ผมรู้จักพระเจ้าอเล็กซานเดอร์มหาราช รู้จักพระนางคลีโอพัตรา จากการดูหนังรู้ว่าอเล็กซานเดอร์ เป็นชาวกรีซ และคิดว่า คลีโอพัตราราชินีอียิปต์ เป็นชาวอียิปต์เพิ่งมารู้จากการอ่านหนังสือ (อาณาจักรอียิปต์โบราณ ยุคสมัยฟาโรห์ ปรีดี บุญซื่อ สำนักพิมพ์ศยาม พ.ศ.2558) สองเรื่องที่รู้มานั้น แม้เป็นคนละเรื่อง แต่เป็นเรื่องเดียวกันหัวข้อยุคปโตเลมีเริ่มต้นว่า เมื่ออเล็กซานเดอร์ยึดอียิปต์ ก็ประทับอยู่ไม่นาน ทรงสร้างเมืองอเล็กซานเดรียเป็นเมืองหลวงใหม่ เป็นศูนย์กลางการเรียนรู้ของกรีซในเวลาต่อมาอียิปต์เป็นดินแดนเล็กๆในอาณาจักรอันไพศาล แต่พระองค์ก็ให้ความสนใจระบอบการปกครองแบบฟาโรห์ ระบอบนี้มีโครงสร้างการปกครองเป็นลำดับชั้น อำนาจรวมศูนย์อยู่ที่ผู้ปกครอง ศาสนาผูกพันใกล้ชิดกับการเมืองอเล็กซานเดอร์เสด็จเยือนเมืองเฮลิโอโพลิส คารวะเทพเจ้าอาตุมในมหาวิหาร เสด็จเยือนนครเมมฟิส เมืองหลวงอียิปต์ เสด็จไปถึงซิวา โอเอซิสในทะเลทรายตะวันตก เพื่อขอคำพยากรณ์จากเทพเจ้าเมื่อเสด็จกลับจากอินเดีย สิ้นพระชนม์ที่นครบาบิโลน (ก่อนค.ศ.323) ดินแดนกว้างใหญ่ที่พิชิตได้จากลิเบีย ไปถึงอัฟกานิสถาน แม่ทัพนายกองต่างก็แบ่งปันกันปกครองปโตเลมี ข้าหลวงประจำอียิปต์ เปลี่ยนฐานะเป็นกษัตริย์ สถาปนาราชวงศ์ปโตเลมี ปกครองต่อมา 300 ปี นักอียิปต์วิทยาลำดับราชวงศ์นี้ เป็นราชวงศ์ที่ 32ราชวงศ์ปโตเลมีสมรสในคนกรีซด้วยกัน จึงมีเชื้อสายกรีซล้วนๆ แต่ก็ชื่นชมวัฒนธรรมอียิปต์ โดยเฉพาะศาสนา พวกเขาเห็น ความคล้ายคลึงทางศาสนา ความหลากหลายของเทพเจ้าความเชื่อทางศาสนาที่เกี่ยวโยงกับธรรมชาติ เช่น แม่น้ำและชีวิตหลังความตายแต่สิ่งที่ราชวงศ์กรีซไม่ชื่นชมเลย คือเทพเจ้าอียิปต์ที่บูชาเทพเจ้าที่มีหัวเป็นสัตว์เทพเจ้าองค์ใหม่ ยุคราชวงศ์ปโตเลมี มีพระนามเซราพิส มีลักษณะผสมรวมระหว่างอาพิส เทพเจ้าพะโคกับโอไซริส เทพเจ้าแห่งการฟื้นคืนชีพ มีลักษณะเป็นมนุษย์เต็มตัวองค์ต่อมา เทพธิดาไอซิส สัญลักษณ์ของการกำเนิดใหม่ ศูนย์กลางการบูชาอยู่ที่เกาะฟิลี บริเวณเมืองอัสวาน มีวิหารที่ผสมผสานศิลปะกรีซและอียิปต์เข้าด้วยกันกษัตริย์ราชวงศ์ปโตเลที่โลกรู้จักมากที่สุด พระนางคลีโอพัตรา ที่ 7 ทรงมีอำนาจปกครองอียิปต์เมื่ออายุ 18 ปี เรียนรู้วัฒนธรรมอียิปต์ และพูดภาษาอียิปต์ได้ดีประวัติศาสตร์บันทึกว่า ทรงมีสติปัญญาและเสน่ห์มากกว่าความงาม ทรงใช้ทุกสิ่งที่มีตั้งรับการคุกคามของจักรวรรดิโรมัน ช่วงแรกพระนางฝากชะตากรรมอียิปต์ไว้กับจูเลียสซีซาร์ซีซาร์ถูกสังหาร คลีโอพัตราร่วมมือกับมาร์คแอนโตนี คนสนิทซีซาร์ ทั้งในฐานะคนรักและผู้ปกป้อง การเมืองโรมันพลิกผัน เกิดอีกทางเลือก คืออ็อคตาเวียน ทายาทซีซาร์คลีโอพัตราผู้ฉลาด กลายเป็นคนเลือกข้างผิด สงครามในสมรภูมิแอคเทียนสิ้นสุด มาร์คแอนโตนีรบแพ้อ็อคตาเวียน คลีโอพัตราและมาร์คแอนโตนี ตัดสินใจฆ่าตัวตาย ไม่ยอมรับการจับกุมความรู้ใหม่ที่ผมได้จากการอ่าน คลีโอพัตราราชินีอียิปต์ เป็นชาวกรีซ สืบเชื้อสายอเล็กซานเดอร์มหาราชผู้เกรียงไกร ผู้นำทัพกรีซพิชิตไปได้ครึ่งโลกน่าเสียดายที่เธอถูกบันทึกเป็นราชินีองค์สุดท้ายในราชวงศ์สุดท้าย สิ้นสุดอารยธรรมอียิปต์โบราณนี่คือบทเรียนสำคัญที่นักการเมืองน้อยใหญ่ต้องรู้ ถ้าเลือกข้างผิด สถานเบาก็ต้องคิดไปจนตาย สถานหนักถึงตายทีเดียวเชียวนะเธอ.กิเลน ประลองเชิง
