ปัญหาการคัดกรองสิทธิบัตรสวัสดิการแห่งรัฐรอบล่าสุด ที่มีผู้ลงทะเบียน ขอใช้สิทธิ 18.82 ล้านคน ผ่านเกณฑ์เพียง 9.5 ล้านคน อีก 9.3 ล้านคนไม่ผ่านเกณฑ์ สถานการณ์ฉายให้เห็นคนที่ยากจนจริงๆ ตกสำรวจหลายราย ไม่ผ่านเกณฑ์คัดกรองของรัฐที่ยิบย่อย ต้องไปเข้าคิวแออัดยื่นอุทธรณ์ทบทวนสิทธิกันด้วยความอลหม่านทำให้นายอนุทิน ชาญวีรกูล นายกฯ และกระทรวงการคลัง ต้องรับฟัง เสียงสะท้อน ยอมแก้ไขเกณฑ์คัดกรองคุณสมบัติ ขณะที่หลายภาคส่วนได้ทำการสำรวจข้อคิดเห็นของประชาชนเกี่ยวกับปัญหาที่เกิดขึ้น โดยสถาบันพระปกเกล้า KPI Poll ได้สำรวจเปิดมุมมองประชาชนต่อบัตรสวัสดิการแห่งรัฐ และทิศทางในอนาคตโดยสำรวจความเห็นประชาชน อายุ 18 ปีขึ้นไป ทั่วประเทศ 2,000 ตัวอย่าง พบหลายเรื่องน่าฉุกคิด เช่น เมื่อถามถึงเกณฑ์คัดกรองสิทธิบัตรสวัสดิการแห่งรัฐ ที่เป็นปัญหามากสุดคือเรื่องใด 24.4%ระบุว่า เกณฑ์ไม่มีรถยนต์ หรือมีรถจักรยานยนต์ ไม่เกิน 300 ซีซี ไม่เกิน 1 คัน รองลงมา 15.0% เรื่องเกณฑ์รายได้ไม่เกิน 1 แสนบาทต่อปีขณะที่บางส่วนเห็นว่าเกณฑ์โดยรวมเหมาะสม โจทย์ใหญ่อาจไม่ใช่การเปลี่ยนเกณฑ์ทั้งหมด แต่การคัดกรองควรพิจารณาสถานะทางเศรษฐกิจตามจริงอย่างรอบด้าน ขณะที่คนกว่าครึ่งหนึ่ง คือ 53.1% ไม่เห็นด้วยกับผลคัดกรองที่มีผู้ผ่านเกณฑ์ลดลง เพราะทำให้คนที่เคยได้ หรืออาจมีคุณสมบัติต้องเสียสิทธิ หลุดจากระบบสวัสดิการแห่งรัฐขณะที่ 40.6% เห็นด้วย เพราะจะได้ใช้งบฯตรงกับผู้ที่มีคุณสมบัติมีความจำเป็นมากขึ้น สัดส่วนที่มากที่สุดของแต่ละภาค กทม. 72.3% เห็นด้วยกับผลการคัดกรอง รองลงมา ภาคใต้ 48.4% และ ภาคตะวันออก 42.3% ขณะที่ภาคอีสาน 68.7% ไม่เห็นด้วยกับผลคัดกรอง รองลงมา ภาคเหนือ 52.0% และภาคกลาง 50.2% เป็นต้นโดยสรุปแล้วผลสำรวจสะท้อนว่า คนส่วนใหญ่ยังเห็นความสำคัญของมาตรการช่วยเหลือ แต่ต้องการให้รัฐปรับปรุง ทั้งระดับความช่วยเหลือ และระบบบริหารจัดการ นโยบายในอนาคตอาจต้องคำนึงถึงบริบทพื้นที่ ประชาชนส่วนใหญ่อยากให้บัตรสวัสดิการแห่งรัฐเดินหน้าต่อ โดยพัฒนาระบบ ปรับเกณฑ์ให้ตอบโจทย์มากขึ้นที่สำคัญจากผลสำรวจสะท้อนว่า การแก้โจทย์สำคัญของรัฐ ไม่ใช่เพียงเพิ่มหรือลดจำนวนผู้ได้รับสิทธิ แต่ต้องทำให้ความช่วยเหลือเข้าถึงผู้ที่มีความจำเป็นอย่างเหมาะสม โปร่งใส สอดคล้องกับค่าครองชีพในแต่ละภาค และต้องอธิบายวิธีพิจารณาให้ชัดเจนยิ่งขึ้น ป้องกันคนจนจริงๆต้องตกขบวนที่จะได้รับการช่วยเหลือ ด้วยน้ำมือรัฐ.คลิกอ่านคอลัมน์ “บทบรรณาธิการ” เพิ่มเติม
