการจัดหาโดรนเป็นอุปกรณ์ช่วย เพื่อบินสังเกตการณ์และติดตามตัวผู้ก่อเหตุยามค่ำคืนรวมถึงคำถามเกี่ยวกับการร่วมกันทำงานของหน่วยงานรัฐ และฝ่ายต่างๆ ที่เกี่ยวข้องในพื้นที่ ทั้งฝ่ายปกครอง ฝ่ายความมั่นคง ฝ่ายท้องถิ่น ฯลฯ ได้มีการบูรณาการร่วมกันมากน้อยเพียงใด นอกจากนี้ปัญหาสำคัญที่อาจเป็นปัจจัยการก่อเหตุ คือกระบวนการพูดคุยสันติสุขกับกลุ่มผู้ก่อเหตุความไม่สงบ ที่ชะงักไปในห้วงที่ผ่านมาจริงอยู่ แม้อยู่ในห้วงเตรียมเลือกตั้ง สส. แต่เมื่อเกิดเหตุร้ายขึ้น รัฐบาลที่ยังทำหน้าที่อยู่ก็ปฏิเสธความรับผิดชอบไม่ได้ จะต้องแก้ไขเหตุเฉพาะหน้าและข้อติดขัดในการควบคุมดูแลความสงบเรียบร้อยภายในประเทศ อย่างน้อยก็ต้องแก้โจทย์เพื่อตั้งเรื่องไว้ให้รัฐบาลชุดใหม่มาสานต่อ กับบทเรียนไฟใต้ที่มีให้ศึกษาแก้ไขกันไม่รู้จบ.คลิกอ่านคอลัมน์ “บทบรรณาธิการ” เพิ่มเติม